BloggfŠrslur mßna­arins, mars 2024

Einf÷ld spß um lok umbrota Ý GrindavÝk

áH÷fundar

Haraldur Sigur­sson, jar­frŠ­ingur og GrÝmur Bj÷rnsson jar­e­lisfrŠ­ingur

Jar­skjßlftar, kvikuhlaup og eldgos hafa leiki­ Ýb˙a GrindavÝkur grßtt, allt frß 10. nˇvember 2023 og til ■essa dags. HvenŠr lřkur ■essum hamf÷rum? HvenŠr geta Ýb˙arnir sn˙i­ heim og ˙tger­in komist aftur Ý gang Ý einni stŠrstu verst÷­ ═slands? Vi­ teljum a­ n˙ liggi fyrir vÝsindag÷gn, sem leyfa okkur a­ ߊtla hvenŠr kvikuhreyfingum og gosum lřkur Ý Sundhn˙ks gÝgar÷­inni.á

Umbrotin vi­ GrindavÝk stafa af miklum flekahreyfingum, sem hˇfust fyrir alv÷ru 10. nˇvember 2023. Ůß rykktist Nor­ur AmerÝku jar­skorpuflekinn til vesturs, frß EvrasÝuflekanum fyrir austan. Ůa­ greiddi hraunkviku lei­ ˙r efri m÷rkum m÷ttuls jar­ar, frß um 15 km a­ um 5 km dřpi. Ůar safnast kvikan fyrir Ý lßrÚttu kvikuinnskoti undir Svartsengi, Ý svonefndum laggangi. ┌r ■essu lßrÚtta innskotslagi hafa minnst fimm kvikuhlaup til austurs ßtt sÚr sta­ um brot Ý jar­skorpunni, og enda­ me­ hreyfingum og gosum ß um 20 km l÷ngu sprungukerfi sem venjan er a­ kenna vi­ Sundhn˙k.

MŠlanet jar­e­lisfrŠ­innar fylgist nßi­ me­ atbur­um Ý jar­skorpunni ß Reykjanesskaga. Einkum GPS mŠlar, ßsamt jar­skjßlftamŠlum, og ekki sÝst radar mŠlingum frß gervihn÷ttum sem skynja hreyfingar ß yfirbor­i jar­ar me­ millimetra nßkvŠmni. TŠknin er stˇrkostleg og gefur nř tŠkifŠri til rannsˇkna og ßlyktana. SlÝka tŠkni og mŠlingar mß a­ okkar mati a­ nota til a­ spß fyrir um ■rˇun umbrotanna Ý GrindavÝk, einkum hvort goslok sÚu Ý nßnd og ˇhŠtt a­ flytja Ý bŠinn ß nř. HÚr sřnum vi­ tilraun til ger­ar slÝkrar goslokaspßr.

Frß ■vÝ Ý byrjun mars 2024 hefur Ve­urstofan birt og vi­haldi­ mynd er sřnir kvikuinnrennsli Ý lagganginn undir Svartsengi. Ůetta framtak er til fyrirmyndar ■vÝ n˙ geta jar­vÝsindamenn innan sem utan Ve­urstofunnar nřtt slÝkar upplřsingar til a­ t˙lka ßstandi­ og giska ß framhaldi­. Mynd 1 sřnir g÷gnin endurbirt af vef Ve­urstofunnar.

áImage 12.3.2024 at 15.08

Mynd 1: LÝnurit Ve­urstofunnar um r˙mmßl kviku undir Svartsengi
(heimild: (https://www.vedur.is/media/uncategorized/graph_mogi_is_12032024.png))

┴ grunni myndar 1 ger­um vi­ t÷flu 1 me­ upplřsingum ˙r myndinni. Sřnd er dagsetning hvers kvikuhlaups, Ý hve marga daga kvika safna­ist upp fram a­ kvikuhlaupinu, og hvert var lokamagn uppsafna­rar kviku undir Svartsengi Ý milljˇnum r˙mmetra. Loks sřnir aftasta s˙lan Ý t÷flunni me­als÷fnunarhra­a kviku inn Ý Svartsengishˇlfi­. Ljˇs er a­ me­alinnrennsli­ er fallandi me­ tÝma og hefur nßnast helmingast frß fyrsta kvikuhlaupinu. Vi­ setjum fyrirvara vi­ hra­a kvikus÷fnunar ■ann 11. mars, s÷kum ■ess a­ kvika slapp ˙r Svartsengishˇlfinu Ý byrjun mars. ŮvÝ er uppsafna­a r˙mmßli­ vanmeti­ og me­alhra­inn lÝka.

tafla2

Tafla 1: T÷lulegar upplřsingar um kvikus÷fnun undir Svartsengi (teki­ ˙r mynd 1)

Sem sagt, hra­i kvikus÷fnunar undir Svartsengi er a­ hŠgja ß sÚr. Margt getur komi­ til. MikilvŠgast teljum vi­ er a­ hin ßrhundra­a uppsafna­a pl÷tugli­nun um Sundhn˙k hefur leyst ˙t. Ůa­ gerir jar­skorpuna smßm saman sterkari gagnvart myndum kvikuinnskota, og bindur loks enda ß atbur­inn.

Mynd 2 sřnir frumger­ spßr okkar um lok umbrota Ý GrindavÝk. Hra­i innstreymis Ý kvikuhˇlfi­ undir Svartsengi er teikna­ur ß mˇti tÝma, me­ blßum punktum og lÝnu (tafla 2). Gert er rß­ fyrir lÝnulegri heg­un og tvŠr spßlÝnur sřndar. S˙ grŠna innifelur vafasama gagnapunktinn frß 11. mars 2024 me­an a­ s˙ gula er ßn hans. Ůessi einfalda a­fer­ spßir ■vÝ a­ innstreymi kviku Ý lagganginn undir Svartsengi lj˙ki sÝ­sumars ßri­ 2024, og ■ar me­ hreyfingunum Ý Sundhn˙k su­ur um til GrindavÝkur.

áKvikuflŠ­i3

Mynd 2: Me­alhra­i kvikuinnstreymis undir Svartsengi me­ tÝma og tvŠr lÝnulegar spßr.


Skrßr tengdar ■essari bloggfŠrslu:

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband