Kvikurin undir Rabaul

Tv gos samtmisEins og fyrsta myndin snir, gjsa jafnan tv eldfjll einu eldstinni Rabaul Nju Gneu. Til vinstri er Vulcan ggurinn ri 1994, gjsandi ljsgrrri sku, og til hgri er Tavurvur ggurinn, sem oftast gs dlti dekkri sku. annig var a ri 1878, svo aftur 1937 og n sast ri 1994. a er engin eldst jru sem haga sr svona, og Rabaul er me essu a minna okkur , a hr undir er ein strsta kvikur jarar. egar g fr a kanna Rabaul eldstina Nju Gneu, kom ljs a slenskur jarelisfringur, lafur Gumundsson, hafi gert merkar mlingar sem sna str og lgun kvikurarinnar undir eldstinni, samt samstarfsmnnum snum fr stralu. Kvikurin er greinileg um 3 til 5 km dpi undir allri skjunni. versnii hr til hliar snir kvikurnna og tengsl hennar vi ggana tvo ri 1994: Vulcan fyrir vestan og Tavurvur fyrir austan. fr gjskustrurinn r Vulcan 20 km h, og Tavurvur gjskan um 6 km. KvikurinSennilega er meiri hluti kvikurarinnar fylltur af dastkviku, sem er um 60% ksill a efnasamsetningu. En einnig hefur komi ljs, a miklu heitari basalt kvika streymir inn rna fr austri, og kemur hn upp beint undir Tavurvur ggnum. egar basalt og dastkvika blandast, er htta a gos fari af sta, eins og vi Steve Sparks sndum fram fyrsti manna sambandi vi skjugosi 1875.

Hva er kvikurin str? Gosin sem ori hafa Rabaul tuttugustu ldinni bera upp yfirbori minna en einn rmklmeter af kviku hverju gosi. En fyrir 1400 rum, kringum ri 550 e.Kr., var strgos, sem myndai mikil gjskufl. a er tali, a hafi um ellefu rmklmetrar af dast kviku gosi. Fyrir um 3500 rum var svipa strgos. Hva er langt nsta strgos? a hefur veri tla a kvikurin innihaldi um 32 rmklmetra af kviku n, aeins um 3 km dpi. En tt mikill ri hafi veri skjunni san 1994, er samt ekkert srstakt sem bendir til ess a strgos s n vndum. Yfirvld Papaua Nju Gneu reka eldfjallast Rabaul, og starfa ar fimm jarvsindamenn, en hn var stofnu ri 1937. En eir bera byrg eftirliti me llum virkum eldfjllum landsins (um 60 a tlu), og hafa v miur mjg takmarkaan fjrhag til sinna starfa. a er frekar dapurlegt a koma eldfjallastina Rabaul og sj hva eir eiga vi strt vandaml a stra. eir eru meir en fimmtu rum eftir tmanum, en okkur ber a minnast ess, a landi og barnir Nju Gneu komu t r Steinldinni fyrir aeins rmlega einni ld.

Kvikurin undir Rabaul minnir okkur stareynd, a meiri hluti kviku jrinni nr aldrei upp yfirbori. A nokkru leyti er etta v a kenna a kvikan er stundum elisyngri en jarskorpan umhverfis, og auk ess arf kvikan a brjta sr farveg gegnum sterk berglg til a komast upp yfirbor. tt nokkur hluti kvikunnar komist upp, ef til vill ein riji ea svo, storknar meiri hlutinn inni jarskorpunni sem djpberg, gabbr, drt ea grant. En kvikurr og djpbergi sem storknar eim inniheldur a sjlfsgu mikinn fora af hitaorku. annig geta kvikurr ori ein af stru orkulindum jarar – ef vi kunnum a fara rtt me r. Hitaorkan kvikur eins og eirri sem liggur undir Rabaul er n efa hundruir sunda MW. Beinar mlingar hafa ekki veri gerar, en vi getum teki sem dmi hitann sem streymir stugt upp r kvikurnni undir Grmsvtnum. Helgi Bjrnsson og Magns Tumi Gumundsson hafa snt fram a varmatapi Grmsvtnum s a mealtali um 2000 MW, og oft yfir 5000 MW. eru eldgosin ekki talin me. Hvernig er hgt a fanga hitann sem felst strum kvikurm eins og Rabaul? Verur ef til vill hgt a n hitanum r rnni, og kristalla ea frysta hana um lei, til a draga r httu strum sprengigosum? etta eru mjg spennandi og strkostleg verkefni fyrir framtina.

Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband