Frsluflokkur: Rabaul

Ealmlmurinn Gull

Gullverg hef fjalla ur hr um strsta fjrsj jarar, sem er Sri Padmanabhaswamy musteri Kerala hrai suvestur Indlandi. Hann er talinn vera um $22 milljara viri, en vrutalningu kjallaranum undir musterinu er ekki loki. Hva er etta miki gull vikt og rmmli? Gull er n keypt um $1580 hverja nsu, ea um $55.727 hvert kl. Lnuriti til vinstri snir hva gull hefur roki upp veri fr 1993 til essa rs. Samkvmt v vru um 394.781 kg essum fjrsji, ef hann er eingngu gull. Auvita eru arna einnig gimsteinar og gullmunir, sem eru mun vermtari en unni gull. Hva tekur slkur fjrsjur miki plss? Gull hefur mjg ha elisyngd, ea 19.320 kg rmmeter. Eitt tonn af gulli myndar tening sem er aeins 37 cm hvern kant. Fjrsjurinn tekur v ekki miki plss, en hann mun vera um 20,4 rmmetrar. gullgeymslu Bandarska rkisins hervirkinu Fort Knox Texas eru geymd 4.577 tonn af gulli, en r birgir eru talda um 2.5% af llu gulli sem hefur veri grafi r jru af mannkyninu (tla um 165 sund tonn). (mynd) essar birgir eru um 237 rmmetrar. Gullvirki Fort KnoxSamt sem ur er gullfori Rkisbankans kjallara djpt undir Manhattan eyju New York enn strri, ea 7.000 tonn af gulli. Gullfori Bandarkjanna er s mesti heimi, ea nr risvar sinnum strri en fori skalands. Efnafriheiti gulls er Au sem er skammstfun fyrir ori aurum grsku. Auvita er slenska ori aurar degi af v. Myndin til hliar snir hva hin msu frumefni eru algeng ea sjaldgf jrinni, mia vi ksil, Si, sem er eitt algengasta efni. Frumefnin merkt me gulum lit, ar a meal gull ea Au, eru lnag sjaldgfust jrinni, en algengust eru au grna svinu myndinni. Gull er drt vegna ess a a er ealmlmur sem endist a eilfu, sem ekki gengur efnasambnd og einnig mjg sjaldgft. Magni af gulli jarskorpunni er tali vera a mealtali aeins um 0,005 grmm hvert tonn af bergi. Sennilega er innihald af gulli allri jrinni (mttull, kjarni og skorpa) um 0,16 grmm hverju tonni af bergi.Frumefni  jrua borgar sig ekki a hefja nmugrft eftir gulli nema egar bergi inniheldur um ea yfir 5 grmm hvert tonn af bergi. slkum nmusvum hefur gull safnast saman berginu vegna afla ea jarkrafta, svo sem til dmis jarhita hafsbotni. Eitt af eim svum er hafsbotninn fyrir norarn Nju Gneu, ar sem gull hefur safnast fyrir mjg virku hverasvi um 1700 metra dpi, eins og g hef blogga um hr: http://vulkan.blog.is/blog/vulkan/entry/1236949/Hr er um 20 til 200 grmm af gulli hverju tonni af bergi, og er v Kanadska nmufyrirtki Nautilus Minerals n a hefja nmugrft essu dpi. a er fyrsta tilraun til a vinna mlma hafsbotni, og gefur a mikla von um slkan nmugrft framtinni.

Kafa Jrnbotnasundi

USS Atlanta ntt fr g tta manna kafbti niur flaki af herksipinu Atlanta hr Jrnbotnasundi vi eynna Guadalcanal Salmonseyjum. Flaki er um 150 til 200 metra dpi. Vi vorum tvo tma kafi og frum hringinn kringum flaki, sem er mjg illa fari. Atlanta var mjg voldugt herskip, 541 fet ea 165 metrar lengd og 6000 tonn, me 673 manna hfn. Hmarkshrai var 33 hntar. Hn var vopnu sextn fimm tommu fallbyssum, nu byssum til aUSS Atlantaverjast herflugvlum og me tta hlka fyrir tundurskeyti. Hinn 12. Nvember ri 1942 rust tuttugu og fimm japanskar herflugvlar og ellefu herskip amerska herflotann Jrnbotnasundi. Amrll Scott var um bor flaggskipi snu, Atlanta og frst ar um bor samt fjlda sjlia. hafsbotni liggur jrnadrasl r skipinu miklum bing, en skrokkurinn er tvennu lagi. Vi skouum stafni vel, og sum risavaxnar akkeriskejur, og vindurnar sem draga upp akkerin.Einnig voru fallbyssur mjg greinilegar, reykhfarnir og svo brin. botninum er einnig dreif af sprendum fallbyssuklum rum skotfrum. Tvr myndir fylgja hr me, sem g tk ferinni. Atlanta hvlir klettabrn hr botninum, og eru klettarnir gamalt hraunlag, sem myndar grunnbergi fyrir eyjunna Guadalcanal. Allt lfrki hr niri fekk strax huga ljsum kafbtsins, og innan skamms vorum vi umkringdir af tu til rjtu punda tnfiskum, smokkfisk og msu fleira.

Httuleg eldfjll neansjvar

Myojin-ShoVi erum n fer umhverfis Kavachi neansjvareldfjall Salmonseyjum. Fyrir noran er Kyrrahafi en fyrir sunnan okkur er Krallahafi. egar vi siglum grennd vi Kavachi kemur mr streax hug neansjvareldfjalli Myojin-Sho hafinu fyrir sunnan Japan. ar var eldgos hafsbotni ri 1952 og ru hvoru ri 1953. Allt virtist ver me r og spekt hinn 24. september 1953, egar japanska hafrannsknaskipi Kaiyo Maru No. 5 sigldi inn svi. eir sigldu yfir gginn til a mla dpi. Allt einu var mikil sprenging, og skipi frst me allri hfn. Um bor voru 31 manns, bi hfnin og nu jarvsindamenn sem voru a rannsaka eldstina. Myojin-Sho kortMyndin snir eina af sprengingunum ri 1953, sem lkist mjg virkninni Surtseyjargosinu 1963. egar leita var, fannst aeins sptnabrak r skipinu, me steinum og vikri sem hafi stungist fast inn viinn vi sprenginguna. Seinni myndin snir gginn hafsbotni, eins og hann ltur t dag. g tla v a fljga fyrst yfir Kavachi neansjareldfjalli yrlu dag, ur en vi siglum inn.

Kopar og Gull Bougainville eyju

Uppreisnarmenn Bougainvilleg hef ur fjalla um kvikmyndina Avatar eftir James Cameron hr essu bloggi http://vulkan.blog.is/blog/vulkan/entry/998231/ etta er eiginlega dmisaga um barttu milli grugra vesturlandaba og frislla frumbyggja. kvikmyndinni Avatar rst vel vopna li nmugrafara inn frislt og fagurt land, til a hefja nmugrft. Grgi, rnyrkju og grfustu nttruspjllum er hr stillt upp andspnis innfddum jflokki, en eir lifa stt og samlyndi vi nttruna. Francis OnaMyndin er listaverk og er mjg hrifamiki rurstl sem mun marka tmamt, a mnu liti. Boskapur hennar er hreinn og tr, einmitt n egar almenningur um allan heim er a vakna af vondum draumi varandi spillingu umhverfi okkar af grugum trsavkingum. g er n lei til eyjarinnar aan sem James Cameron fkk hugmyndina fyrir kvikmyndina Avatar, en a er eyjan Bougainville, sem er s nyrsta af Slomonseyjum. Rio Tinto Zinc hf nmurekstur hr ri 1972, og rstuttum tma var Panguna nman orin ein af emur strstu koparnmum Jru. Innan skamms voru opnu nmupyttirnir ornir 600 til 800 metrar dpt. sautjn rum skilai nmugrfturinn 3 milljn tonnum af kopar, 306 tonnum af gulli og 784 tonnum af silfri. En nman gat einungis veri rekin me vernd vel vopnas herlis mlalia, sem Rio Tinto fkk fr heimalandi snu, stralu. Innfddum bum eyjarinnar Bougainville var strax ljst a nmurekstrinum fylgdi strfelld spilling umhverfi og nttru eyjarinnar, og a nmufyrirtki var a rna miklum aufum n ess a stula nokkurn htt a run og velfer eyjarskeggja. eir stofnuu v byltingarsamtk undir forystu Francis Ona, og hfu skruherna hendur Rio Tinto.Panguna koparnmanri 1989 tkst byltingarsinnum a loka nmunni eftir mikinn herna, me v a sprengja upp mstur og turna sem bru raflnur til nmunnar. Tali er a meir en tu sund innfddra hafi falli essum hernai. ar me dr Rio Tinto sig til baka fr Bougainville og nman hefur stai au og virk san. En mean hefur ver kopar og gulli margfaldast heimsmarkainum. Bougainville er v lei me a vera eitt auugasta landsvi jarar -- strax og eir hefja nmureksturinn aftur. N er Ona fallin fr vegna malaruveiki og miklar lkur eru a nmurekstur hefjist n aftur a nju.

Leirhnkurinn Garbuna

GarbunaEitt af eldfjllum Papua Nju Gneu er Garbuna, sem er um 564 metrar h. Sast gaus a ri 2008 og kom upp dast hraun. Efri hluti fjallsins er allt gegnumsoi af jarhita, og er v einskonar leirhnkur. Va streymir brennisteinsgas t r berginu, og litar fjalli gult. Einnig vinnur brennisteinssran berginu og leysir a upp og breytir v leir. Hr er eitt strsta jarhitasvi Nju Gneu. Vi lentum yrlu toppnum dag til a kanna fjalli frekar, og var essi mynd tekin.

Hverir hafsbotni

Black smokerHr 1700 metra dpi hafsbotni fyrir noran Nju Gneu er mikill fjldi hvera, sem dla um 300oC dkkgrum og heitum vkva t hafi. Efni heita vatninu ettast og falla t, og mynda sprur sem eru tugir metra h, en aeins um einn ea hlfur meter verml. vkvanum er miki magn af bakterum ea rverum, og rfast eim fjldi snigla, krabba og einnig rkjur, eins og sst myndinni. Hnttttu hlutirnir eru kuumngar, sem eru um 10 til 15 cm verml. Strkostleg sjn, og einkum spennandi, ar sem sprurnar eru mjg rkar af mlmum, einkum kopar, bli, gulli og silfri. N stendur til a hefja nmurekstur hr 1700 m dpi. Myndina tkum vi ntt, r fjarstrum kafbti. vintri heldur fram...

Eldfjll Nju Gneu

TavurvurFuruleg og fremur einfld eru nfn sumra eldfjallanna Nju Gneu. Tkum essi sem dmi: Blupblup, Bagabag, Bam, Manam, Pago, Lolobau, Loluru og Karkar. Myndin fyrir ofan er af Tavurvur eldfjalli, sem er jari skjunnar Rabaul. Appelsnu guli liturinn sjnum er vegna hveravirkni vi strndina. Hr var miki gos sast ri 1994.

Farinn til Papua Nju Gneu

Papua Nja Gneag er frum til Papua Nju Gneu dag. ar eru um 60 virk eldfjll og margt a skoa. Korti til hliar snir hina flknu myndun jarflekanna ar landi. Hr eru virk amk. tv sigbelti og tveir thafshryggir, og jarskorpan hrari hreyfingu, ea um 7 til 11 cm ri. a er vert a taka a fram, a sast egar g lagi af sta leiangur til Nju Gneu, tk a gjsa Grmsvtnum. Vonandi missi g v ekki af skjugosi etta sinn. En eins og maurinn sagi: Alltaf m f anna gos. ar sem g er bundinn agnarskyldu um essa fer get g lti sagt um hana, anna en a, a bkist mn verur skipi M/Y OCTOPUS.

Fkn betelhnetur, manntur og Rockefeller


Tygur betelhneturg var fer eynni Flores Indnesu ri 2010 og keypti fallegan dk af essari vingjarnlegu konu frnum vegi. a fr ekki milli mla, a konan er h eirri fkn, sem tengd er vi betelhnetur og er mjg algeng va frumstari lndum Suaustur Asu, einkum Nju Gneu og Indnesu. Betelhnetufkn felst v a safna hnetum af plntunni Areca, skera hnetuna sneiar, str yfir um a bil einni teksei af brenndu kalki, og vefja san ltinn bggul laufblai af betelplntunni, sem er san tugginn duglega. Brennda kalki veldur efnahvrfum, sem mynda blrauan lit munnvatni, og litar hann strax varir og gma eldraua. Nju Gneu ganga margir karlemnn dagsdaglega me litla tsku sem er ofin r plmalaufblum og er hn missandi fyrir betelhnetufkla. Litla taskan tskunni er glerkrukka me hvtu brenndu kalki, nokkrar hnetur af Aracia, bnt af grnum laufblum af beteljurtinni, og hnfur til a skera hneturnar. a er alltaf greinilegt hverjir eru fiklar betlehnetur: eldrauur munnurinn og varir og flestar tennur eyddar niur gm ea dottnar t. i geti rtt mynda ykkur hrifin af v a setja brennt kalk munninn. Tuggunni fylgir vellan, og verur betelhnetan fljtt leiur en mjg dr vani, sem veldur msum slmum kvillum, ar meal krabbameini munni. N er v annig htta a flk essum svum hitabeltisins er bi munnstrt og me fremur ykkar varir, og blasir raui liturinn og miklar skemmdir strax vi. essu fylgja miklar sptingar af blrauu munnvatni. sumum orpum er nr hver einasti bi me beteltuggu munni, og unglingar byrja snemma essum vera. g ver v a jta a g mjg erfitt me a horfa framan flk sem tyggur betelhnetur. Og a er einmitt sem g minnist gilega sgusagnir um manntur essum slum.

Michael Rockefeller 1961 a er v miur stareynd a frumbyggjar Nju Gneu hafa stunda mannt til skamms tma. Mest er etta gert hefndarskyni tengslum vi erjur ea str sem h eru milli ttblka landsins. En stundum hafa Evrpumenn ori eim a br. Michael Rockefeller (1938-1961) var yngsti sonur Nelsons Rockefeller, sem var einn af fremstu stjrnmlamnnum Bandarkjanna tuttugustu ldinni og Nelson var jafnframt ttarhfingi einnar rkustu fjlskyldu landsins. Sonurinn Michael fkk snemma huga mannfri og fr leiangra langt inn frumskga Nju Gneu til a kanna lf og htti frumbyggja ar. ri 1961 hvarf hann dularfullan htt og strax fru a myndast sgusagnir um endalok hans, einkum orrmur um a hann hefi ori manntum a br. bk sinni fr 1979 segir Paul Toohey sgu a mir Michaels Rockefeller hafi sent rannsknaleiangur til Nju Gneu leit a syninum. Sagan segir a leiangursstjrinn hafi skift utanborsmtor og remur hauskpum, en r ttu allar a vera af hvtum mnnum sem hfu veri drepnir og tnir. Ein eirra tti a vera hauskpa Rockefellers, en mirin mun hafa greitt $250 sund fyrir leiangurinn.

Kvikurin undir Rabaul

Tv gos samtmisEins og fyrsta myndin snir, gjsa jafnan tv eldfjll einu eldstinni Rabaul Nju Gneu. Til vinstri er Vulcan ggurinn ri 1994, gjsandi ljsgrrri sku, og til hgri er Tavurvur ggurinn, sem oftast gs dlti dekkri sku. annig var a ri 1878, svo aftur 1937 og n sast ri 1994. a er engin eldst jru sem haga sr svona, og Rabaul er me essu a minna okkur , a hr undir er ein strsta kvikur jarar. egar g fr a kanna Rabaul eldstina Nju Gneu, kom ljs a slenskur jarelisfringur, lafur Gumundsson, hafi gert merkar mlingar sem sna str og lgun kvikurarinnar undir eldstinni, samt samstarfsmnnum snum fr stralu. Kvikurin er greinileg um 3 til 5 km dpi undir allri skjunni. versnii hr til hliar snir kvikurnna og tengsl hennar vi ggana tvo ri 1994: Vulcan fyrir vestan og Tavurvur fyrir austan. fr gjskustrurinn r Vulcan 20 km h, og Tavurvur gjskan um 6 km. KvikurinSennilega er meiri hluti kvikurarinnar fylltur af dastkviku, sem er um 60% ksill a efnasamsetningu. En einnig hefur komi ljs, a miklu heitari basalt kvika streymir inn rna fr austri, og kemur hn upp beint undir Tavurvur ggnum. egar basalt og dastkvika blandast, er htta a gos fari af sta, eins og vi Steve Sparks sndum fram fyrsti manna sambandi vi skjugosi 1875.

Hva er kvikurin str? Gosin sem ori hafa Rabaul tuttugustu ldinni bera upp yfirbori minna en einn rmklmeter af kviku hverju gosi. En fyrir 1400 rum, kringum ri 550 e.Kr., var strgos, sem myndai mikil gjskufl. a er tali, a hafi um ellefu rmklmetrar af dast kviku gosi. Fyrir um 3500 rum var svipa strgos. Hva er langt nsta strgos? a hefur veri tla a kvikurin innihaldi um 32 rmklmetra af kviku n, aeins um 3 km dpi. En tt mikill ri hafi veri skjunni san 1994, er samt ekkert srstakt sem bendir til ess a strgos s n vndum. Yfirvld Papaua Nju Gneu reka eldfjallast Rabaul, og starfa ar fimm jarvsindamenn, en hn var stofnu ri 1937. En eir bera byrg eftirliti me llum virkum eldfjllum landsins (um 60 a tlu), og hafa v miur mjg takmarkaan fjrhag til sinna starfa. a er frekar dapurlegt a koma eldfjallastina Rabaul og sj hva eir eiga vi strt vandaml a stra. eir eru meir en fimmtu rum eftir tmanum, en okkur ber a minnast ess, a landi og barnir Nju Gneu komu t r Steinldinni fyrir aeins rmlega einni ld.

Kvikurin undir Rabaul minnir okkur stareynd, a meiri hluti kviku jrinni nr aldrei upp yfirbori. A nokkru leyti er etta v a kenna a kvikan er stundum elisyngri en jarskorpan umhverfis, og auk ess arf kvikan a brjta sr farveg gegnum sterk berglg til a komast upp yfirbor. tt nokkur hluti kvikunnar komist upp, ef til vill ein riji ea svo, storknar meiri hlutinn inni jarskorpunni sem djpberg, gabbr, drt ea grant. En kvikurr og djpbergi sem storknar eim inniheldur a sjlfsgu mikinn fora af hitaorku. annig geta kvikurr ori ein af stru orkulindum jarar ef vi kunnum a fara rtt me r. Hitaorkan kvikur eins og eirri sem liggur undir Rabaul er n efa hundruir sunda MW. Beinar mlingar hafa ekki veri gerar, en vi getum teki sem dmi hitann sem streymir stugt upp r kvikurnni undir Grmsvtnum. Helgi Bjrnsson og Magns Tumi Gumundsson hafa snt fram a varmatapi Grmsvtnum s a mealtali um 2000 MW, og oft yfir 5000 MW. eru eldgosin ekki talin me. Hvernig er hgt a fanga hitann sem felst strum kvikurm eins og Rabaul? Verur ef til vill hgt a n hitanum r rnni, og kristalla ea frysta hana um lei, til a draga r httu strum sprengigosum? etta eru mjg spennandi og strkostleg verkefni fyrir framtina.

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband