Bloggfęrslur mįnašarins, jślķ 2012

Tagldarhellir

Vatnafell

Vatnafell er gömul eldstöš į  Vatnaleiš į Snęfellsnesi,  og  skilur fjalliš į milli Hraunsfjaršarvatns fyrir vestan og Baulįrvallavatns fyrir austan.  Vatnafell myndašist ķ basalt eldgosi fyrir um 400 žśsund įrum.  Ég hef įšur bloggaš hér um myndun žess ķ sambandi viš myndun žriggja stöšuvatnanna į žessu svęši. Er Vatnafell  aš mestu gert śr stušlušu basalti, meš móbergskįpu undir.  Basaltiš er óvenjulegt fyrir aš hafa risastóra kolsvarta kristalla af pyroxen, sem geta veriš margir cm į lengd.  Undir hömrum austan ķ Vatnafelli eru žrķr hellar og er sį syšsti stęrstur. Stašsetning hans er sżnd meš rauša hringnum į fyrstu myndinni, sem er tekin yfir Baulįrvallavatn.  Til hęgri į myndinni er móbergstindurinn Horn.  Hellarnir ķ Vatnafelli hafa myndast žar sem rof hefur fjarlęgt mżkri jaršlög undir basaltberginu.  Žaš er fremur aušvelt aš komast aš öllum žessum hellum, upp brattar og mjög grżttar skrišur austan ķ fellinu. Syšsti og stęrsti hellirinn nefnist Tagldarhellir og er viš hann kennd žjóšsaga.  Sögnin um hellinn er varšveitt ķ Illuga söguTagldarbana.  

Tagldarhellir

Ein sögupersónan er Helgi, sem bjó į Helgafelli.  Hann fékk til lišs viš sig Illuga, hraustan og ungan mann sunnan af Mżrum, til aš drepa trölliš Dofra, sem bjó ķ helli einum į Vatnsheiši og er hann nefndur Dofrahellir  Ekki er mér kunnugt um stašsetningu hans.  Illugi var Žórisson, en fašir hans var Žórir Žorfinnsson og móšir Sęunn, dóttir Skallagrķms Kveldślfssonar og er hann žį systursonur Egils Skallagrķmssonar.   Er žvķ ekki aš furša aš hér var į ferš mikill kappi.  Bardaginn viš Dofra leiddi Helga til bana, en Illugi fékk eftir hann jöršina Helgafell og bjó žar.   Sķšar hįši Illugi mikla barįttu viš flagškonuna Tögld ķ Tagladarhelli.  Hér skżtur nokkuš skökku viš ķ frįsögnum.  Ķ Illugasögu Tagladarbana fer bardaginn viš Tögld fram ķ einni utanför Illuga, en ķ sögn sem er varšveitt ķ žjóšsögum Sigfśsar Eymundssonar (1899) fer orrustan ķ Tagladarhelli fram į Snęfellsnesi. Illugi kom tröllskessunni fyrir kattarnef aš lokum, en sumir telja aš skrķmsliš sem sést hefur ķ Baulįrvallavatni sé Tögld afturgengin. Žaš er ekki hlaupiš aš rķma į móti oršinu Tögld, en žessi vķsa fylgir žjóšsögninni:

 

Eg er aš tįlga horn ķ högld,

hagleiksmenntin burt er sigld.

Illugi deyddi trölliš Tögld,

trśi' eg hśn vęri brśnaygld.


Lóndrangar

Lóndrangar

Žegar ekiš er sušur fyrir Snęfellsjökul, žį rķsa Lóndrangar eins og seglskip śr hafinu, fast viš ströndina fyrir sunnan Malarrif. Drangarnir tveir hafa lengi vakiš athygli. Samkvęmt Eggert Ólafssyni og Bjarna Pįlssyni (1774) er žeirra getiš ķ Landnįmu. Lóndranga er einnig getiš į eftirminnilegan hįtt ķ kvęši Helgu, dóttur Bįršar Snęfellsįss, sem hśn kvešur til forna žegar heimžrį sękir į hana į Gręnlandi. Ķ kvęšinu telur hśn upp helstu örnefni umhverfis fęšingarstaš sinn undir Jökli: 

 

Sęl vęra ek, 

ef sjį męttak  

Bśrfell, Bala,

bįša Lóndranga,

Ašalžegnshóla

ok Öndvert nes

Heišarkollu  

ok Hreggnasa,

Dritvķk ok möl  

fyr dyrum fóstra.

 

Lóndrangar hafa fleirum oršiš yrkisefni og til dęmis orti Sķmon Dalaskįld:

 

Um Lóndranga yrkja mį

eru žeir Snęfells prżši,

yzt viš tanga śt viš sjį

aldan stranga lemur žį.

 

Hvaša lón er žaš, sem nafniš Lóndrangar vķsar til? Eru žaš ef til vill Djśpulón, um 5 km vestar į ströndinni? Lóndrangar eru tveir gķgtappar 75 og 60 m hįir. Žeir eru leifar af basalt eldstöš, sem hefur veriš virk hér ķ sjó eša fast viš ströndina, sennilega ķ lok ķsaldar. Eldvirknin hefur byrjaš ķ sjó og samspil heitrar kviku og hafsins hafa valdiš gufusprengingum, sem tęttu ķ sundur kvikuna, myndušu ösku og gjall, sem féll umhverfis gķginn og myndaši móberg. Ķ lok gossins var eftir basalt kvika ķ kverkum gķganna tveggja, sem storknaši og myndaši stušlaš basalt berg. Sķšan hefur brimiš brotiš nišur meiri hlutann af gķgunum. Vestari drangurinn er allur śr stušlušu basalti, en sį austari og hęrri hefur flóknari innri gerš. Nešri hluti hans er stušlaš basalt og tvęr ęšar af žvķ skjótast uppķ móbergiš fyrir ofan. Efri hluti austari drangans er eingöngu śr móbergi. Lóndrangar hafa veriš stakir klettar ķ hafinu undan sušur strönd Snęfellsjökuls. Sķšan hafa žrjś hraun frį Jöklinum teygt sig sušur og nįš aš umkringja drangana aš nokkru leyti og tengja žį viš meginlandiš. Hęrri drangurinn var klifinn af Įsgrķmi Böšvarssyni, Vestmannaeyingi, į Hvķtasunnu įriš 1735. Įsgrķmur žessi var afbrotamašur.  Hann hafši įšur veriš sakfelldur fyrir hnupl ķ Eyjum og geršur brottrękur žašan. Sķšar var hann višrišinn innbrot og žjófnaš ķ verzlunarhśsi ķ Ólafsvķk įriš 1736. Žetta var stóržjófnašur, 200 rķkisdalir og 30 vęttir af varningi. Verslunarhśs stóšu löngum mannlaus aš vetrinum. Žetta notfęrši Įsgrķmur sér veturinn 1736, braust inn ķ bśšina og hafši žašan stórfé.  Var hann 23 įra žegar innbrotiš var framiš. Įsgrķmur nįšist sķšar ķ Trékyllisvķk en komst aftur undan og tókst aš flżja. Aldrei sįst til hans sķšan og hefur hann ef til vill komist um borš ķ erlenda duggu og sloppiš śr landi. Minni drangurinn var klifinn įriš 1938. Sjóbśšir voru fyrrum rétt sunnan viš stóra drang. Hér gengu eitt sinn 12 skip į vorvertķš og var Drangsvogur lendingin, rétt fyrir austan drangann. Merki um śtręši mį enn sjį, rśstir sjóbśša fiskireiti og garša ķ hrauninu.  

Lóndrangar KPSMyndin til hęgri er eftir Kjartan Pétur Siguršsson (2005), tekin śr fisflugvél yfir Lóndröngum. Hér sést basalt undirstaša dranganna vel og einnig brśna móbergiš, sem myndar efri hluta hęrri drangsins til hęgri.

 

 


Surtarbrandurinn og Hlżnun Jaršar

Elrir BrjįnslękĶslendingar hafa fagnaš góša vešrinu ķ allt sumar, og svo viršist sem žjóšin lķti į hlżnun jaršar ašeins meš įnęgu og eftirvęntingu. Dreymir okkur ekki um hlżrri framtķš, žar sem viš getum synt ķ volgum og tęrum sjó undan hvķtum skeljasandsströndum į Löngufjörum į Snęfellsnesi og Raušasandi į Baršaströnd? En viš veršum aš gera okkur ljóst aš samfara žessari velkomnu hlżjun hér į noršur slóšum er aš gerast ógnvekjandi og mjög skašvęnleg hlżjun sunnar į jöršinni, ķ heittempraša beltinu og ķ hitabeltinu. Einu sinni fyrir ęvarlöngu var Ķsland heitt land. Žaš var į žvķ skeiši jaršsögunnar sem viš köllum Mķósen, fyrir um 12 milljón įrum. Žį var blįgrżtismyndunin sem nś myndar Vestfirši og Austfirši aš verša til. Fyrir tólf milljón įrum var til dęmis heitt į Bjįnslęk į Baršaströnd. Žar óx upp žéttur skógur af raušvišartrjįm og öšrum gróšri, sem nś žrķfst ķ loftslagi eins og sušur Frakklandi eša ķ Kalķfornķu. Mešal trjįgróšursins var elrir (sjį mynd af laufi til vinstri), vķšir, ösp, hindartré og alls um 65 tegundir, sem gera kleift aš įętla hitastig og loftslag. Mešalhiti įrsins var žį um 11 til 15oC į Ķslandi, en ķ dag er mešalįrshitinn um 4oC. Žį var aldrei frost į Ķslandi og landbrś tengdi okkur sennilega viš Noršur Amerķku ķ vestri. Žetta er vitneskja sem viš fįum ķ dag meš žvķ aš rannsaka surtarbrandslögin į Brjįnslęk og vķšar į Vestfjöršum, en žau eru leifar af fornum skógum, sem nś eru aš breytast ķ kol eša surtarbrand.  SurtarbrandslagišKortiš hér til hlišar sżnir śtbreišslu 8 til 20 metra žykka setlagsins ķ blįgrżtismynduninni į Vestfjöršum, sem innheldur surtarbrandinn. En hvernig stendur į žessum mikla hita žegar surtarbrandurinn var aš myndast į Mķósen? Af hverju var mešal įrshiti į Ķslandi žį meir en tķu stigum hęrri en ķ dag? Žį var hiti sjįvar ķ Kyrrahafinu einnig um 5 til 8 stigum hęrri en hann er ķ dag. Skżringin er enn ekki ljós, en nokkur mikilvęg atriši koma til greina. Um tķma voru margir jaršfręšingar į žeirri skošun, aš CO2 hefši veriš mun hęrra ķ andrśmslofti į Mķósen. Žį hefšu gróšurhśsįhrif valdiš hitanum. Nżjustu rannsóknir sżna hinsvegar aš CO2 var nokkurn veginn žaš sama žį og er ķ dag. Orsök hlżnuninnar er žvķ aš leita annars stašar. Sennilega er mikilvęgast aš heimurinn var töluvert annar žį, og žar į ég viš stęrš og dreifingu meginlandanna og strtauma heimshafanna. AmerķkaKortiš sem fylgir (žrišja mynd) sżnir Noršur og Sušur Amerķku į Mķósen. Žį hafši Miš Amerķka ekki enn myndast, en hśn reis sķšar śr hafi vegna eldgosa og flekahreyfinga fyrir um 5 milljón įrum. Į Mķósen voru žvķ sterkir hafstraumar sem léku til austurs og vesturs milli Kyrrahafsins og Atlantshafsins. Margir jaršfręšingar telja žetta lżkilatriši ķ aš skżra hitann į Mķósen. Einnig var Beringssund į milli Alaska og Sķberķu lokaš į žeim tķma. Hafstraumar voru žvķ allt ašrir og staša meginlandanna einnig. Enn vantar sönnun į slķkum kenningum, en vķsindin majakast ķ rétta įtt į leit aš svari viš rįšgįtunni um hitann į Mķósen.

Mašurinn sem kleif Kerlinguna

KerlinginĮšur fyrr lį bķlvegurinn noršur fyrir Snęfellsnes um Kerlingarskarš. Žaš var margt ógleymanlegt sem mašur sį į žeirri leiš, en ef til vill var žaš ętiš mest spennandi aš koma auga į Kerlinguna, sem trjónaši efst ķ Kerlingarfjalli, austan skaršsins. Hśn er einstakur móbergsdrangur, sem er tengdur vinsęlli žjóšsögu. Žetta kventröll mun hafa veriš viš veišar ķ Baulįrvallavatni alla nóttina, enda er hśn meš stóra silungakippu į bakinu. Į leiš sinni heim eftir veišitśrinn mun hśn hafa tafist nokkuš og dagaši žį uppi ķ oršsins fyllstu merkingu. Hśn varš aš steini strax og fyrstu sólargeislarnir nįšu aš skķna į hana į hįfjallinu. Hér meš fylgir ljósmynd af Kerlingunni, sem RAX tók nżlega. Ég stend žar viš pilsfaldinn, hęgra megin viš Kerlinguna og mį hér greina śt frį stęršarhlutföllunum aš Kerlingin er um 21 meter į hęš. Margir hafa klifiš upp aš rótum kerlingarinnar, efst į Kerlingarfjalli, enda er žaš nokkuš greišfęr leiš beint upp af Kerlingarskarši. En ašeins einn mašur hefur klifiš Kerlinguna sjįlfa. Žaš var įriš 1948, sem Įgśst Bjartmarz fór śr Stykkishólmi meš félögum sķnum og upp ķ Kerlingarfjall. Žar tókst Įgśsti aš kasta reipi upp yfir hausinn į Kerlingunni, og kleif sķšan alla leiš upp. Žetta hefur enginn leikiš eftir sķšan, enda sérstakt afrek. En Įgśst er einginn venjulegur fjallgöngumašur, heldur mikill ķžróttamašur.  Įgśst BjartmarzHann var til dęmis sex sinnum Ķslandsmeistari ķ badminton, enda įtti Stykkihólmur heišurinn af žvķ aš innleiša žessa ķžrótt į Ķslandi. Įgśst er enn vel ern, žótt hann sé oršinn 88 įra. Hér meš fylgir mynd af Įgśsti, tekin ķ heimsókn hans ķ Eldfjallasafn ķ Stykkishólmi ķ dag.

Jįrnsteinn śr Kjarnanum

Ašskilnašur kjarna og möttulsĶ pistli hér fyrir nešan fjallaši ég um jįrnsteininn mikla sem féll į Thulesvęšinu į Gręnlandi endur fyrir löngu. Fyrir Inśķta var steinninn dżrmęt nįma af jįrni sem féll aš himni. En fyrir vķsindin er žaš mikilvęgasta ķ sambandi viš slķka steina aš tślka žęr upplżsingar, sem žeir gefa okkur um kjarna į plįnetum, eins og jöršinni okkar. Myndun žeirra tengist žvķ hvernig efni plįnetunnar skiljast aš eftir ešlisžyngd. Jįrnsteinn er aš sjįlfsögšu aš mestu leyti geršur śr jįrni, en hann inniheldur einnig um 8% nikkel og dįlķtiš kobalt. Žungu mįlmarnir eins og jįrn, nikkel og kóbalt, meš ešlisžyngd um 7 til 8 grömm į rśmsentimeter, sökkva nišur aš mišju plįnetunnar strax ķ upphafi. Fyrsta myndin gefur hugmynd um hvernig hinir žungu mįlmar skiljast aš samkvęmt ešlisžyngd og ašdrįtarafli og leita nišur ķ kjarnann, en létt efni, eins og kķsill, verša eftir nęr yfirborši og mynda möttul og skorpu. Widmanstatten mynsturNś, kannske ekki alveg strax, en innan viš žrjįtķu milljón įra eftir aš plįnetan okkar myndašist fyrir um 4,5 milljöršum įra. Innri gerš jįrnsteinsins segir lķka sķna sögu. Žegar sneiš er skorin af jįrnsteininum og hśn slķpuš, žį kemur ķ ljós merkilegt munstur ķ jįrninu, eins og myndin sżnir. Munstriš kemur fram žegar jįrniš kólnar og kristallast, en žį myndast textśr sem viš nefnum Widmanstätten. Žaš eru kristallar af jįrn og nikkel blöndu, sem nefnast kamacite (lķtiš nikkel) og taenite (hįtt nikkel). Žetta er eitt af höfušeinkennum jįrnsteina, eins og žeirra sem finnast į Thulesvęšinu.

Jįrnsteinninn frį Thule

Qaanaaq jįrnsteinnHér hef ég įšur fjallaš um kjarna jaršarinnar, og bent į aš hann er aš mestu geršur śr jįrni. Viš getum aldrei haldiš į steini sem er kominn śr kjarna jaršar okkar. Hins vegar getum viš skošaš og greint steina sem hafa komiš śr kjarna fjarlęgra plįneta, sem hafa sundrast og borist til jaršar. Žaš er sś tegund af loftsteinum, sem viš nefnum jįrnsteina. Nyrsta žorpiš į Gręnlandi er Qaanaaq, en žar rakst ég į merkan loftstein nżlega, sem fyrsta myndin sżnir. Hér gafst mér žį loks tękifęri til aš halda į jįrnsteini, en hann var žungur, žessi. Qaanaaq er fyrir noršan Thule, en žorpiš er tiltölulega nżtt. Žaš var įriš 1953 aš danir gįfu bandarķkjamönnum leyfi til aš reisa einn stęrsta herflugvöll į noršurslóšum į Thulesvęšinu. Savigsvik kortTil aš gera žetta kleift voru ķbśar svęšisins žvingašir til aš flytja mun noršar, į auša og yfirgefna klettaströnd, žar sem nś er žorpiš Qaanaaq ķ dag. Jįrnsteinninn ķ litla Thulesafninu ķ Qaanaaq er eitt lķtiš brot af risastórum jįrnsteini, sem barst utan śr geimnum og til jaršar fyrir um tķu žśsund įrum. Į leiš sinni ķ gegnum lofthjśp jaršar var višnįmiš svo mikiš aš yfirborš jįrnsteinsins varš glóandi heitt. Yfirboršiš brįšnaši og tapaši um 2 mm į sekśndu žar til steinninn skall til jaršar. Hann splundrašist ķ žśsund mola ķ andrśmsloftinu fyrir ofan Thulesvęšiš. Hér dreifšust brotin yfir stórt svęši og eru enn aš finnast nż. Sagan um hvernig brotin śr žessum risasteini hafa fundist er merkileg og hefur žetta jįrn haft mikil įhrif į žróun og lķf Inuit ķbuanna į Thulesvęšinu. Jįrnsteinninn, sem splundrašist yfir noršur Gręnlandi dreifši stykkjum yfir stórt sęši ķ grennd viš Yorkhöfša (Cape York) og einkum žar sem žorpiš Savissivik eša Savigsvik stendur nś. Kortiš til hlišar sżnir fundarstaš sex stęrstu breotanna af jįrnsteininum. Stęrsta stykkiš heitir Ahnighito og er um 31 tonn į žyngd. Žaš fanns į eynni sem nś kallast Meteoritöen eša Loftsteinseyja, Annaš stórt stykki er Agpalilik (20 tonn, nś į safni ķ Kaupmannahöfn) og svo mörg minni, žar į mešal stykkiš sem ég skošaši ķ žorpinu Qaanaaq, nyrst į Gręnlandi. Evrópubśar fengu fyrst vitnesku um jįrnsteinana žegar bretinn John Ross kom į žessar slóšir į leiš sinni ķ leit aš noršvestur siglingaleišinni įriš 1818. Žį kom fyrst ķ ljós, aš Inuitar hafa fengiš sér jįrn śr žessum steinum ķ alda rašir og bśiš til frįbęra jįrnodda į hvalskutla sķna og einnig beitta hnķfa. Žannig voru Inuķtar į Thulesvęšinu komnir inn į jįrnöldina, žegar allir ašrir Inuķtar į Gręnlandsslóšum voru enn į steinöld. Žaš er engin tilviljun aš Savissivik žżšir stašurinn žar sem mašur finnur jįrn į mįli Inuķta. Hingaš hafa žeir leitaš ķ aldarašir til aš sękja hinn veršmęta mįlm ķ vopn sķn og verkfęri. Peary og stóri jįrnsteinninnJohn Ross fann aldrei jįrnstreinan, enda vildu Inuķtar ekki sżna neinum vestręnum mönnum žessar gersemar, sem žeir köllušu jįrnfjalliš. Įriš 1897 kom bandarķski sjólišsforinginn og landkönnušurinn Robert E. Peary til Thule og fékk Inuķta til aš sżna sér jįrnsteinana og sķšan eignar Peary sér žį stęrstu. Nęsta mynd sżnir žegar Peary og hanns menn komu stęrsta jįrnsteininum, 31 tonna Ahnighito, um borš ķ skip žeirra, sem var mikiš afrek. Sķšan var siglt meš jįrnsteinana til New York, og žar eru žeir stęrstu nś til sżnis ķ nįttśrugripasafni borgarinnar. žessi risasteinn er einn allra stęrsti loftsteinn sem fundist hefur og žurfti safniš ķ New York aš śtbśa sérstakar undirstöšur, sem nį nišur ķ gegnum gólfiš og alveg nišur ķ fornan og traustan berggrunn Manhattan eyjar.

Katla skelfur

Mżrdalsjökulsaskja skjįlftarTķšni smįskjįlfta į Kötlusvęšinu eša ķ Mżrdalsjökulsöskjunni hefur veriš mjög mikil ķ įr og ķ fyrra. Fyrsta myndin hér sżnir fjölda skjįlfta ķ Mżrdalsjökulsöskjunni į fyrri hluta įrs (janśar til jślķ) hvert įr frį 1991 til 2012. Toppurinn ķ tķšni skjįlfta ķ įr kemur vel fram og įstandiš alls ekki venjulegt. Eru žetta ķsskjįlftar, sem orsakast vegna hreyfingar og brįšnunar jökulsins, eša eru žetta skjįlftar ķ jaršskorpunni undir, tengdir eldfjallinu sjįlfu? Žaš er nś einmitt žess vegna, aš ég valdi aš sżna ašeins fyrri hluta įrsins į žessari mynd. Žaš er vel žekkt, einkum į Gošabungu, rétt vestan viš Kötlu, aš žaš eru miklar įrstķšasveiflur ķ fjölda smįskjįlfta į žessu svęši, eins og til dęmis Kristķn Jónsdóttir hefur ritaš um.  Įrstķšasveiflur skjįlftaÖnnur myndin sżnir žessa įrstķšabundnu sveiflu ķ fjölda smįskjįlfta fyrir įrin 1998 til 2000. Žaš veršur stökk ķ fjölda skjįlfta um september eša október įr hvert, eins og myndin sżnir og hefur žaš veriš tślkaš sem svörun viš brįšnun og žynningu jökulsins, sem léttir žunga af skorpunni. En nś er žessi hįa tķšni smįskjįlfta ķ įr og ķ fyrra ekki tengd slķkum fyrirbęrum, og žvķ ef til vill tengd eldfjallinu sjįlfu. Eša er žaš jaršhiti ķ Kötluöskjunni, undir ķshellunni, sem veldur meiri fjölda ķsskjįlfta? Katla heldur žannig įfram aš valda töluveršum taugaspenningi mešal okkar allra.

Feršin til Mars

Gale gķgurEftir 6. įgśst 2012 munu berast til jaršar alveg nżjar upplżsingar um plįnetuna Mars – ef allt gengur vel. Žann dag fer fram einhver djarfasta og ef til vill hęttulegasta geimferš sem gerš hefur veriš. Žį mun NASA geimfariš Curiosity, eša sį forvitni, lenda į raušu plįnetunni. Lendingin er flókin og stórkostlegt verkfręšilegt afrek - ef vel fer. Geimfariš kemur inn ķ lofthjśp Mars į ofsa hraša, sem er um 20 žśsund km į klukkustund. Vandi verkfręšinganna er aš draga algjörlega śr hrašanum į ašeins sjö mķnśtum žannig aš geimfariš fįi mjśka lendinu žegar sex hjólin snerta yfirborš plįnetunnar.  Mons Olympus  Sķšan ekur Curiosity af staš um yfirboršiš į Mars, eins og mešalstór jeppi, sem er śtbśinn miklum fjöla af męlitękjum og hefur reyndar um borš heila rannsóknastofu til könnunar į hugsanlegu lķfrķki į yfirborši Mars. Žaš er frįbęrt myndband um lendinguna į Youtube hér http://www.youtube.com/watch?v=YiA0VE8La5ECuriosity lendir inni ķ Gale loftsteinsgķgnum, en hann er engin smįsmķši. Gale gķgur er um 154 km ķ žvermįl og ķ honum mišjum er tindurinn Mount Sharp, sem er 5, 5 km į hęš. Myndin til hlišar sżnir Gale. Į Mars eru einnig margir gķgar af žeirri tegund sem myndast viš eldgos og sumir žeirra eru risastórir. Stęrstu eldfjöll ķ sólkerfinu eru į Mars. Eitt žaš stęrsta er fjalliš Olympus Mons, sem er 550 km ķ žvermįl og 21 km į hęš. Žessi mikli risi mešal eldfjallanna, sżndur į myndinni til hęgri, er žvķ svipašur ummįls og allt Ķsland, og tķu sinnum hęrri. Viš bķšum žvķ öll spennt eftir fréttum frį Curiosity.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband