Fćrsluflokkur: Tindfjallajökull

Tindfjallajökull - Stćrsta gosiđ á Íslandi?

Tindfjallajökull

Ég gekk á Tindfjallajökul í blíđu veđri nú í vikunni og naut mikillar náttúrufegurđar ţar.  Ţótt Tindfjallajökull sé sennilega eitt óţekktasta og minnst kannađa eldfjalliđ á Íslandi, ţá er ţađ einmitt sú eldstöđ sem hefur fćtt af sér stćrsta gosiđ sem viđ vitum um hér á landi. Ţađ voru reyndar ekki jarđfrćđiathuganir á landi, heldur rannsóknir á setlögum á hafsbotni suđur í Atlantshafi áriđ 1941 sem gáfu fyrstu vísbendingar um mikiđ sprengigos á Atlantshafssvćđinu á ísöld. Frekari kannanir sýndu ađ ţađ má rekja mikla  öskudreif á hafsbotni allt frá svćđinu fyrir norđan Azoreyjar og til Íslands og hlaut hún nafniđ Ash Zone-2.  Síđan sýndum viđ fram á áriđ 1998 ađ efnasamseting á gleri eđa tinnu í öskunni er sú sama og í gjóskuflóđsmyndun sem finnst í Ţórsmörk, en hún er komin úr Tindfjallajökli.  Ţá aldursgreindum viđ bergiđ í Ţórsmörk sem er komiđ úr Tindfjallajökli og reyndist ţađ vera frá sprengigosi sem varđfyrir um 54 ţúsund árum síđan. Askan frá ţessu gosi finnst einnig í  Grćnlandsjökli, og hefur aldur gossins veriđ áćtlađur um 57ţúsund ár samkvćmt ţví. Viđ áćtlum ađ heildarmagn gjósku frá ţessu gosi, bćđi í sjó og á landi, sé ekki innan viđ 20 km3.  Ţegar Tindfjallajökull gaus, ţá var Ísland ađ mestu huliđ jöklum. Gjóskan streymdi sem gjóskuflóđ yfir jökla og yfir láglendi, á haf út.  Gjóskufall var mikiđ á hafísinn umhverfis landiđ. Ísinn rak til vesturs og suđurs, út í Atlantshafiđ, og bar á yfirborđinu gjóskuna frá Tindfjallajöklis em töluvert öskulag.  Ísinn rak sunnar ţar til hann bráđnađi nokkuđ fyrir norđan Azoreyjar og askan féll til botns, og blandađist venjulegu sjávarseti.  Í dag eru mestu vegsummerkin eftir gosiđ form og lögun Tindfjalla. Eins og sést á myndinni eftir Odd Sigurđsson, er greinileg hringlaga askja í fjallinu, og hefur hún sennilega myndast viđ ţetta stórgos.   Tindfjallajökull er alls ekki dauđur í öllum ćđum.  Hér varđ til dćmis jarđskjálftahrina áriđ 2000 og sumariđ 2001. Jökullinn er um 15 ferkílómetrar og er talinn vera um 50 til 150 m á ţykkt, en hann ţynnist og minnkar stöđugt.  


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband