RŠtur ═slands fundnar

plumes_final_700pxJar­e­lisfrŠ­ingar gegnumlřsa j÷r­ina ß svipa­an hßtt og lŠknar gera me­ lÝkamann, til a­ rannsaka innri ger­ hennar. En jar­elisfrŠ­ingarnir beita ekki R÷ntgengeislum, heldur jar­skjßlftabylgjum vi­ sÝnar rannsˇknir. Me­ ■essari a­fer­ geta ■eir greint svŠ­i innan jar­ar, sem hafa anna­ hvort ˇvenjulega hßan hra­a fyrir jar­skjßlftabylgjur, e­a ˇvenjulega hŠgan hra­a.

N˙ hefur komi­ Ý ljˇs vi­ slÝkar rannsˇknir a­ ■a­ er lag dj˙pt Ý j÷r­u, ■ar sem jar­skjßlftabylgjur eru mj÷g hŠgfara. Lagi­ nefnist ultralow-velocity zone (ULVZ) e­a hŠgfaralagi­. Reyndar er ■a­ ekki samfellt lag, heldur stakir blettir ß m÷rkum m÷ttuls og kjarna jar­ar, ß um 2800 km dřpi. Ůa­ hefur fundist undir Hawaii eyjum, undir Samoa eyju Ý Kyrrahafi su­ur, og n˙ undir ═slandi.

Kaiqing Yuan og Barbara Romanowicz Ý KalÝfornÝu hafa n˙ fundi­ hŠgfaralagi­ undir ═slandi, ß um 2800 km dřpi, en merk grein ■eirra var birt Ý Science Ý ■essari viku. Lagi­ er um 15 km ß ■ykkt og nŠr 880 km Ý ■vermßl, beint undir landinu. ═ laginu eru jar­skjßlftabylgjur um 30% hŠgari en Ý venjulegu m÷ttulefni. A­ ÷llum lÝkindum er ■etta hŠgfaralag ■vÝ rˇtin ß m÷ttulstrˇknum, sem flytur efni af miklu dřpi ˙r m÷ttlinum og upp ß yfirbor­i­ undir ═slandi og skapar heita reitinn sem er ═sland. Myndin sem fylgir sřnir hugmynd ■eirra um hŠgfaralagi­ og tengsl ■ess vi­ m÷ttulstrˇkinn og ═sland ß yfirbor­i.

Ůa­ er tali­ a­ ytra bor­ kjarnans sÚ mj÷g heitt efni, sennilega um 4000 stig. Botninn ß m÷ttlinum, sem hvÝlir ß kjarnanum, er talinn byrja a­ brß­na til a­ mynda kviku ß um 3500 stigum, og eru ■vÝ nokkrar lÝkur ß a­ hŠgfaralagi­ sÚ a­ mestu kvika e­a alla vega mj÷g kvikurÝkt lag. Ůa­ mß segja a­ vi­ sÚum sÝfellt a­ komast nŠr og nŠr rˇtum myndunar ═slands me­ frßbŠrum rannsˇknum eins og ■essum.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband