HraunkŠling mun ekki virka ß svona hraun

áStrax og ˇrˇi byrja­i ß Reykjanesi Ý nˇvember hˇfust bollaleggingar um hvort hraunkŠling gŠti virka­ til a­ vernda bygg­ Ý GrindavÝk, ef hraunrennsli stefndi ß bŠinn. Almannavarnir rŠddu um a­ kaupa stˇrar og kraftmiklar dŠlur ß hrauni­, ef til kŠmi. ╔g sřni fram ß hÚr a­ hraunkŠling mun sennilega ekki virka ß ■essa tegund af hrauni.

HraunkŠling er Ýslensk uppfynding og ß e­lisfrŠ­ingurinn Ůorbj÷rn Sigurgeirsson (1917-1988) allan hei­ur af ■vÝ.á Ůegar eldgos hˇfst Ý Heimaey ßri­ 1973 var strax ljˇst a­ bygg­in var Ý mikilli hŠttu. Sl÷kkvili­smenn byrju­u a­ dŠla sjˇ ß hraun sem stefndi ß bŠinn seint Ý jan˙ar 1973 en vatnsmagni­ var alltof lÝti­.á Ůß var dŠluskipinu Sandey siglt inn Ý h÷fnina en ■a­ gat dŠlt 400 lÝtrum ß sek˙ndu og kom me­ stßlr÷r sem voru 56 cm Ý ■vermßl.á Ůorbj÷rn tˇk mj÷g virkan ■ßtt Ý a­ skipuleggja ■essa vinnu en hann ger­i sÚr ljˇst a­ verki­ hef­i a­eins ßhrif ef fleiri og stŠrri dŠlur vŠru fyrir hendi.á Hann taldi a­ dŠla ■yrfti 1600 r˙mmetrum af sjˇ ß sek˙ndu til a­ hrauni­ breytti rennslinu. Nokkrar stˇrar dŠlur voru fengnar frß BandarÝska Varnarli­inu ß KeflavÝkurflugvelli og svo loks 26. mars komu fluglei­is frß BandarÝkjunum 32 stˇrar dŠlur, sem dŠldu alls 800 til 1000 lÝtrum ß sek˙ndu ß hrauni­.

Langar lagnir af plastr÷rum voru lag­ar a­ hrauninu og jafnvel ˙t ß ■a­, og hraunkŠlingin fˇr a­ hafa ßhrif. M÷rg h˙s fˇru undir hraun, en ■a­ er enginn vafi a­ dŠlingin haf­i mikil ßhrif og mynda­i kŠldan og stÝfan hraunkannt til varnar bygg­inni og hrauni­ leita­i sÚr lei­a Ý a­rar ßttir.

Hrauni­ sem kom upp Ý Heimaey er ekki basalt, heldur bergtegund sem nefnist hawaiit. Ůa­ kemur upp ß um 1060 stiga hita, en basalt er ß bilinu 1150 til 1200 stig. Annar mj÷g mikilvŠgur ■ßttur er a­ hrauni­ Ý Heimaey er apalhraun, me­ mj÷g ˙fi­ og spungi­ yfirbor­. Vatn e­a sjˇr sem dŠlt var ß heitt hrauni­ haf­i ■vÝ grei­an a­gang og gat runni­ ni­ur sprungur dj˙pt innÝ hrauni­ og valdi­ kŠlingu. á

Sprungugosinu Ý Sundşhn˙kagÝgum, sem hˇfst hinn 18. desember er n˙ loki­. Ůa­ var a­ mestu fyrir nor­an vatnaskil ß Reykjanesi og var ■vÝ ekki bein ˇgnun vi­ bygg­ Ý GrindavÝk.á Hrauni­ st÷­va­ist um 3 km fyrir nor­an bŠinn.á Ef hrauni­ hef­i veri­ miki­ stŠrra, e­a ■ß a­ nřtt gos hefst sunnar ß sprungunni, ■ß kemur vissulega til greina a­ beita hraunkŠlingu til a­ verja mannvirki.á

En ■a­ eru vissir ■Šttir Ý einkennum kvikunnar sem n˙ kom upp Ý Sundşhn˙kagÝgum, sem benda til a­ hraunkŠling muni ekki virka vel hÚr.á ═ fyrsta lagi er greinilegt ˙t frß heg­un gossins a­ kvikan er mj÷g ┤┤■unn┤┤e­a hefur mj÷g lßga seigju. Hrauni­ rann mj÷g hratt frß sprungunni, og kvikustrˇkar benda einnig ß lßga seigju. Enda er hrauni­ dŠmigert helluhraun. Fyrstu frÚttir af efnasamsetninu hraunsins sřna a­ ■a­ er basalt, mj÷g lÝkt ungum hraunum sem hafa runni­ Ý nßgrenninu, eins og Eldvarpahrauni vestar ß Reykjanekaga, frß um 1226.á á

Eldvarpahraun1╔g hef ß­ur fjalla­ hÚr um Eldvarpahraun og ■ß uppg÷tvun a­ ■a­ hefur runni­ til sjßvar og eftir hafsbotninum sunnan Reykjaness, sjß hÚr https://vulkan.blog.is/blog/vulkan/entry/2296527/ á á Myndin er bygg­ ß fj÷lgeisla dřptarmŠlingum.á Hrauni­ ß sjßvarbotni er 3,4 ferkÝlˇmetrar, e­a svipa­ og nřja hrauni­.á MÚr finnst myndin af hrauninu ß hafsbotni svo merkileg a­ Úg birti hana hÚr aftur, en myndin er frß ISOR.á Ůarna kemur fram a­ hrauni­ hefur runni­ 2.7 km lei­ frß str÷ndinni og vir­ist mynda fremur ■unnt lag, svipa­ og helluhrauni­ ß landi.á Ef hraunkŠling hef­i haft veruleg ßhrif ß hrauni­, ■ß hef­i ■a­ hrannast upp fast vi­ str÷ndina. Svo er ekki, en Ý sta­inn hafur hrauni­ runni­ grei­lega eftir hafsbotninum.á Jar­frŠ­ingur ISOR telur a­ hrauni­ hafi runni­ eftir hafsbotni sem bˇlstraberg og er Úg sammßla ■eirri t˙lkun.á

Ůessi uppg÷tvun frß ISOR er mikilvŠg ■vÝ h˙n sřnir okkur a­ vatn e­a sjˇr hefur mj÷g lÝtil ßhrif ß ■unnfljˇtandi helluhraun, eins og Eldvarpahraun og sennilega einnig nřja hrauni­ frß Sundşhn˙kagÝgum.á Ůau renna sem ■unn bˇlstrabergshraun eftir hafsbotni. Setjum ■etta ■ß Ý samhengi vi­ hugsanleg helluhraun sem kynnu a­ stefna ß GrindavÝk Ý framtÝ­inni og tilraunir til hraunkŠlingar ■ar.á Hva­a ßhrif hefur sjˇr sem er dŠlt ß helluhrauni­ uppi ß landi? á Vi­ vitum n˙ a­ jafnvel allt Atlantshafi­ dug­i ekki til a­ stoppa hraunrennsli eftir hafsbotni Ý gosinu sem mynda­i Eldv÷rp ßri­ 1226.á ╔g tel ˙t frß ■vÝ a­ hraunkŠling virki lÝti­ e­a ekki ß ■essa hrauntegund Ý grennd vi­ GrindavÝk.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband