Bloggfćrslur mánađarins, október 2016

Eldgos um heim allan

untitled_1293481.jpgSmithsonian stofnunin í Washington DC hefur lengi fylgst međ eldgosum um heim allan og gefiđ út árlega skýrslur um virkni ţeirra. Nú hefur Smithsonian gert ţetta efni vel ađgengilegt á vef sínum sem “app”, sem spilar öll eldgos frá 1960 til okkar daga. Appiđ er hér:   http://volcano.si.axismaps.io/

Ţar eru einnig sýndir jarđskjálftar og útlosun brennisteins. Takiđ eftir ađ virknin er miklu meiri í sigbeltum á jöđrum meginlandanna heldur en á úthafshryggum. En auđvitađ fara flest eldgos á hafsbotni framhjá okkur ţar sem engin tćkni er enn ţróuđ til ađ skrá ţau.

 

 

 


Beerenberg og hvalfangarar

whaling.jpgVinur minn hér í Newport rekur gallerí međ gömlum listaverkum víđsvegar ađ úr heiminum. Ţar á međal var ţetta málverk eftir Hollendinginn Bonaventura Peeters (1614-1652). Ţađ eru hvalveiđimenn ađ verki undan ströndum Jan Mayen, en Beerenberg eldfjall gýs ákaft uppi á landi. Myndin er frá um 1640. Hann seldi myndina nýlega til Hvalasafnsins í New Bedford í Massacussets.  Verkiđ minnir okkur á, ađ Hollendingar sigldu reglulega á norđurslóđir til hvalveiđa og versluđu einnig töluvert viđ Grćnlendinga, löngu áđur en Hans Egede sigldi til Grćnlands áriđ 1721. Ţađ er ţví ekki útilokađ ađ Hollendingar hafi rekist á síđustu Íslendingana á Grćnlandi, áđur en ţeir dóu út í kringum áriđ 1450. En Hollendingar voru á norđurslóđum ađallega til ađ veiđa norđurhvalinn. Hann er sléttbakur eđa grćnlandssléttbakur, sem heldur sig viđ ísröndina og var hér í miklu magni á sautjándu öldinni. Sléttbakurinn er mjög hćgfara og ţví auđvelt ađ skutla hann. Um 200 Hollendingar voru í vinnu hér í hvalstöđinni á Jan Mayen á sautjándu öldinni. Veiđar Hollendinga lögđust af um 1640, en ţá var ţessi hvaltegund nćr útdauđ í norđurhöfum. Hollendingar reistu einnig hvalstöđvar á ţessum tíma á Íslandi á Ströndum, á Kóngsey, Strákatanga og Strákey. Nafniđ Jan Mayen er hollenskt og var gefiđ eynni áriđ 1620, eftir hollenskum skipstjóra. Nafniđ Beerenberg er einnig hollenskt, og ţýđir björnsfjall, eftir hvítabirninum. Ţađ er virkt eldfjall stađsett á Miđ-Atlantshafshryggnum, sem gaus síđast áriđ 1985.


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband