Golfstraumurinn hgir sr?

sja_769_varbor.jpgg lst upp eirri tr, a Golfstraumurinn vri lf slensku jarinnar. Hann frir okkur yl r suri, rakt loft og tiltlulega milt loftslag og gerir landi byggilegt hr nyrstu mrkum norrnnar byggar. Hnattrn hlnun sem n er gangi tti a gera loftslag enn mildara, en getur svo fari a hnattrn hlnun dragi r Golfstraumnum og orsaki stabundna klnun norurslum kjlfari? Hinga til hafa flestir ekki teki ennan mguleika alvarlega, en etta er miki alvruml, sem arf a kanna frekar.

N eru a koma ljs n ggn, sem benda til ess a Golfstraumurinn s a hgja sr. essar upplsingar koma fr austur strnd Bandarkjanna og hafa valdi mikilli umru, ar sem hkkandi sjvarbor kann a vera bein afleiing af hgari Golfstraumi. geostrophic.jpgMli er svo vikvmt, a efri deildin Norur Karlnu fylki reyndi a banna vsindamnnum a birta ggn um hkkun sjvarbors. sama tma hafa tveir haldssamir sjir Bandarkjunum, Donors Trust og Donors Capital Fund, veitt $120 milljnir til rurshpa sem afneita hnattrnni hlnun. a er ekki einungis Norur Karlna, sem verur fyrir hrifum, heldur hkkar sjvarbor n risvar sinnum hraar mefram allri austurstrnd Bandarkjanna heldur en meal hkkun heimshfunum. Flin miklu New York og New Jersey, sem fylgdu fellibylnum Sandy oktber 2012 eru tengd essari hkkun.

En hvernig tengist Golfstrumurinn breytingum sjvarbors mefram austurstnd Amerku? sterkum straum er sjvarbor hrra mijum straumnum en jrunum. annig er mijan Golfstraumnum meir en meter hrri en sjvarbor vi austurstrnd Bandarkjanna. etta sst til dmis fyrstu myndinni. En taki eftir a ri 2000 var sjvarbor lgra og straumurinn nr landi og sterkari, en ri 2011 var sjavarbor vi strndina hrra og straumurinn veikari. Hi sama er snt skematskan htt nstu mynd. egar straumurinn hgir sr rs sjvarbor vi strndina.

En a er ekki aeins sjvarbor, sem er mlikvari straumhraann, heldur er rennsli Golfstraumsins undan strndum Flrida mlt msan htt. Ein aferin er a fylgjast me breytingum rafstraum rafmagnskplum hafsbotni. eir liggja milli Bandarkjanna og Bahamaeyja.

Til a mla Golfstraumin og ara strauma hafsins beita haffringar einingunni sverdrup. Mlieiningin sverdrup (Sv) er ein milljn rmmetrar sekndu (0.001km3/s), en etta er sennilega strsta mlieining fyrir rmml sem vsindin beita. Hinga til hefur Golfstraumurinn veri a mealtali um 32 Sv undan strndum Flrida, en nlega hefur dregi r straumnum um 36%, niur um 20 Sv nvember 2012. etta er ekki einstakt fyrirbri og gerist til dmis einnig ri 1994.

essar mlingar breytingum rennsli og magni Golfstraumsins eru gerar undan austur strnd Bandarkjanna. Hva gerist norar, Norur Atlantshafsstraumnum, sem umlykur sland? Hvaa hrif hefur a sland? Hva er a sem veldur essum breytingum Golfstraumnum? Sumir segja a a kunni a vera vegna ess a djpi og kaldi suur straumurinn mefram hafsbotni milli slands og Grnlands s a hgja sr.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: mar Ragnarsson

Fyrir 15 rum notai g danskan tt um hgingu Golfstraumsins sem uppistu sjnvarpstti og nefndi ttinn "Hi kalda hjarta hafanna".

Hann fjallai um httuna v ahringekjustraumi sem liggur eins og ormur fr Florida norur fyrir sland suur um Atlantshaf og austur um Indlandshaf og gti hgt sr a jafnvelnstumv stvast vegna nssamspils fersks vatns og salts nyrst Atlantshafi.

gtikomi upp s mtsgn ahnattrn hlnun ylli klnun veurfari Norur-Atlantshafisemgti haft alvarlegar afleiingar fyrir sland, Bretlandseyjar og Skandinavu.

Hugsanlega s forseti slands ennan tt, v a nsta njrsvarpi snu minntist hann etta. En daginn ur hafi verandi forstisrherra gert lti r essu og sagt: "Skrattinn er leiinlegt veggskraut".

mar Ragnarsson, 18.2.2013 kl. 19:14

2 identicon

(Athugasemd me auglsingatengli fjarlg af umsjnarmnnum.)

Maria r (IP-tala skr) 19.2.2013 kl. 03:10

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband