Bloggfrslur mnaarins, mars 2010

Gjskustrkarnir Fimmvruhlsi


GjskustrkarAllir eir sem hafa komist nvgi vi eldgosi Fimmvruhlsi hafa teki eftir hvaanum gosinu. a er eins og tu risastrir otuhreyflar su sfellt gangi. Ttlur af glandi brinni kviku eytast 100 til 200 metra upp lofti strkunum. Hins vegar sst ekki hraun renna beint fr ggunum, heldur kemur hrauni fram rtt utan gganna. Slettur, kleprar og heitt rautt gjall sem fellur niur r gjskustrkunum hlest upp og safnast saman ar til a byrjar a renna sem mjg fi og ykkt apalhraun. Hvers vegna er ekki samfellt hraunrennsli beint fr ggunum, eins og til dmis Krflugosunum fr 1975 til 1984? Gjskustrkarnir eru bein afleiing af hu gasinnihaldi kvikunnar. Vi skulum athuga hvernig eir myndast, en v felst einn lykillinn a essu gosi. Hugsum okkur a vi sum litlum og eldtraustum kafbt niri upptkum kvikunnar. Vi byrjum me kvikunni mttlinum, um 30 km dpi undir Eyjafjallajkli. Hr fjallai g bloggi mnu um mttulin undir slandi. Mdel af gjskustrk

essu dpi er mttullinn eins og svampur, og hraunbrin ea kvikan streymir upp gegnum hann. Basalt kvikan er um 1200 stiga heit C, og leitar upp vi vegna ess a hn er dlti elislttari en mttullinn umhverfis. Fr v byrjun janar 2010 hefur kvikan safnast saman um 5 til 12 km dpi beint undir Eyjafjallajkli. ar hafa ori mrg kvikuinnskot, egar kvikan trest inn lrtt milli jarlaga og myndar lagganga. eir eru sennilega einn til fimm metrar breidd, og heildina liti er kvikukerfi arna sennilega laginu eins og jlatr, me tal greinum tfr einum stofni. a er tluvert gas kvikunni, sennilega um eitt prsent af unga hennar, en vi han rsting er gasi uppleyst kvikunni. i kannist vi gasi sem kemur fram sem blur egar i opni kampavnsflsku ea gosdrykk? drykknum er gasi undir rstingi ar til i opni flskuna, en losnar a r lingi og myndar gasblur. Einn fleygurinn af kviku skautst upp til norausturs og ni yfirbori um nttina 20. marz. ar byrjai gosi sem um 250 m lng sprunga, og allt a 15 gjskustrkar eyttu kvikunni og gasi htt loft.

Hr er mynd sem snir hegun kviku sem inniheldur gas. Lrtti sinn er a sjlfsgu dpi jarskorpunni, km. Myndin er dlti flkin fyrir sem ekki hafa stunda elisfri ea efnafri, en hn er vel ess viri a skoa nnar. Aal atrii er, a kvikan breytist algjrlega rtt ur en hn kemur upp yfirbori. dpinu er kvikan samfelldur vkvi, en egar rstingur minnkar kemur gasi t r kvikunni, fyrst sem litlar blur, en r vaxa hratt og breyta kvikunni fyrst einskonar frou, og san springa blurnar rtt ur en kvikan er kominn upp gginn, en ttist kvikan sundur og myndar glandi heitt gjall og kvikuslettur, sem eru str vi pnnukkur, strigapoka ea rmdnur. Slettugangurinn fer htt loft ur en sletur og heitt gjall fellur til jarar ggbarminum. a er enn svo heitt a egar slettur og gjall safnast saman byrjar a a renna sem hraun. Breyting kvikunnar

mynd (a) efst til vinstri sst hvernig rmml gassins (volume fraction gas) eykst fr nlli um 1,8 km dpi og upp undir 65% vi yfirbor. essi gfurlega aukning rmmli gassins er einfaldlega vegna minnkandi rstings kerfinu. egar rmmli vex, getur gasi bara fari eina tt: beint upp gosrsina og upp lofti. annig myndast gjskustrkurinn. Um lei hrapar elisyngd gosefnisins (gas pls kvika) eins og mynd (b) snir, fr um 2500 niur um 500 kg rmmeter ggbrninni essu tilfelli. Myndir (c) og (d) sna breytingar rstingi og bylgjuhraa sama mta.

essi mynd er ger fyrir kvei gasmagn, en v miur vitum vi ekki enn gasmagn kvikunnar sem gs Fimmvruhlsi, og ekki heldur hvaa gastegundir eru rkjandi. g held a CO2 s ef til vill aal gastegundin, en einnig er tluvert af SO2 og H2O. Sennilega er heildar gasmagn kvikunni um 1% af yngd. Rannsknir bergfringa og jarefnafringa munu vonandi skera r v nstunni hva gasi er miki og kvara efnasamsetningu ess.


Er samband vi Ktlu?

_versni.jpgN byrjun rs 2010 birti Erik Sturkell og flagar vi Jarvsindastofnun Hskla slands grein um Ktlu og Eyjafjallajkul merku vsindariti. henni er fjalla um niurstur jarelisfrilegra rannskna essum miklu eldstvum. Me greininni fylgir teikning sem snir hugmyndir hfunda um innri ger eldfjallanna. Slk versni jarfrinni eru bygg llum fanlegum upplsingum og dlitlu hugmyndaflugi, en au eru mjg gagnleg sem byrjun ea tgangspnktur fyrir frekari umfjllun. Undir Eyjafjallajkli er kvikukerfi snt sem einskonar jlatr me nokkrum greinum, en str kvikur er hins vegar snd grunnt undir Ktlu. N eftir a gosi hfst hefur Pll Einarsson jarelisfringur auki vi myndina til a sna hugsanleg tengsl nju gosrsarinnar Fimmvruhlsi vi jlatr undir Eyjafjallajkli. Teikningin birtist vefsu Jarvsindastofnunar Hskla slands, og er snd hr fyrir ofan, en hn er fyrst og fremst byg dreifingu jarskjlfta, eins og eir hafa veri stasettir af Veurstofunni. Hinn fjra mars fjallai g hr um dreifingu skjlfta undir Eyjafjallajkli, en teiknuu skjlftarnir vel tlnur jlatrsins um 5 til 12 km dpi undir fjallinu. gossagan.jpg

grein Sturkels og flaga er bent hugsanleg tengsl milli Eyjafjallajkuls og Ktlu, og hefur etta atrii fengi tluvera umru n egar gos er hafi. Kemur Ktlugos rtt eftir? a er bent , a eftir sum ea jafnvel ll gos Eyjafjallajkli hefur Katla gosi skmmu sar. annig hfst Ktlugos ri 1823, um einu og hlfu ri eftir a Eyjafjallajkull byrjai a gjsa. g lt fylgja hr me mynd sem snir gossgu Ktlu og Eyjafjallajkuls hentugan htt, en myndin er af vefsu Jarvsindastofnunar Hskla slands. Mig grunar a upprunalegu ggnin komi a mestu leyti fr Gurnu Larsen. N er gott a bera saman gossgu eldfjallanna tveggja og leita a hugsanlegu sambandi eirra milli. eir sem eru fullir efasemdar og ekki sannfrir um sambandi milli eldfjallrisanna benda a Katla gs svo oft (um 23 gos san land byggist) og a a komi alltaf Ktlugos hvort sem er fyrr ea sar eftir Eyjafjallajkulsgosum. er etta bara tilviljun eirra augum. En arir telja a a s eitthva ekkt samband milli essara stru eldfjalla. Sagan snir a Ktlugos eru strhttuleg og skaleg og vi verum hreinlega a taka ennan mguleika mjg alvarlega. Mli er sambrilegt vi deiluna um loftslagsbreytingar: vi hfum ekki efni a lta sem ekkert s, v ef breytingarnar eru gangi, verur a bregast vi strax n til a draga r skaanum sem bur okkar framtinni.

En ef a er samband milli Ktlu og Eyjafjallajkuls, hverju felst a ? Geta kvikuinnskot ea laggangar rekist eins og fleygar af kvikubr fr jlatrnu undir Eyjafjallajkli og til austurs um 15 km inni skorpunni, ar til kvikuinnskoti brst inn kvikur Ktlu? ri 1977 birtum vi rr flagar grein vsindaritinu Nature ar sem vi stungum fyrstir manna upp a kvikuinnskot kvikur getur hleypt af sta miklu eldgosi, en essi grein var afleiing af strfum okkar eldstinni skju. Hr er tilvitnunin: Sparks, R.S.J., H. Sigurdsson and L. Wilson, l977. Magma mixing: a mechanism for triggering acid explosive eruptions. Nature 267, 3l5-3l8.

Annar mguleiki er s, a egar kvika streymir upp Eyjafjallajkul, s einnig kvikustreymi upp undir rtum Ktlu rtt ngrenninu. a kann a vera, en er rtt a benda a n er engin skjlftavirkni undir Ktlu amk. ekki enn. v er fyrri mguleikinn sennilegri a mnu viti, ef eitthva samband er mili eldfjallanna. A lokum er rtt a geta ess a gosin Ktlu sem hafa ori skmmu eftir gos Eyjafjallajkli hafa veri fremur ltil.


Minnkandi ri gosinu Fimmvruhlsi

rig hef veri fjarverandi og ekki blogga undanfari, en hr eru frekari bollaleggingar varandi Eyjafjallajkul og gosi Fimmvruhlsi. Lnuriti sem fylgir me snir ra stinni Goabungu, skammt fyrir austan eldgosi. Taki eftir a ri fer minnkandi sustu tvo dagana. g tel a ri s einn besti mlikvari gang gossins. ri orskast af fli ea straumi hraunkvikunnar upp gosrsina og er nokkurn veginn beinu hlutfalli vi magn kviku sem streymir upp yfirbori. Mr snist a ri hafi minnka um 10% sustu tvo dagana. a er ekki miki, en a kann a benda til a gosi s bi a n toppnum og fari n a minnka verulega.

Einnig lt g fylgja me merkilegt kort, sem er reiknilkan fr Veurstofunni. a snir hugsanlega dreifingu hraunsins, EF gosi heldur fram, mun hrauni fla niur rsmrk, eins og korti snir. g var Hvannrgili gr en kommst ekki a hrauninu fyrir myrkur.Hraunlikan


Adragandi gossins Eyjafjallajkli

reviewed data hourly er gosi komi, en a hfst rtt fyrir mintti gr, 20. marz Fimmvruhlsi. Gosbjarminn kom vefmyndavlina Heklu um kl. 23:36. Vi skulum aeins lta ferli. fimmtudag, 18. marz, benti g hr blogginu a dag hafa skjlftar frst hratt nr yfirbori og eru n 1 til 4 km dpi.

Hva hafi g fyrir mr v? Ggn Veurstofunnar sndu miklu grynnri skjlfta og samantekt sem var ger franskri vefsu hr birti lnurit varandi dpi skjlftanna. Myndin til hliar er af frnsku vefsunni, en ar kemur sveifla upptaka skjlftann uppvi mjg greinilega fram. En taki eftir a dregi hefur r fjlda skjlfta sustu dagana. Nsta mynd snir smu skjlftaggn, en er uppfr klukkutma fresti. Taki eftir a hr eru nokku margir skjlftar (blu krossarnir) sem eru grynnara en 2 km. Frakkar eiga heiur skilinn fyri a gera ggnin agengilegri. reviewed data hourly wide

etta er eitt af eim mrgu gosum sem ekki var opinberlega sp, en a var gosbjarmi sem vakti fyrst athygli gosinu, eins og kemur fram Morgunblainu: Veurstofan segist hafa fengi frttir af gosbjarma jklinum en enginn gosri kemur fram mlum og frttirnar hafa v ekki veri stafestar enn.

Myndir Landhelgisgslunnar af gosstvunum sna nokku ha gosstrka og hraunrennsli, og virist a haga sr sem basaltkvika.


rj Eldgos mynda rj Stuvtn

Vtnin rjEitt heimsmet vibt slandi og etta er ekki mia vi flksfjlda! Hvergi jru er landmtun hraari en hr, en a orsakast vegna hrarar upphleslu lands af vldum eldfjalla og niurrifs lands af vldum skrijkla. g tek hr sem dmi eitt fyrirbri landmtunar Snfellsnesi, en a er tengt myndun stuvatnanna Baulrvallavatns, Hraunsfjararvatns og Selvallavatns. Eftir a jvegurinn var frur til fr Kerlingarskari yfir Vatnaheii, hefur etta landsvi ori vel agengilegt feramnnum. nstu fer inni yfir heiina er v upplagt a velta fyrir sr myndunarsgu veiivatnanna og fjallanna sem skilja au a: Vatnafells og Horns. KortVtnin og fellin milli eirra eru tiltlulega ung. Um mija sld l mikill dalur vert gegnum Snfellsnes fjallgarinn, og var hann opinn til norurs, til Hraunsfjarar norvestri og Breiafjarar noraustri. Dalurinn hefur veri skorinn af verkan skrijkla sld. Vatnaskil dalnum voru ar sem n er trennsli ea sinn Baulrvallavatni, upptk Straumfjararr. N dag myndar Horn vatnaskilin, langt fyrir noran. Sennilega hefur Bjarnarhafnarfjall veri eyja eim tma, en sari eldsumbrot ntma ttu eftir a tengja essa hu og myndarlegu eyju vi meginlandi. sasta hlskeii saldarinnar, fyrir um a bil eitt hundra og tuttugu sund rum, hfst miki eldgos suur hluta dalsins.Vtnin Hr gaus grgrtishraunum og gosi hl upp eldfjallinu sem vi nefnum Vatnafell (345 m). Grgrti Vatnafelli er mjg srkennilegt, en a inniheldur strstu steindir ea kristalla af biksvrtu pyroxen sem g hef s slandi, allt a 5 sm verml. Hi nja eldfjall myndai mikla stflu dalinn og ar bak vi safnaist fyrir stuvatni Baulrvallavatn, sem dag er um 47 metra djpt og um 193 metrar yfir sjvarbor. sasta jkulskeii gaus aftur dalnum, en n norar. etta gos hfst undir jkli og g giska a a hafi ori fyrir um fimmtu sund rum. Fjldi sprenginga var vegna samspils heitrar kviku og vatns jklinum, og mbergsfjalli Horn (406 m) hlst upp. Pyroxena myndai enn ara stflu dalnum, og bak vi a safnaist Hraunsfjararvatn, um 84 metra djpt og 207 metrar yfir sj. egar sld lauk fyrir um tu sund rum var mjg grunnt sund ea vogur milli Bjararhafnarfjalls og lands fyrir sunnan. Hr opnaist sprunga me vest-norvestur stefnu vestasta hluta goskerfisins sem vi kennum vi Ljsufjll. Gos hfst sprungunni fyrir um fjgur sund rum, og hr rann Berserkjahraun. Ggarnir voru margir, en strstir eirra, fr austri til vesturs, eru Rauakla, Grakla, Smhraunskla og Kothraunskla vestast. Gjallggarnir og hrauni myndai eina stfluna enn, og ar bakvi er Selvallavatn, sem ht Svnavatn landnmsld. er rgrunnt og aeins 62 metrar yfir sj. annig hefur rof og eldvirkni mta etta fagra svi, skapa veiivtnin og srsta nttru. HornEn v miur voru mestu nttruspjll sem gerst hafa Snfellsnesi framin hr egar Mlavirkjun var reist. voru gerir tveir stflugarar, annar Vatnsna milli Hraunsfjararvatns og Baulrvallavatns og hinn vi sinn Baulrvallavatni. Gararnir eru allt a 5 metrum hrri en fyrra vatnsbor og hkkuu vtnin sem v nemur. Af eim skum hefur ori miki bakkarof og hrygningarstvar urrians vtnunum skemmdar. Aku ess var miki rask svinu vegna vegagerar og annara framkvmda. Af einhverjum undarlegum sum var ekki lti fara fram mat umhverfishrifum ur en essar framkvmdir hfust.


Miklu Grynnri Skjlftar undir Eyjafjallajkli

Dpi skjlftaTil essa hafa jarskjlftar undir Eyjafjallajkli veri miklu dpi, flestir fr um 7 til 11 km undir yfirbori, eins og sj m mefylgjandi mynd fr vef Veurstofunnar. dag hafa skjlftar frst hratt nr yfirbori og eru n 1 til 4 km dpi, eins og kemur fram lengst til hgri myndinni. Taki eftir a aeins skjlftar strri en 2 eru sndir hr. Er etta kvika sem er loks a frast nr yfirbori eldfjallsins? a verur spennandi a fylgjast me framgangi mla.

Myndin Eldgos eftir Kristjn H. Magnsson

Eldgos eftir Kristjn H. MagnssonGur listamaur getur skapa heila sgu me einni mynd. Ein srkennilegasta mynd sem vi snum Eldfjallasafni Stykkishlmi er strt olumlverk sem ber heiti Eldgos, eftir sfiringinn Kristjn H. Magnsson (1903-1937). Myndin er nr einstk slenskri myndlist, ar sem hn er af svisettum mynduum atburi. A v leyti er hn skyldari amerskri myndasgu frekar en evrpskri hef listum. Myndin snir ung hjn fltta, me barn reifum og aleiguna bakinu. Klnaur eirra minnir helst lumpenproletariat Austur-skalandi. au flja undan eldgosi og hsin umhverfis eru a liast sundur vegna hrifa jarskjlfta. a er greinilegt a myndin er svisett Vestmannaeyjum, me norurklettana bakgrunni og bakvi er Eyjafjallajkull ea Hekla gjsandi landi og dkkur gosmkkur rs til himins. Fjldi flks fylgir hjnunum veginum sem liggur fr hfninni. Eru au a flja til Eyja, undan nttruhamfrum landi? a eru miss nnur smatrii, eins kirkja a falla af grunni, og hestur fltta, sem gefur okkur miki svigrm til a tlka verki og byggja upp sgurinn, hver sna vsu. essi stra og glsilega mynd er einkaeign Mosfellsb. Kristjn hf listnm ri 1920 vi hinn ekkta skla Boston sem nefnist Massachusetts School of Art, aeins sautjn ra gamall. Fr hans til nms Boston var tengd fjlskyldubndum, en brir hans, Magns G. Magnsson skipstjri var bsettur ar. Magns kemur einnig vi sgu Snfellsnesi varandi ttku hans gullleit Drpuhlarfjalli ri 1939. Kristjn lauk nmi ri 1926 vi mjg gan orstr. Ein af myndum hans var valin jarsafn (National Academy) New York og ri 1927 var s mynd send ferasningu um Bandarkin af American Federation of Art. Hann hlt strax sna fyrstu einkasningu Copley Gallery Boston 1927 og seldi mjg vel. Honum var sp glstri framt. ri 1929 snr Kristjn aftur heim til slands og fer strax a mla va um landi og er trlega duglegur. ri 1930 hlt hann tvr einkasningar Reykjavk, eina safiri og eina Lundnum og tti auk ess stran hlut Landakotssningunni Reykjavk a r. Sningin London ri 1930 fkk frbra dma, til dmis hj listdmurum vi "The Morning Post" og "The Times". En a var allt annar tnninn Reykjavk. Listmlarinn Jn orleifsson (sem birti pistla sna undir nafninu Orri) var hrifamikill listdmari, sem fjallai um mlverkasningar Morgunblainu, og hann gagnrndi Kristjn harlega skrifum snum ri 1930 og 1934 og kallar hann til dmis glanzmyndamlara. Sumir vilja telja a essum innlendu skrifum hafi veri meinfsni efst blai. essum tma var a algengt ea jafnvel einstakt a slenskir listamenn leiti sr menntunar Vesturheimi, enda voru msir hr vantrair listrna menningu Amerkumanna. Kristjn var v snigenginn me llu egar vali var r verkum slenskra listamanna til sningar Stokkhlmi ri 1932. Ekki vildi hann una v og leigi einn sal fyrir mlverk sn skammt fr hinum opinbera sningarsta. Gagnrnendur Stokkhlmi tku sningu Kristjns gtlega og veltu v fyrir sr af hverju hann vri ekki me slensku yfirlitssningunni. Yfirleitt mlai Kristjn me mjg natralisku yfirbragi, og sumum finnst hann sna hrif fr Cezanne. Verk has eru ger af mikilli leikni og sklari kunnttu en vifangsefnin einfldu, drttirnir ljsir og litir me um, ferarfallegum bl. Kristjn hlt fram truur a mla nstu rin, tt undirtektir slandi gtu veri betri. essum tma hefur hann sennilega komi til Eyja og mla verki Eldgos. Sumari 1937 fr hann mlunarfer um uppsveitir Borgarfjarar hestbaki. Skmmu eftir a hann kom heim lst hann skyndilega, sennilega r garnaflkju, aeins 34 ra gamall.


Gosmlarinn Vestmannaeyjum: Guni A. Hermansen

Hefnd HelgafellsFjalli hafi ekki gosi meir en fimm sund r. kom Guni og mlai a gjsandi og - viti menn: tpu ri seinna kom gos. Eyjamenn hafa ori meira fyrir barinu eldgosum en flestir arir slendingar. Fyrst var a ll taugaspennan sem fylgdi Surtseyjargosinu fr 1963 til 1968, og svo gosi ri 1973 sem hfst tjari Vestmannaeyjakaupstaar, og hl upp ggkeilunni Eldfelli rstuttum tma. Hsamlarinn, jazzistinn og listamaurinn Guni A. Hermansen (1928-1989) geri margar merkar myndir af umhverfinu Vestmannaeyjum og srkennilegu landslagi ar. a er ein mynd eftir Guna sem er ef til vill srkennilegust, en hn heitir Hefnd Helgafells og er hr fyrir ofan. Um sumari 1972 mlai Guni essa mynd en tilefni var a Guni var reiur t af v a malartaka var stundu gryfju austurhl Helgafells. Helgafell og Eldfell Hr var tekin rauaml og gjall sem var notu sem uppfylling nja flugbraut Eyjum. Ljsmyndin snir austur hl Helgafells, til vinstri, og Eldfell til hgri. Malargryfjan er n a mestu grin. Taki eftir svrtu ea dkkgru lnunni af gjallggum forgrunni, en a er hluti af sprungunni sem gaus ri 1973. Guni og margir arir Eyjamenn reiddust v a ljtt sr hafi myndast fjalli helga og taldi Guni a nttran myndi hefna sn fyrr en sar. a reyndist rtt: gosi 1973 hfst rtt norar, rmum sex mnuum seinna. Hr me fylgir ljsmynd af Guna a vinna a ger myndarinnar Hefnd Helgafells, tekin 24. ma 1972 af Sigurgeir. Mlverki Hefnd Helgafells er n eigu Jhnnu Hermannsdttur Bandarkjunum.Guni mlar Helgafell er 227 metrar h og hefur myndast eldsumbrotum fyrir um fimm sund rum. etta var miki gos, sem byrjai sennilega sj en hl upp mikla hraundyngju. Fyrir gosi voru hr tvr eyjar. egar v lauk hafi hraunbreian tengt saman norurkletta og suurkletta Eyjum, og mynda annig hina stru Heimaey. Helgafell og Eldfell eru ggar megineldstinni sem vi nefnum Vestmannaeyjar, og einnig tilheyrir Surtsey eirri miklu eldst, samt mrgum rum eyjum allt kring. Ggar og brjst vefnum Heimasl eru nokkrar af myndum Guna sndar, og sumar eirra eru tengdar eldvirkni hr a er ekki laust vi a sumar myndir hans su srrealskar og tluvert ertskar. Sumar mynda hans, eins og essi hr til hliar, gera skemmtilega samlkingu eldfjallinu og rstnu konubrjsti. si B minntist oft listaverk Guna pistlum snum Morgunblainu, til dmis 7. nvember 1976: Guni Hermansen er heimamlari eirra eyjamanna og a fer ekki milli mla a kveikjan a myndger Guna er stt landslag og nttruumbrot ar eyjum. Gosi eyjum virist hafa haft mikil hrif list hans, og er a ekki nema elilegt. Heimaey a eru ekki margir listamenn verldinni sem upplifa a a jrin springur og eys eldi vi ftur eirra.




Eldfjalli Ararat og rkin hans Na


Baghdasarian1922 Eldfjallasafni Stykkishlmi snum vi olumlverk af eldfjallinu Ararat Tyrklandi, eftir armenumanninn H. Baghdasarian, fr 1922, en myndin er hr til hliar. Ararat er eitt af hinum frgu fjllum heims, vegna orrms sem komst kreik fimmtu ld um a ar hefi rkin hans Na stranda egar syndaflinu fjarai t. Araratg tel a g geti sanna a etta mlverk er af eldfjallinu Ararat, sem er landamrum Armenu, Tyrklands of ran. Beri mlverki saman vi myndina fyrir nean, en hn er af Ararat eldfjalli, eins og a kemur fyrir Google Earth. Niurstaan er augljs. Ararat hefur reyndar tvo fjallstoppa. Annar, og s hrri, nefnist Agri Dagi tyrknesku, sem er 5165 metrar h og ar me hsta fjall Tyrklands, en hinn toppurinn er miklu reglulegra eldfjall ea keila, sem nefnist Kucuk Agri Dagi (Litla Ararat), og er 3925 metra htt. Eftir forminu a dma er Litla Ararat yngra og virkara eldfjall. Sgusagnir eru um a sast hafi gosi hr ri 1840. Christies

Baghdasarian virist hafa mla ara mynd af Ararat ri 1920, en hn er snd hr fyrir nean. Hn var seld uppboi hj listaverkasalanum Christies London ri 2003. Christies taldi myndina vera af Mexkdalnum, og sna eldfjllin Ixtlahuacn og Popocatepetl. a er v rangt, eins og snt er hr fyrir ofan. Vi vitum ll a a er ekki alltaf hgt a treysta listaverkaslum.

Biblan segir a rkin hans Na hafi stranda landinu Ararat ea Armenu. Ekki er ar minnst fjalli Ararat. egar klerkurinn Philostorgius (ca. 364 425 e.Kr.) skri sgu kristinnar kirkju Konstantnpel, taldi hann a rkin hefi stranda Ararat fjalli. a er hinn eiginlegi uppruni sagnarinnar um Ararat. Mikill fjldi leiangra hefur veri gerur t til a finna leifar af rkinni Ararat, og allar tilraunir eru rangurslausar til essa. Flekarnir  TYRKLANDI

Austur hluti Tyrklands er eitt af flknustu svum jarar hva snertir flekahreyginar og jarfri, eins og korti snir. Hr eru strir jarskjlftar tir, enda er jarskorpunni skift marga litla fleka, sem nuddast stugt saman eins og sjakar straumvatni. Arabuflekinn sgur undir Evrasuflekann og ran til norurs, og ein afleiing ess er eldvirknin sem hefur mynda Ararat. Fyrir um 20 rum hafi einn af ritstjrum National Geographic tmaritsins samband vi mig, og vildi f lit mitt ljsmynd sem var tekin grennd vi Ararat. Hn snir fyrirbri sem er eins og btur laginu. g taldi a etta vri jarmyndun, ar sem hrnu setlg hafa mynda fellingu, eins og sar kom ljs. National Geographic kva a lta mli niur falla og birti ekki myndina ritinu. rkin


Fleiri Hitamet en Kuldamet segja sna Sgu

Hitameti kannist ll vi tilfinninguna. Tv skref fram og svo rennur eitt skref til baka egar gengur upp bratta skriu. Er a svona me hgfara loftslagsbreytingar? tt a hlni, eru alltaf kuldakst ru hvoru. En ef til vill er hgt a sj heildarferilinn ef maur ltur hitametin lngri r af veurfarsggnum. Veurfringurinn sem flytur veurfrttirnar sjnvarpinu bendir alltaf n hitamet: Hitinn gr, 24. jl, setti ntt met essari veurst. Ea: Dagurinn gr, 12. janar, mldist kaldari hr en nokkru sinni fyrr. N hefur veri ger samantekt llum hita- og kuldametum Bandarkjunum fyrir allar veurstvar ar landi sem hafa veri reknar san 1950 (utan Alaska). Gerald Meehl og flagar birtu grein nlega ritinu Geophysical Research Letters um etta efni, sem eru byggar athugunum fr um 1800 veurathuganastvum Bandarkjunum san 1950. Niursturnar eru nokku frlegar. Fr rinu 2000 til essa rs sna r alls 291237 hitamet en aeins 142420 kuldamet. Ef hitafar ea loftslag vri stugt, vru auvita jafn mrg hitamet og kuldamet skrnni, en svo er ekki, og telja hfundarnir a ga vsbendingu um hjun jarar, a.m.k. Bandarkjunum. Myndin sem fylgir snir hlutfalli hita- og kuldametum Bandarkjunum fyrir ratugina fr 1950 til 2009. a er greinilegt a hitametin eru fleiri seinni ratugum, og fer munurinn vaxandi. Hlutfalli sasta ratuginn snir a hitamet eru meir en tvisvar sinnum fleiri en kuldamet.

a vri auvita frlegt n a sj hver hlutfllin milli hita- og kuldameta hafa veri slandi. Hj Veurstofu slands er til tafla vefnum yfir hsta hita llum veurstvum slandi, en v miur ekki fyrir lgsta hita, og er v ekki hgt a gera samanbur vi essa frlegu greiningu Bandarkjunum.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband