Demantsgluggin sem sr djpt inn Jrina

MttulstykkiJarskorpan undir ftum okkar slandi er um 20 til 40 km ykkt. Undir henni er mttullinn, sem nr niur 2900 km dpi, en ar undir tekur kjarninn vi. Vi vitum ekki miki um essi innri lg jararinnar og sjum au aldrei. Jafnvel skorpan er ekki vel knnu. slandi n dpstu borholur aeins um 3 km niur skorpuna, og hvergi heimi hefur veri bora niur mttulinn. Til allrar hamingju kastast upp stykki af mttlinum sumum eldgosum, eins og etta myndinni til hliar. Dmi um a eru mttulstykki sem g hef fundi ggum Kameroon Vestur Afrku og einnig Hawaii, en essi mttulstykki m sj Eldfjallasafni Stykkishlmi. ar sem borun niur mttul og kjarna er tiloku, beita vsindamenn rum aferum til a kanna essi innri lg jararinnar. a eru tilraunir, ar sem lkt er eftir hita, rstingi og rum astum sem rkja djpt jrinni. a er hr sem demantar koma vi sgu. Fyrir um rjtu rum fengu jarfringar snjllu hugmynd a lkja eftir eim ha rstingi sem rkir djpt jrinni me v a rsta tveimur demntum saman, eins og myndin til hliar snir.DemantspressaDemantar myndast mttlinum, um 150 til 300 km dpi, og eru v vanir miklum rstingi. a er sennilega best a ra rsting sambandi vi einingu eins og kg/cm2 ea klgrmm fersentimeter. egar 50 kg ung kona stgur niur annan hlinn hhla skm (verml hlsins 1 cm), er rstingurinn ann pnkt glfinu um 63 kg fersentimeter. Hins vegar er rstingurinn undir einum fti 4 tonna fl aeins um 2.5 kg/cm2. etta minnir okkur rkilega , a tilraunum er rstingurinn () hlutfalli vi flatarml (F) yfirborsins sem rst er : = A/F, ar sem A er afli. rstingurinn kjarnanum ea miju jarar er alveg trlega h en samt vel treiknanleg tala, sem er um 330 GPa ea 3.3 milljn kg/cm2. rstingur sem hgt er a n me demantspressu dag er jafn mikill og rstingurinn miri jrinni, ea 364 GPa, og hitinn slkum tilraunum getur einnig veri mjg hr, ea allt a 5500 stig Celsus. profill.jpgMyndin snir hvernig hiti breytist jrinni me dpinu, og einnig mrkin milli hinna msu megin laga jarar. Slkar tilraunir me demnatspressum hafa varpa ljsi innri ger jarar og frtt okkur um hvaa steindir ea mineralar eru rkjandi innst inni plnetu okkar.

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

g er ekki alveg ds vi tlurnar um ykkt jarskorpunnar undir ftum okkar efst essum pistli:

mnum jarfritmum dent, var okkur kennt a ykkt skorpunnar undir meginlndunum bi fyrir austan og vestan okkur vri j 40-50 km, en a hr slandi, eldfjallabeltunum vri hn mun ynnri, aeins 8-14 km, en stku sta jafnvel enn ynnri.

Liggja fyrir einhverjar mlingar essu, ea eru etta bara mismunandi giskanir jarfringa?

Bjrn Jnsson (IP-tala skr) 26.5.2012 kl. 19:24

2 Smmynd: Haraldur Sigursson

g hef blogga um etta efni hr fyrir ofan nju bloggi. Skorpen undir slandi er furu ykk, samkvmt mlingum. Hn er mun ykkari en venjuleg thafsskorpa og nstum v jafn ykk og meginlandsskorpa.

Haraldur Sigursson, 26.5.2012 kl. 19:51

3 identicon

Takk fyrir snaggaraleg vibrg Haraldur,

tt g reyni eftir bestu getu a fylgjast me helstu njungum jarfri (einkum slands) hfu essar upplsingar um jarskorpuykktina alveg fari framhj mr.

En skringarnar essari vntu ykkt liggja alls ekki ljst fyrir, eins og bendir , ar er bersnilega talsvert verk fyrir hndum

Bjrn Jnsson (IP-tala skr) 26.5.2012 kl. 20:03

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband