Af hverju er meiri kvika ferinni en nemur sigi skjunnar?

Einfaldsasta lkan af virkni Brarbungu er eftirfarandi:

1. Kvika streymir t r kvikur einhverju dpi undir skjunni og t ganginn til norurs.

2. Askjan sgur niur samrmi vi rennsli t r kvikurnni og jarskjlftar vera vi sigi. Ef kvikustreymi t r kvikurnni er jafnt og sigi, er a um 0,8 rmklmetrar.

3. Kvika streymir t kvikuganginn til norurs, en hann inniheldur um 1,0 rmklmeter af kviku.

4. Hluti af kvikunni kemur upp yfirbor hinu nja Holuhrauni, sem er n um 0,5 rmklmetrar.

Samkvmt essum tlum er sigi og ar me kvikurennsli t r rnni aeins um helmingur af rmmli kviku, sem hefur komi upp gosinu og pls eiri kviku, sem er ganginum. Dmi gengur v ekki upp. En a er alls ekki venjulegt, og reyndar nstum regla hegun eldfjalla. Rmml kviku sem fer t r kvikurm er oftast aeins hluti af rmmli kviku sem kemur upp yfirbor og er eftir ganginum. Margir jarvsindamenn hafa fjalla um etta vandaml ea rgtu, til dmis Eleonora Rivalta, og a m kalla etta rgtuna um aukakvikuna. Af hverju virist vera meiri kvika gangi og hrauni til samans, en hefur komi t r kvikurnni? Tvr tilgtur koma fram til a skra mli. nnur er s, a kvikan komi upp r kvikurnni miklum rstingi, ar sem hn er jppu saman. Hr er tt vi gaslausa kviku. San enst hn t nr yfirbori vi minni rsting. etta dugar ekki, v kvika enst t um til dmis aeins 2% egar hn berst fr 100 km dpi og upp yfirbor. Hin kenningin er s, a gas enjist t kvikunni vi lgan rsting nr yfirbori. Vi r astur losnar gasi r lingi, blur af gasi myndast kvikunni vi lgri rsting (minna dpi jarskorpunni) og rmml kvikunnar vex miki. etta er lklegasta skringin v, a rmml kvikunnar ganginum er miklu meiri en hefur streymt t r kvkurnni. etta snir okkur a a er eiginlega villandi a ra um kvikufli einingum rmmls. Vi eigum a fjalla um a einingum massa, eins og til dmis vigt, kl ea tonn (milljnir tonna essu tilfelli). En rmmli er eina einingin sem vi hfum upplsingar um, ar sem vi vitum ekki um elisyngd kvikunnar ganginu, egar gasblur byrja a myndast. a er augljst a a er tluvert gas kvikunni, sem styrkir essa kenningu. Gasi er sennilega blanda af koltvoxi, brennisteinstvoxi, vatnsgufu, klr og florgasi. Mig grunar a koltvox s mikilvgast en greiningu vantar.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Gti ekki veri um a ra a kvika streymi a nean fr mtli samtmis og "endurnji" ar me hluta af birgum kvikuhlfsins?

Kjartan Ptursson (IP-tala skr) 26.9.2014 kl. 22:44

2 Smmynd: Haraldur Sigursson

J, kvika streymir stugt upp r mttlinum og inn kvikurnna. En almennt er liti a slkt streymi s mjg lti brot af streymi, sem er t r rnni tmum eldgoss ea ra, eins og n er. etta stuga streymi r mttlinum er hins vegar mikilvgur ttur a fylla kvikurna aftur milli gosa.

Haraldur Sigursson, 27.9.2014 kl. 06:30

3 identicon

En gti veri a vi eldgos veri skyndileg rstingsminnkun kvikuhlfi annig a kvika r mttli hafi annig (tmabundi) greiari lei en ur upp kvikuhlf?

Kjartan Ptursson (IP-tala skr) 27.9.2014 kl. 06:56

4 Smmynd: Haraldur Sigursson

Kvika r mttli rs upp vegna ess a hn er elislttari en mttullinn. Kvikan er kringum 2,75 til 2,8 a eilsyngd, en mttullinn er um 3,3. a er drifkrafturinn sem frir kvikuna upp. Ef til vill eru einhverjar sveiflur hgu streymi frumstrar kviku r mttlinum, en g tel r ekki hafa nein sngg hrif kvikuhlfi efri hluta jarskorpunnar.

Haraldur Sigursson, 27.9.2014 kl. 07:41

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband