Eru ašeins um 8 km nišur į möttul undir Reykjanesi?

  Fjöldi spurninga vakna ķ sambandi viš umbrotin undir Reykjanesi. Žaš eitt er stórmerkilegt aš allir jaršsjįlftarnir sem nś koma fram viš Grindavķk eru grunnir, eins og myndin sżnir. Skjalftadypt Žaš eru nęr engir jaršskjįlftar męldir į meira dżpi en 7 til 8 km undir Reykjanesi.  Jaršskorpan undir Reykjanesi viršist žvķ vera frekar žunn, eins og śthafsskorpa. 

Hvaša upplżsingar höfum viš um žykkt skorpunnar og hita undir henni į Reykjanesi ?  Viš vitum til dęmis śt frį jaršborunum aš žaš hitnar mjög rękilega ķ nešri hluta jaršskorpunnar į utanveršu Reykjanesi.  Žegar djśpa Reykjanes borholan var komin nišur ķ um 4.5 km dżpi įriš 2017 var hitinn kominn upp ķ um 535 oC og var hratt vaxandi žegar borun var hętt.  Bergfręširannsóknir sżna aš hiti hafi jafnvel nįš upp ķ 650  oC nęrri botninum, en berg žarf aš fara vel yfir 1000 oC til aš byrja aš brįšna.   

Flest ešliseinkenni bergs breytast žegar hitinn hękkar og vķsindin fjalla mikiš um breytingu į eiginleikum bergs žegar žaš hitnar og breytist śr höršu og föstu bergi ķ heitt og lint eša mjśkt berg. Žetta nefna vķsindamenn brittle to ductile transition.  Sumir segja aš breytingin hefjist viš um 550 oC, en ašrir telja aš berg verši mjśkt fyrst viš um 700 til  800°C, sem er lķklegra. Um leiš og berg hitnar aš žessu marki og veršur mjśkt, žį hęttir bergiš alveg aš bera jaršskjįlftabylgjur. Žęr deyja śt og hverfa ķ žessum hita og dżpi.  

Snśum okkur žį aftur aš jaršskorpubrotinu og sigdalnum viš Grindavķk. Hvers vegna koma engir skjįlftar fram į meira dżpi?  Žaš getur stafaš af tvennu.  Viš vitum aš undir jaršskorpunni tekur möttullinn viš og hann er of heitur til aš brotna og valda jaršskjįlftum. Undir skorpunni, į meir en 8 km dżpi, er žvķ allt annar heimur, sem er heimur möttulsins, sem nęr um 2900 kķlómetra nišur ķ jöršina, eša allt nišur aš yfirborši kjarnans.  Hinn möguleikinn er sį aš undir 8 km skorpu sé lag af basalt kviku, en allir skjįlftar kafna ķ slķku lagi.

Žaš er eiginlega slįandi, finnst mér, aš allir skjįlftar deyja śt žegar komiš er nišur į um 8 km dżpi. Mörkin milli jaršskorpu og möttuls eru ótvķręš undir Reykjanesi, sem minnir okkur rękilega į aš höfušpaurinn ķ öllum žessum lįtum hlżtur aš vera möttullinn og hann er of heitur til aš brotna eins og venjulegt berg.  Žaš er jś hreyfing og žrżstingur ķ jaršskorpunni, sem veldur žvķ aš skorpan brotnar og sendir frį sér jaršskjįlfta. Möttullinn er hins vegar partbrįšinn, sem žżšir aš hann er blautur af heitri kviku. Žaš er ef til vill ekki mjög góš samlķking, en žaš mį hugsa sér möttulinn eins og blautan sand ķ flęšarmįli ķ fjörunni, žar sem öržunn himna af sjó liggur milli sandkornanna. Į sama hįtt er möttullinn blautur, en žaš er öržunn himna af hraunkviku sem smżgur į milli sandkornanna eša kristallanna ķ partbrįšnum möttlinum. Žar veršur hraunkvikan til. 

 


Sprungukort og sigdalur

Allir fagna žvķ aš Vešurstofan hefur birt gott kort sem sżnir dreifingu į jaršsprungum umhverfis Grindavķk.  sprungurEinnig birtir Vešurstofan nś lķnurit sem sżnir hvernig botn sigdalsins noršan bęjarins er aš sķga nišur, um 25 cm į fimm dögum. Vešurstofan, eins og allar opinberar stofnanir, veit vel aš almenningur žarf aš hafa greišan ašgang aš mikilvęgum gögnum, sérstaklega žegar mikiš er ķ hśfi. Sigdalur


Bloggfęrslur 17. nóvember 2023

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband