Hetjan Galileo Galilei

Tungl Galleseir fddust bir ri 1564, William Shakespeare og Galileo Galilei. Innan skamms er v 450 ra afmlisdagur eirra. Frbrir hfileikar Galileo komu fljtt ljs Pisa talu og strax unga aldri var hann orinn leiandi stjarna elisfri og strnufri. a mun hafa veri kringum 1590 a Galileo sannfrist um a kenning plska mnksins Nikolaus Kpernik vri rtt: a slin vri mipnktur slkerfisins og a jrin og hinar plneturnar snrust umhverfis slina. etta braut algjrlega bga vi kenningu kirkjunnar um a jrin og mannkyni vri mija alheimsins.

a voru tilraunir, sem Galileo geri ri 1609, sem fri honum snnunina og sannfri hann um byggingu slkerfisins. Hann hafi frtt af merkilegu tki, sem var uppgtva af gleraugnasmi Hollandi og geri mnnum frt a sj hluti mikilli fjarlg. Galleo byrjai n a sma sinn fyrsta sjnauka. Hann slpai sjlfur glerlinsurnar og innan skamms var hann kominn me stjrnukki, sem stkkai tta sinnum. Sidereus Nuncius

Hann stefndi kkinum beint tungli og geri strax merka uppgtvun: tunglinu er jarfri og ar eru fjll og ggar. Tungli er alls ekki sltt og fga eins og spegill, eins og fyrri kenningar hldu fram. Plnetur og tungl voru v me yfirbor sem lktist jru. Myndin til hliar snir teikningar hans af tunglinu, sem birtust ritinu Sidereus Nuncius ea Stjrnuboinn ri 1610. Nst stefndi hann stjrnukkinum plnetuna Jpiter og geri ara enn merkari uppgtvun. Hann s a a voru fjgur tungl, sem snrust kringum Jpiter nokkrum dgum: Io, Europa, Ganymede og Callisto. etta var sem sagt alveg eins og Kpernik hafi haldi fram um slkerfi.

En hann ori ekki a leysa fr skjunni vegna tta vi kalska rannsknarttinn. eir hfu brennt Giordano Bruno bli nokkrum rum ur (ri 1600) fyrir kenningar hans um slkerfi. a hefur veri sagt a kalska kirkjan talu hafi essum tma veri svipu og kommnistaflokkur Kna dag: stofnun ar sem stu valdamenn urfa ekki a hlnast siareglum samflagsins, en halda llum almenningi skefjum.

Galileo reyndi a semja vi kirkjuvldin talu, en gekk seint. Loks ri 1632 gaf hann t meistaraverki Systema Cosmicum ea “samrur um tv heimskerfi”. Myndin til hliar snir titilbla essa merka rits. Hr setur hann fram kenninguna um heimsmynd ar sem slin er mija kerfisins. Hann tekur ekki til greina heimsmynd danska stjrnufringsins Tycho Brahe, ar sem jrin var mija kerfisins. En Tycho hlt v fram a jrin vri of str og ung til a snast umhverfis slu. Margir telja a Systema Cosmicum s skemmtilegasta vsindarit allra tma. Bkin var fyrst gefin t tlsku en sar dd latnu. Enn er hgt a eignast eintak af fyrstu tgfu ritsins hj bksala nokkrum Ritterhude skalandi, fyrir $25 sund.

Maurinn var sem sagt ekki miju heimsmyndar Galiles. Kalska kirkjan dr hann strax fyrir rtt ri 1633 og eftir miki ref dr Galle kenningu sna opinberlega til baka rttinum: jrin getur ekki snist umhverfis slu. rtt fyrir a er sagt a strax og dmurinn var upp kveinn hafi Galileo muldra “En hn hreyfist n samt!” Galile hafi veri hta pyntingum, hann var a falla kn fyrir rttinum og sat stofufangelsi a sem eftir var vinnar. Hann var samt ekki af baki dottinn og a er ekki laust vi hBk Galiles nlistanum. valda skemmdum m miki er af gervihnttum, ar snnaissance study. nto a basaltic dike that trends abou sari skrifum hans stofufangelsinu: “g fylgi ekki kenningu Kperniks og hef ekki veri fylgjandi eirri kenningu san mr var skipa af rttinum a skifta um skoun.” Galle dmdur

Bk Galiles Systema Cosmicum var a sjlfsgu bnnu ar til ri 1835, egar kalska kirkjan tk hana af bannlistanum. ri 1992 lsti kalska kirkjan v formlega loks yfir, a kenning Galiles hefi veri rtt.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Var ekki vntanlega frfarandi pfi sem sagi a a hefi veri rtt hj kirkjunni a dma Galileo.

Eru eir enn vi sama heygarshorni, bkstafartrar katlikkar?

V.Jhannsson (IP-tala skr) 13.2.2013 kl. 21:23

2 Smmynd: Jn Valur Jensson

Heliocentrismi Kpernikusar snerist ekki bara um, a slin vri mipnktur slkerfisins, heldur mipunktur alheimsins, og a stenzt ekki. Lesi vsindasgu dr. orsteins Vilhjlmssonar prfessors um etta, ar eru langir kaflar um Galileo.

Jn Valur Jensson, 14.2.2013 kl. 02:39

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband