Kvikan úr Bárđarbungu rennur eins og hunang og er um 1175 stiga heit

hitastigEin helstu einkenni hraunkviku er hitastigiđ og seigjan. Ţessi atriđi ráđa miklu um hegđun kvikuhreyfinga í jarđskorpunni og eldgosa.  Ţađ er hćgt ađ reikna út bćđi seigju og hita út frá efnasamsetningu kvikunnar.  Ég hef notfćrt mér efnagreiningar Jarđvísindastofnunar Háskólans af Holuhrauni hinu nýja til ađ ákvarđa ţessa eđlisţćtti kvikunnar. Fyrri myndin sýnir ađ hitinn á nýja hrauninu er um 1175 til 1180 oC (púnktarnir innan rauđa hringsins).  Til samanburđar sýnir myndin hita á kvikum, sem komu upp á Fimmvörđuhálsi (basalt) og úr toppgíg Eyjafjallajökuls (trakí-andesít) í gosinu áriđ 2010.  Brotna örin sýnir ađ kvikan úr Eyjafjallajökli var fjölbreytt hvađ varđar efnasamsetningu og flókin.   Í samanburđi er Holuhraun einfalt dćmi.    seigjaÖnnur myndin sýnir seigju kvikunnar.  Hún er reiknuđ í einingunni Pascal-second eđa Pas fyrir seigju.   Önnur eining fyrir seigju er Poise, en ein Pas er jafnt og 10 Poise. Kvikan sem kemur upp í Holuhrauni nú er međ seigju um 1.54 Ln Pa Second = 15.4 poise eđa 1540 centipoise.  Hvađ ţýđir ţađ?   Hér á eftir fylgja  nokkur dćmi um seigju, í Pascal-second.   Hunang 2-10 Pas, tómatsósa 50-100 Pas, hnetusmjör um 250 Pas. Sem sagt:  kvikan sem kemur upp í Holuhrauni er nálćgt seigjunni á hunangi eđa jafnvel enn meira fljótandi.  Ţetta er seigjan á kvikunni ţegar hún kemur út úr kvikuţrónni og rennur í ganginum.  Strax og hún kemur upp á yfirborđiđ ţá kólnar hún og verđur mun seigari, eins og bláa örin á  línuritiinu til hćgri sýnir.   Ég hef bloggađ um seigju í kvikunni á Fimmvörđuhálsi og úr Eyjafjallajökli hér, til samanburđar: http://vulkan.blog.is/blog/vulkan/category/2670/

 


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Sćll

Hverning er hitasigiđ, bćđi fyrir Fimmvörđuháls og Holuhraun fengiđ? Ég hef ekki séđ ţessar mćlingar fyrr, finnst ţćr frekar háar.

Gísli Guđmundsson (IP-tala skráđ) 14.9.2014 kl. 08:44

2 Smámynd: Haraldur Sigurđsson

Hitastig fyrir basaltiđ á Fimmvörđuhálsi og andesítiđ frá Eyjafjallajökli er ákvarđađ međ efnagreiningu á kvikunni og steindum eđa kristöllum í henni.  Ţađ er vel ţekkt međal bergfrćđinga ađ efnasamsetning kviku og kristalla er háđ hitastigi.  Ţetta hitastig er nokkurn veginn eins og mađur býst viđ.

Haraldur Sigurđsson, 14.9.2014 kl. 11:17

3 identicon

Volgt hunang eđa kalt ?

Haukur Brynjólfsson (IP-tala skráđ) 14.9.2014 kl. 12:18

4 identicon

Sćll aftur

Ok, man ekki eftir svona hitamćlum fyrir bráđiđ berg. Ég, ásamt fleirum, mćldum hitan í hrauninu sem kom upp um hliđarsprunguna á Fimmv.hálsi ţann 31-4-2010 (?), hitinn var 1012 °C. Ţetta á ađ vera nokkuđ góđ mćling. Hver er solidus fyrir svona kviku?

Gísli Guđmundsson (IP-tala skráđ) 14.9.2014 kl. 13:18

5 Smámynd: Haraldur Sigurđsson

Hunang viđ stofuhita.  Ekta hunang, en ekki ţetta gervihunang, sem fćst í Bónus og er ţynnt út međ vatni.

Haraldur Sigurđsson, 14.9.2014 kl. 13:32

6 Smámynd: Haraldur Sigurđsson

Gísli: Ţetta er liquidus, en ekki solidus, fyrir basalt. Hiti hrauns á yfirborđi er töluvert lćgri vegna hrađrar kólnunar. Talan 1012 oC gćti vel passađ fyrir hraun sem er ađ kóna.  Hraun er glóandi allt nipur í 700oC.  Hitinn sem ég gef er hitinn í kvikunni áđur en hún gýs og í kvikustróknum yfir gígnum.

Haraldur Sigurđsson, 14.9.2014 kl. 13:35

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband