Hvers vegna eru strstu eldfjll slkerfisins Mars?

Mars og jrN er amerskur jeppi ferinni yfirbori plnetunnar Mars og hann er me ngilegt eldsneyti innanbors til a keyra og kanna fjrtn r. Vi munum v f miki fl af jarfrilegum (marsfrilegum?) upplsingum um essa merkilegu plnetu nstu rin. g b spenntur eftir v a eir senda jeppann upp Olympus Mons, sem er hsta og strsta eldfjall slkerfi okkar, um 22 km h. J, og flatarml eldfjallsins er meir en risvar sinnum flatarml slands. Hvernig getur essi litla plneta mynda strstu og hstu eldfjll slkerfisins? Mars er a mrgu leyti allt ru vsi en jrin, eins og fyrsta myndin snir. Hr er Mars til vinstri og jrin til hgri. Ekki er Mars ru vsi einungis yfirbori, heldur einnig a innri ger. Elisyngd rauu plnetunnar er aeins 3,94 g/cm3, en jrin er me miklu hrri elisyngd: 5.52 g/cm3. En Mars er miklu minni en jrin. Skorpuykkt Marsannig er verml Mars aeins helmingur af vermli jarar og Mars er v aeins me um 10% af massa jarar. Lgri elisyngd bendir til a kjarninn Mars s anna hvort ltill ea innihaldi lti jrn. Veikt segulsvi plnetunnar bendir einnig til a kjarninn s ekki lengur fljtandi og v sennilega orinn fremur kaldur.

Flekahreyfingar jarskorpunnar er eitt af hfueinkennum jararinnar. Hins vegar eru flekahreyfingar litlar ea nr ekktar Mars. Ef til vill er risastra gili Valles Marineris Mars mynda vi flekahreyfingar, en umdeilt. a m skifta plnetunni tvennt. Suur helmingurinn hefur helmingi ykkari skorpu (80 km, rauu svin kortinu fyrir ofan) og meira hlendi eins og myndin fyrir ofan snir, en norur helmingurinn er me tiltlulega unna skorpu (ca. 30 til 40 km, blu svin). Olympus MonsSkopran Mars er a mestu ger r basalti og hefur eldvirkni v veri mjg mikilvg plnetunni ur fyrr. a er vsbending um a einhver eldgos hafi ori sustu milljn rin, en eldvirkni er n mjg ltil. ar sem flekahreyfingar eru ekki til staar, hafa eldgosin veri mjg stabundin og mjg h eldfjll hlaist upp, eins og Olympus Mons. Ef til vill eru tveir ttir, sem gera Mars kleift a mynda hstu eldfjll slkerfisins: venju ykk skorpa og stabundin eldvirkni. Tali er, a miki hafi dregi r eldgosum Mars en eru mjg ung hraun sjanleg. Aftur beinist athyglin a Olymus Mons fjallinu, ar sem askjan toppnum er engin smsmi, eins og sasta myndin snir. Askjan  Olympus Monsessi 2 km djpa askja er um 90 km verml ea heldur strri en allur Faxafli. a er augljst a hn hefur ekki myndast vi einn atbur, heldur er askjan stra Olympus Mons afleiing af fimm misgmlum skjumyndunum, sem hver hefur skili eftir sinn hring.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Stjrnufrivefurinn (www.stjornufraedi.is)

Eldfjllin Mars eru trlega heillandi. v miur er Curiosity samt of langt fr lympusfjalli til a aka anga og upp fjalli. Og eins og staan er dag er ekki hgt a lenda ar svo auveldlega.

Hva um a, g setti eitt sinn saman mynd sem snir fjalli samanburi vi sland sem sj m hr http://www.stjornufraedi.is/solkerfid/mars#eldfjoll

Stjrnufrivefurinn (www.stjornufraedi.is), 16.10.2012 kl. 11:37

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband