Frsluflokkur: Loftslag

a kemur t r bum endum knum

ch4_trend_all_glMetan, jargas mragas CH4 er anna mikilvgata gasi, sem hefur hrif loftslag, myndar grurhsahrifin og veldur hnattrnni hlnun. Tali er a hver sameind af metan s um 30 sinnum virkari en koltvox, eins og g hef bent aur hr

http://vulkan.blog.is/blog/vulkan/entry/2187409/

Metan hefur vaxi stugt andrmsloftinu, eins og myndin snir. egar i skoi myndina nnar, taki eftir a fr 1984 til 2006 virtist vera a hgja metan losun heiminum, en svo byrjar anna tmabil, sem rkir enn, ar sem metan losun vex aukandi mli. Sumir hafa kennt ar um vaxandi borun eftir jargasi, en arir benda landbna. N virist niurstaan vera s, a essi voxtur s mest nautgripum a kenna, samkvmt nbirtum niurstum Julie Wolf og flaga. Metan gas er bein afleiing af meltingu hj grastum eins og km og r losa sig vi gasi reglulega r bum endum. Nautgripastofninn hefur stkka miki, bi hva snertir heildar fjlda og ekki sur str einstaklingsins, vegna kynbta. Einnig hefur mefer og nting mykjuburar aukist miki og allt etta skrir meiri tlosun af metan gasi jru. a sem mr finnst merkilegast er, hva kerfi er vikvmt og hva tiltlulega litlar breytingar httum okkar geta haft hrif heimsvsu.


Hlnun heimshafanna lgur ekki

ocean-heat-content-atmospheric-carbon-dioxide-measurementsOftast er fjalla um breytingar hita andrmsloftsins egar rtt er um loftslagsbreytingar. Vi skulum n lta hnattrna hlnun fr allt ru sjnarhorni: hita hafsins. Vi ekkjum a vel fr reynslu okkar r eldhsinu a lofthiti er reikull, en hiti vatnsins er mikill og langvarandi forabr af orku. Vi leggjum v hitafarssgu andrmsloftsins til hliar a sinni og skoum sgu og feril hita heimshafanna undanfarna ratugi, ea fr 1958. a er me hita, eins og margt anna, a segja m a lengi tekur sjrinn vi. En a er flki ml a mla og fylgjast me hita hafsins, v hann er mjg breytilegur eftir bi stasetningu plnetunni og einnig dpi hafinu. En san 2006 hefur veri mjg vel fylgst me hita hafsins me svoklluum ARGO duflum, dreift va um heimshfin, sem mla hita hafsins fr yfirbori og niur 2 km dpi.

Myndin sem fylgir snir tvennt: hn snir hitann sem felst efstu 2 km hafinu, orkueiningunni Joules (svarta lnan) og einnig magn koltvoxs andrmsloftinu. a er ljst a hitamagn hafsins er stugt a aukast. Til samanburar m benda a hitun heimshafanna fr yfirbori og niur 2 km dpi fr 1992 til essa rs er um tv sund meiri hitaorka en ll orkan framleidd af llum raforkuverum Bandarkjanna sasta ratuginn. Bl-grna lnan er ferill koltvoxs andrmslofti jarar, sem stugt vex af manna vldum. Myndin er fr Lijing Cheng.


Fellibylirnir eru a byrja a breyta hugarfarinu um lofslagsbreytinar

Gallup

Af einhverjum skiljanlegum stum, hafa hgri menn Bandarkjunum og var hina mestu beit hugtakinu loftslagsbreytingar. eir virast lta svo , a kenningin um loftslagagsbreytingar s uppspuni, sem vinstri menn og ssalistar beiti plitskum tilgangi, til a hreja frjlslyndistefnu auvaldsins. eir lta kenninguna um loftslagsbreytingar sem verkfri vinstrisinnara til a hnekkja oluflgum, kolanmum, og arbrri starfssemi eirra. eir neita a tra v sem frjlslyndir segja, eir neita a tra vsindamnnum, en n vera eir a tra snum eigin augum. En n er komi aeins anna hlj strokkinn, eftir a bi tni og styrkur fellibylja hefur frst aukana, einkum suur rkjum Bandarkjanna. a mun vntanlega koma ljs ingkosningunum ri 2018 hvort veruleg breyting hefur ori vihorfinu til loftslagsmla Norur Amerku. En skoun almennings er a breytast smtt og smtt, eins og njasta knnun Gallups snir fram . Myndin snir niurstur skoanakannana Gallups fr 2001 til 2017. a er greinilegt a hugarfari er a breytast, tt hgt gangi.


Jkullinn dkknar og brnar hraar

albedoLitur jkulsins skiftir miklu mli varandi brnun hans. Hvernig er a: er jkull ekki alltaf hvtur? Sur en svo. Va er yfirbor Grnlandsjkuls grtt litinn og reyndar trlega hreint egar brnunin stendur sem hst, seinni part sumars. Mlikvari lit jkulsins er albedo ea endurskin hans. a er mlt reglulega r gervihnttum, sem svfa yfir Grnlandi. Ef yfirbori er algjrlega hreint og hvtt, er albedo 100% og endurkastar sinn nr llu slarljsi sem a fellur. Lnuriti snir albedo ea endurkast Grnlandsjkuls fr rinu 2000 til 2014 og a er greinilegt a mikil breyting hefur gerst essum stutta tma, me hnignun endurskins fr um 81% til 75%. Hvers vegna er essi breyting gangi? a eru rsmar plntur ea rungar sem vaxa yfirbori jkulsins, sem valda a hluta til minnkandi albedo og ar me vaxandi brnun yfirbori Grnlandsjkuls dag.dirty Neri myndin snir hva jkullin getur veri dkkur af essum skum, og drekkur sig slarorkuna.


Grnlandsjkull minnkar hratt

LandIceGreenlandEin vibrg lesanda mnu fyrra bloggi var s, a Grnlandsjkull vri a stkka, sem sndi a a vri engin hnattrn hlnun gangi. etta er leiur misskilningur, sem g vill leirtta hr og birta stareyndir essu mli. a eru msar aferir vi a mla jkul. Vi getum fylgst me flatarmli, ykkt ea h og sast en ekki sst rmmli ea massa. Brnandi jkull getur ynnst og lkka en hann getur samstundis runni fram og lkka og ar me auki flatarmli um tma.

Besta mlingin massa ea rmmli Grnlandsjkuls kemur fr gervihnettinum GRACE. a eru reyndar tveir hnettir, sem svfa hli vi hli og gera nkvma yngdarmlingu reglulega rmmli Grnlandsjkuls. Niurstur m sj mefylgjandi mynd. ar kemur fram a Grnlandsjkull tapar a mealtali um 286 Gigatonnum ri (ggatonn er jafnt og einn miljarur tonna). a er v fjarsta a halda v fram a Grnlandsjkull s a stkka, egar liti er kaldan sannleikann sem kemur fr slkum ggnum gervihnatta. Htti a stinga hausnum sandinn!


Er nokkur vafi?

natl-tcVeurfringar hafa bent a fellibyljum fjlgar stugt undanfarin r. Margir eirra telja a essi breyting s afleiing af hnattrnni hlnun: hlnun orsakar heitara haf hitabeltinu (sjrinn er eina til tvr grur heitari en venjulega), og heitara haf gefur meiri orku fellibylinn. Lnuriti sem fylgir snir fjlda af fellibyljum hitabelti Norur Atlantshafsins ri hverju, fr 1850 til 2014. Meiri hluta tmabilsins voru yfirleitt um tu byljir ri. En svo tk eim a fjlga kringum 1990 og eru a nlgast tjn ri n. etta og nnur ggn styja kenninguna um a hnattrn hlnun auki tni og styrk fellibylja, hva sem yfirvld Bandarkjunum tauta.


Orkan fellibyl

terajouleFellibylir koma msum strum. Vi ekkjum ef til vill best SaffirSimpson mlikvarann, fr 1 til 5. Toppurinn er 5, me vind hraa meir en 251 km klst. a er enginn 6 til essum skala, sem er auvita fullngjandi. framtinni munu fellibylir vera mldir t fr orkunni sem eim br. Fellibylurinn er eins og vl, sem tekur orkuna r heitum sj, notar essa orku hringekju lofts sem er me um 300 km verml og hefur tblstur um 12 km h yfir sj ea landi.

heimi vsindanna er algengasta orkueingin nefnd joule. Ein joule er orkan sem arf til a hita eitt gramm af vatni um 0.24 stig. Ein joule er orkan sem arf til a hreyfa 1 kg af efni um einn meter hraa einn meter sekndu.

egar fjalla er um risastra orku fellibyl arf a bta ansi mrgum nllum fyrir aftan joule. Algengast er a tala um orku fellibylja terajoules, en ein terajoule er joule me 12 nllum eftir. kortinu sem fylgir hr me eru sndir nokkrir miklir fellibylir og orkan sem eim fylgdi. ar er fellibylurinn Harvey (2017) sem hrji Houlston Texas, me 28 terajoules. Katrina (2005) eyddi New Orleans, me 116 terajoules. Irma (2017) er n lei milli Kbu og Florida, me 112 terajoules. Andrew (1992) hrji Miami me 15 terajoules. Til samanburar var orkan sem leystist r lingi kjarnorkusprengjunni yfir Hiroshima Japan ri 1945 um 63 terajoules. Irma er v um helmingi strri en Hiroshima.


Hvert fer Irma?

Irma2Hr er ferill fellibylsins Irmu, sem n er me styrkleika 3. Rmlega helmingur Amersku jarinnar vonar a Irma gangi yfir Mar-a-Lago, sumarbsta Trumps forseta.


Hvert fer Irma?

ModelTrack

Mlin lta ru vsi t egar maur sjlfur hlut. Stormurinn Irma er n lei vestur miju Atlantshafinu og stefnir austur strnd Norur Amerku --- ar sem g er bsettur. Lkn sem sp um feril stormsins benda til a hann komi land austurstrndinni svinu einhvers staar milli Florida og Washington DC. Irma er enn annars flokks fellibylur en getur btt sig fljtlega.

N er h yfir hafinu milli Portgals og Nja Englands, sem kemur veg fyrir a Irma stefni norvestur. ess vegna er lklegast a hn lendi nokku sunnanlega vona g.... en vi sjum n til.


Orkan kemur r hafinu

GulfTempOrkan sem fir fellibyl eins og Harvey er hiti sem kemur upp r hafinu. a er ess vegna sem fellibylir norurhveli fast nr eingngu seinni part sumars, egar hafi er ori vel heitt.

Sjvarhiti Mexkfla er venjulega bilinu 26 til 32 stig, eins og fyrsta myndin snir, en hn snir mealhita flanum sustu vikuna. Taki eftir a yfirborssjrinn undan strndum Houston er n kaldari (bltt, 26 til 28 stig) vegna ess a fellibylurinn Harvey hefur egar teki sig hitann r essum hluta sjvar og rta upp kaldari dpri sj.

Heitur sjr ir meiri uppgufun og meiri hita sem streymir r hafinu, upp lofthjpinn. Hitinn berst r sjnum upp andrmslofti me a af sj og umhverfis auga fellibylsins, ar sem miki rt er yfirbori sjvar vegna stormsins.LoopCurrent

Heiti straumurinn inn Mexkfla er auvita Golfstraumurinn, og stundum myndast lykkja sem tognar t r Golfstraumnum og slitnar stundum fr straumun sem hringlaga hverfill af heitari sj. etta m sj annari myndinni. a eru slkir heitir hvirflar sem spinna upp flann og geta mynda fellibyl.

rija myndin er mikilvgust, en hn snir sgulegt hitaferli Mexkfla fr 1870 til vorra daga. Lrtti sinn er frvik fr mealhita hafsins vestur hluta Mexkfla. Rauu pnktarnir eru rin me fellibyl. Taki eftir hva flinn er stugt a hitna sasta ratuginn. Hr er sem sagt hnattrn hlnun gangi hafinu einnig. Mexkfli var venju heitur r. a er fyrsta sinn sem flinn fer ekki niur fyrir 73oF ea 22.8 oC sastliinn vetur.TEMPHISTORY


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband