Jar­vangur ß SnŠfellsnesi

Frß nßtturunnar hendi er SnŠfellsnes kj÷ri­ til ■ess a­ ■ar ver­i stofna­ur jar­vangur. ┴ Nesinu er ˇtr˙leg fj÷lbreytni jar­myndana og nßtt˙rufyrirbŠra af řmsu tagi, og mß me­ rÚttu segja a­ hÚr finnist ß tilt÷lulega vel afm÷rku­u svŠ­i nŠr allar tegundir bergtegunda sem ═sland hefur uppß a­ bjˇ­a. ┴ undanf÷rnum ßrum hafa jar­vangar (jar­minjagar­ar e­a geoparks) veri­ stofna­ir um allan heim. Ůa­ eru n˙ 77 jar­vangar Ý 25 l÷ndum, og ■eim fer st÷­ugt fj÷lgandi. Jar­vangur er svŠ­i, sem nŠr yfir merkilega jar­frŠ­ilega arfleif­ og sřnir ■Štti Ý nßtt˙ru, s÷gu og menningu, sem eru mikilvŠgir fyrir sjßlfbŠra ■rˇun lands. A­al tilgangur jar­vangs er a­ benda ß mikilvŠgi svŠ­is, a­ beina nßtt˙ruunnendum inn ß svŠ­i­ og ■ar me­ a­ styrkja fer­a■jˇnustu. Jar­vangur er ekki vernda­ svŠ­i, en telja mß, a­ me­ vi­urkenningu ß mikilvŠgi svŠ­isins fylgi betri umgengni og aukin vir­ing fyrir gŠ­um ■ess. Forg÷ngumennirnir fyrir hugmyndinni um jar­vang voru jar­frŠ­ingar og ■eir fyrstu voru stofna­ir Ý Evrˇpu. Innan Evrˇpu eru sÚrst÷k samt÷k – European Geopark Netvork. Utan um al■jˇ­lega ■rˇun jar­minjagar­a heldur Menningarmßlastofnun Sameinu­u Ůjˇ­anna (UNESCO). N˙ er b˙i­ a­ stofna fyrsta jar­vanginn ß ═slandi: Katla Geopark Project ß Su­urlandi og hann hefur ■egar fengi­ a­ild a­ Evrˇpusamt÷kunum og vottun UNESCO.áLjˇsufj÷llHÚr leggjum vi­ fram till÷gu um ■rˇun jar­vangs ß SnŠfellsnesi. Hugmyndin um jar­vang ß SnŠfellsnesi getur veri­ einn mikilvŠgur ■ßttur Ý varnarߊtlun til a­ stemma stigu vi­ fˇlksfŠkkun Ý ■essum bygg­akj÷rnum. ┴ SnŠfellsnesi b˙a um fj÷gur ■˙sund manns, en fˇlksfŠkkun ß svŠ­inu var um 5% ß tÝmabilinu 2001–2010. Ekki er ■ˇ ■rˇun mannfj÷lda alveg eins Ý ÷llum bŠjarfÚl÷gum ß Nesinu. ┴ tÝmabilinu 1994 til 2003 var til dŠmis breyting ß mannfj÷lda Ý einst÷kum bŠjarfÚl÷gum ß SnŠfellsnesi sem hÚr segir: Kolbeinssta­ahreppur -11,0% , Grundarfjar­arbŠr 3,9%, Helgafellssveit -30,7%, Stykkishˇlmur -7,8% , Eyja- og Miklaholtshreppur -12,2% , SnŠfellsbŠr -5,7%. N˙ er brřn nau­syn a­ vinna a­ ■rˇun svŠ­isins Ý heild ogleita nřrra lei­a til ■ess a­ stemma stigu vi­ hinni miklu fˇlksfŠkkun sem hÚr er greinilega Ý gangi. LÝklega er enginn atvinnuvegur sem getur vaxi­ jafnhratt ß SnŠfellsnesi og skapa­ jafnm÷rg nř st÷rf ß nŠstu misserum eins og fer­a■jˇnustan. Sem gjaldeyrisskapandigrein, ■ß er fer­a■jˇnustan og tekjur af erlendum fer­am÷nnum mikilvŠgur ■ßttur Ý efnahag landsins. ═ dag skapar Ýslensk fer­a■jˇnusta meir en 20% gjaldeyristekna ■jˇ­arb˙sins, og undanfarin ßr hefur hlutur fer­a■jˇnustu veri­ ß bilinu 15 til 22% af heildar˙tflutningstekjum ═slands. Alls vinna n˙ um 9000 Ýslendingar vi­ fer­a■jˇustu e­a Ý tengdum st÷rfum. Sko­anakannanir sřna, a­ langvinsŠlasta af■reying erlendra fer­amanna ß ═slandi er nßtt˙rusko­un, g÷ngufer­ir og fjallg÷ngur, og einnig a­ minnisstŠ­asti ■ßttur dvalar ■eirra hÚr ß landi er nßtt˙ran og landslagi­. ┴ Vesturlandi hefur fer­a■jˇnustan vaxi­ undanfarin ßr. ┴ nÝu ßra tÝmabilinu frß 1998 til 2008 hefur gistinˇttum til dŠmis fj÷lga­ um meir en 200% ß ÷llu Vesturlandi. Ůessi fj÷lgun er t÷luvert yfir landsme­altali og lofar gˇ­u um framtÝ­ina, en ekki er enn ljˇst hvort fj÷lgunin ß SnŠfellsnesi er sambŠrileg vi­ ■ß sem mŠlst hefur ß ÷llu Vesturlandi. Ůa­ mß segja a­ undirb˙ningur fyrir vistvŠna og sjßlfbŠra fer­a■jˇnustu ß SnŠfellsnesi sÚ ■egar kominn Ý gˇ­an farveg. Eins og kunnugt er hefur SnŠfellsnes hloti­ nřlega vottun frß hinum al■jˇ­legu vottunarsamt÷kum Green Globe sem votta sjßlfbŠra fer­a■jˇnustu um allan heim. Ůjˇ­gar­urinn SnŠfellsj÷kull dregur st÷­ugt fleiri fer­amenn inn ß svŠ­i­. Einnig er n˙ rekin frŠ­andi fer­a■jˇnusta (educational tourism) umhverfis allt Nesi­ sumar hvert, en ■a­ eru eins dags frŠ­slufer­ir Ý jar­frŠ­i og s÷gu ß vegum Eldfjallasafns Ý Stykkishˇlmi. Jar­vangur er svŠ­i, sem nŠr yfir merkilega jar­frŠ­ilega arfleif­ og ■Štti Ý nßtt˙ru og menningu, sem eru mikilvŠgir fyrir sjßlfbŠra ■rˇun lands. Jar­vangur skal nß yfir svŠ­i, sem er nŠgilega stˇrt til a­ leyfa hagnřta ■rˇun ■ess. Innan jar­vangs skal vera nŠgilegur fj÷ldi af jar­frŠ­ifyrirbŠrum, hva­ snertir mikilvŠgi fyrir vÝsindin, eru sjaldgŠf, og t˙lka til fegur­arskyns og mikilvŠgis fyrir menntun. MikilvŠgi jar­vangs getur einnig veri­ tengt fornminjum, vistfrŠ­i, s÷gu e­a menningu. Jar­vangur skal vinna samhli­a a­ verndun svŠ­is og hagnřtri ■rˇun ■ess Ý sjßlfbŠru jafnvŠgi, einkum fyrir fer­a■jˇnustu. Rekstur jar­vangs skal fara fram ß ■ann hßtt, a­ verndun, sjßlfbŠr og hagnřt ■rˇun sÚ Ý fyrirr˙mi. Hvorki rřrnun, sala e­a ey­ilegging jar­minja og nßtt˙rulegra ver­mŠta skal ß nokkurn hßtt vera leyfileg. Jar­vangur skal taka virkan ■ßtt Ý efnahagslegri ■rˇun svŠ­isins me­ ■vÝ a­ styrkja Ýmynd sÝna og tengsl vi­ fer­a■jˇnustu. Jar­vangur hefur bein ßhrif ß svŠ­i­ me­ ■vÝ a­ bŠta afkomu Ýb˙a ■ess og umhverfi­, en stofnun jar­vangs gerir ekki kr÷fur um lagalega verndun. Ůa­ er e­lilegt frß nßtt˙runnar hendi a­ allt SnŠfellsnes myndi einn jar­vang. ┴ SnŠfellsnesi mun Eyja- og Miklaholtshreppur gera rß­ fyrir jar­vangi Ý a­alskipulagi sem n˙ er Ý auglřsingaferli og ver­ur brß­lega sta­fest. Helgafellssveit mun vŠntanlega einnig gera rß­ fyrir ■vÝ Ý fyrirhugu­u a­alskipulagi a­ jar­vangur geti veri­ innan marka hennar. LandfrŠ­ilega kemur einnig til greina a­ nŠrliggjandi svŠ­i s.s. fyrrum Skˇgarstrandarhreppur, n˙ Ý Dalabygg­, fyrrum Kolbeinssta­ahreppur, n˙ Ý Borgarbygg­ og StykkishˇlmsbŠr, ver­i innan marka hugsanlegs jar­vangs ß SnŠfellsnesi og fleiri svŠ­i koma einnig til greina. Tenging Jar­vangs vi­ Ůjˇ­gar­inn SnŠfellsj÷kul er fullkomlega e­lileg og raunar Šskileg. ═ Stykkishˇlmi eru stofnanir eins og Nßtt˙rustofa Vesturlands, Hßskˇlasetri­ og Eldfjallasafn, sem munu hafa mikla ■ř­ingu fyrir starfssemi jar­vangs. Ůessi sveitarfÚl÷g ß innanver­u SnŠfellsnesi gŠtu Ý gˇ­u samstarfi vi­ nŠrliggjandi bygg­ir, byggt upp ßhugaver­an jar­vang a­ fyrirmynd European Geopark Network og stu­la­ ■ar me­ a­ aukinni fer­amennsku innan svŠ­isins. ┴ SnŠfellsnesi er a­ finna mj÷g fj÷lbreyttar jar­minjar og a­rar nßtt˙ruminjar. Fj÷lbreytileikinn felst Ý mismunandi ger­ eldst÷­va og hrauna, ÷lkeldum og ßhugaver­ri jar­s÷gu, fornum břlum og landnßmsj÷r­um. Ůrjßr megineldst÷­var hafa skapa­ fjallgar­inn sem liggur eftir SnŠfellsnesi endil÷ngu, frß austri til vesturs. Austast er megineldst÷­in Ljˇsufj÷ll, sem reyndar nŠr alla lei­ frß Grßbrˇk, um Hnappadal og vestur til Berserkjahrauns, alls 90 km lei­. Myndin af Ljˇsufj÷llum hÚr fyrir ofan er tekin af S÷ndru D÷gg Bj÷rnsdˇttur. Um mitt Nesi­ er lÝtt ■ekkt megineldst÷­ sem hefur veri­ nefnd Lřsuskar­, og vestast er sjßlfur SnŠfellsj÷kull, sem hefur fengi­ ver­skulda­a vi­urkenningu sem ■jˇ­gar­ur. Auk ■ess er ■etta skrifar eru me­limir Ý vinnuhˇpi um stofnun jar­vangs ß SnŠfellsnesi ■essir: Reynir Ingibjartsson frß Hraunholtum Ý Hnappadal, Sturla B÷­varsson, Stykkishˇlmi og Sk˙li Alexandersson, Hellissandi.

ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 identicon

GrÝ­arlega gˇ­ hugmynd hjß ykkur og vonandi a­ h˙n komist til framkvŠmda. Ekki vŠri lakara ef Ý framhaldinu yr­u settir upp jar­skjßlftamŠlar til a­ fylgjast me­ eldst÷­vakerfunum ß Nesinu, ■a­ hefur nˇgu lengi veri­ ˙tundan Ý ■eim efnum. En mig langar til a­ gera ■a­ a­ till÷gu minni a­ jar­vangurinn yr­i me­ einhverjum hŠtti tengdur merkasta jar­vÝsindamanni sem fŠ­st hefur ß SnŠfellsnesi, (a.m.k.) ■.e. dr. Haraldi Sigur­ssyni.

Ůorkell Gu­brandsson (IP-tala skrß­) 14.10.2011 kl. 14:27

2 Smßmynd: Haraldur Sigur­sson

═Alveg hßrrÚtt me­ ■÷rf fyrir jar­skjßlftamŠla ß SnŠfellsnesi. ═ sumar voru settir upp fimm mŠlar ß SnŠfellsnesi, reknir af hßskˇlanum Ý Bonn Ý Ůřskalandi. Ůessi tilraun var a­eins Ý tvo e­a ■rjß mßnu­i. Ůar kom fram sta­bundin skjßlftavirkni og er greinilegt a­ ■a­ er ■÷rf fyrir varanlegt skjßlftamŠlanet ß Nesinu. N˙er a­ sannfŠra Ve­urstofuna um a­ vÝkka ˙t sitt net til SnŠfellsness og Vestfjar­a.

Haraldur Sigur­sson, 14.10.2011 kl. 14:55

3 identicon

Ůetta finnst mÚr frßbŠr hugmynd. Ůa­ vill svo skemmtilega til a­ Úg hef veri­ a­ lesa undanfari­ fer­as÷gu eftir eina e­la fr˙ a­ nafni Ida Pfeiffer sem kom til landsins um 1850. Ůa­ er ■rennt sem h˙n talar um, sˇ­askapur landans, leti ■jˇ­arinnar og nßtt˙ran. Ůa­ er eiginlega bara nßtt˙ran sem hrÝfur hana blessa­a konuna. Um hana ß h˙n ekki nˇgu sterk or­, sÚrstaklega hraun og hveri.

En vi­ ■urfum lÝklega a­ passa okkur svolÝti­ ß umgengninni um hana ■vÝ ß ■essum ca. 160 ßrum sÝ­an Fr˙ Pfeiffer kom hinga­ hefur umgengnin fremur lÝti­ breyst enda ■jˇ­in ÷ldum saman vei­imanna■jˇ­fÚlag sem grÝpur gŠsina ■egar h˙n gefst og lÝti­ fyrir a­ gera ߊtlanir fram Ý tÝmann. Einmitt ■essvegna er ■etta gˇ­ hugmynd ■vÝ h˙n gŠti stu­la­ a­ aukinni vir­ingu fyrir umhverfinu.

Ůorsteinn ┌lfar Bj÷rnsson (IP-tala skrß­) 18.10.2011 kl. 10:04

4 Smßmynd: Haraldur Sigur­sson

Ůegar ■˙ ert b˙inn a­ lesa bˇk fr˙ Pfeiffer, ■ß Šttir ■˙ a­ lesa bˇk fr˙ Ina von Grumbkow, sem kom til ═slands ßri­ 1908, Ý leit a­ kŠrasta sÝnum, jar­frŠ­ingnum Walther von Knebel. Hann třndist Ý Ískju. Bˇkin er frßbŠr, og ber heiti­ ═safold, Ý Ýslenskri ■ř­ingu nafna mÝns. Ůa­ er rÚtt, a­ ß­ur fyrr voru margir Ýslendingar miklir sˇ­ar ß heimilum sÝnum, a­ nokkru leyti vegna fßtŠktar sinnar. En n˙ erum vi­ umhverfissˇ­ar, vegna grŠ­gi okkar.

Haraldur Sigur­sson, 18.10.2011 kl. 11:45

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband