Enn eitt hitameti­ Ý vi­bˇt!

Me­al hitaferill┴ hverju ßri heyrum vi­ frÚttir af nřju hitameti Ý ve­urfari ß j÷r­u. Ůa­ er enginn vafi a­ loftslag jar­ar er a­ hlřna. Hins vegar er deilt um orsakirnar, en hnattrŠn hlřnun er sta­reynd. ╔g Štla ekki Ý ■essum pistli a­ fara inn ß ■a­ hŠttulega svi­ a­ rŠ­a orsakirnar fyrir hnattrŠnni hlřnun, en ■a­ er n˙ or­i­ mj÷g pˇlitÝskt mßl ■ar sem spekingar ß vi­ Al Gore, forseta ═slands og fleiri koma fram. ╔g mun fjalla um ■a­ sÝ­ar, en einbeita mÚr a­ sta­reyndunum Ý ■etta sinn.á═ gŠr birti NASA nřjustu ni­urst÷­ur. Ůar kemur fram a­ sÝ­asti ßratugurinn (2000-2009) er sß hlřjasti sÝ­an mŠlingar hˇfust um heim allan ßri­ 1880, og 2009 er nŠsthlřjasta ßri­. LÝnuriti­ hÚr fyrir ofan sřnir ni­urst÷­urnar, bŠ­i fyrir land og hafi­, en annars er merkilegt a­ hlřnun hefur veri­ t÷luvert meiri ß nor­ur hveli jar­ar. Ůa­ er vegna ■ess a­ ■a­ er meir en helmingi meira landsvŠ­i ß nor­ur hveli jar­ar, en ß su­ur hveli.á Nor­ur hveli jar­ar er ■vÝ rÝkjandi Ý magni lÝfrŠnna efna ß yfirbor­i landsins og Ý framlei­slu og hringrßs koldÝoxÝ­s. Au­vita­ eru sveiflur ßr frß ßri, en ■a­ sem skiftir mßli er langtÝma breytingin sÝ­an 1880, en me­alhiti hefur stigi­ um 0,8oC ß ■eim tÝma. ╔g e┴rin 1400 til 2000r jar­frŠ­ingur, og hef ■vÝ ßhuga ß ■vÝ a­ athuga enn lengriátÝmaskala, og bera saman hitasveifluna ß sÝ­ustu ÷ld vi­ hitasveiflur Ý jar­s÷gunni. Vi­ getum til dŠmis sko­a­ g÷gn frß Ýsborholunni GISP2 ß mi­jum GrŠnlandsj÷kli. LÝnuriti­ fyrir ofan sřnir hitaferil frß 1400 til 2000 ß GrŠnlandi, samkvŠmt mŠlingum ß efnasamsŠtum Ý Ýsnum. Magn af efnasamsŠtum breytist Ý beinu hlutfalli vi­ hitann ■egar ˙rkoman ver­ur, sem myndar Ýsinn. Hlřnun frß um 1850, e­a sÝ­an i­nbyltingin hˇfst, kemur vel fram ß ■essari mynd. Fyrir ne­an er lÝnuriti­ frß┴rin 800 til 2000ás÷mu borholu ß GrŠnlandi sem nŠr yfir tÝmabili­ 800 til 2000. Taki­ eftir hva­ loftslag var miklu mildara ß Landnßms÷ld, ■egar forfe­ur okkar festu b˙setu ß GrŠnlandi, og hva­ loftslagi hraka­i miki­ ß mi­÷ldum, eins og vi­ ■ekkjum vel ˙r ═slandss÷gunni. Ůa­ er ■vÝ ljˇst a­ stˇrar sveiflur eiga sÚr sta­, og a­ miklar sveiflur hafa einnig or­i­ fyrir i­nbyltinguna. Boranir Ý ■ykkari og eldri Ýsinn ß Su­urheimsskautinu hafa gert kleift a­ fara enn lengra aftur Ý jar­s÷guna, eins og kemur fram ß sÝ­ustu myndinni, sem er frß EPICA borholunni, en h˙n nŠr um 750 ■˙sund ßr aftur Ý tÝmann. Ůa­ er strax ljˇst a­ GrŠnland og Su­urheimskauti­ haga sÚr eins, hva­ var­ar loftslagssveiflur.Su­urheimsskauti­á Ůa­ er samsŠtan af ■ungu vetni e­a deuterÝum D sem er notu­ hÚr sem hitamŠlir Ý Ýsnum. TÝmabilin me­ lßgt deuterÝum eru j÷kulskei­in ß Ýs÷ld, en stuttu tÝmabilin me­ hßtt deuterÝum (og hŠrri hitastig) eru hřskei­in, eins og ■a­ hlřskei­ sem vi­ n˙ b˙um vi­.Auk hitabreytinga gefa Ýsboranir okkur miklar upplřsingar um koldÝoxÝ­ Ý fornu lofti ß fyrri ßr■˙sundum. ╔g mun blogga um ■a­ spennandi efni sÝ­ar. Ůa­ hefur MIKIđ veri­ fjalla­ um loftslagsbreytingar og orsakir ■eirra Ý blogginu ß ═slandi, og vil Úg ■ar nefna til dŠmis miklar uplřsingar og sko­anir hjß Loftslag.is, agbjarn.blog.is, og esv.blog.is.

ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Fyrir forvitna ■ß eru tenglar hÚr:

Sveinn Atli Gunnarsson, 22.1.2010 kl. 19:34

2 Smßmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Mig langa­i a­ benda ß villu hÚr a­ ofan, myndirnar 2 sem eiga a­ sřna hitastigi­ frß 800-2000 og 1400-2000, nß ekki nema til ca. 1900 ef vel er a­ gß­. Allavega get Úg ekki betur sÚ­.

Ůessu tengt mß kannski benda ß umfj÷llun Loftslag.is ß fyrri loftslagsbreytingum, Orsakir fyrri loftslagsbreytinga.

Sveinn Atli Gunnarsson, 23.1.2010 kl. 16:47

3 identicon

Lei­rÚtting mˇttekin. Au­vita­ h÷fum vi­ ÷nnur g÷gn en Ýskjarna til a­ sřna hitann eftir 1900, og hefur hann veri­ ß upplei­ sÝ­an. Oft er ■vÝ ■annig vari­, a­ efsti hluti Ýssins (sÝ­ustu ßrin) Ý borkj÷rnum er ekki vel var­veittur, ■ar sem hann er lausari Ý sÚr.

haraldur sigurdsson (IP-tala skrß­) 23.1.2010 kl. 17:45

4 Smßmynd: Ëmar Bjarki Smßrason

En er ÷ruggt, Haraldur, a­ kjarninn hafi allur var­veist vel ■ar sem hann hlřtur ÷ll ßrin fljˇtlega eftir a­ hann mynda­ist veri­ efst ß j÷klinum....?

Ëmar Bjarki Smßrason, 24.1.2010 kl. 18:46

5 identicon

Yfirleitt er brß­nun ß sumrum mj÷g lÝtil ß hßj÷klum GrŠnlands og Su­urskautsins, og ˙rkoman vir­ist var­veitast vel sem snjˇr sem breytist hratt Ý Ýs. Aldursgreiningar eru a­ hluta til tengdar ÷skul÷gum og brennisteins l÷gum sem finnast Ý j÷klunum, og svo einfaldlega talningu ß Ýsl÷gunum ni­ur kjarnann. Ůa­ vir­ist ekki vera nein deila lengur um aldursmŠlingar Ý j÷klunum. Hins vegar mß deila um t˙lkun lofthita ˙t frß samsŠtumŠlingum ß D e­a deuterÝum Ý Ýsnum. Eins og minnst er hÚr fyrir ofan, ■ß er allraefsti hluti kjarnans oft ekki vel var­veitur, ■ar sem holan byrjar. En ˙r ■vi hefur oft veri­ bŠtt me­ greftri ß dj˙pum snjˇgryfjum.

haraldur sigurdsson (IP-tala skrß­) 25.1.2010 kl. 13:25

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband