Bloggfrslur mnaarins, september 2010

Eyjafjallajkull og flugi: Var Lokun Norur Atlanshafsins ekki rttmt?

Dagana 15. og 16. september 2010 var haldin aljarsefna Keili Keflavkurflugvelli um hrif eldgossins Eyjafjallajkli flugsamgngur. a er best a byrja v a taka strax fram, a ekkert slys var lofti af vldum gossins, og einnig er a mikilvg stareynd a ENGIN faregaota var fyrir neinum hrifum skum eldfjallasku fr gosinu. Mr tti etta merkar upplsingar, en auvita auskildar, ar sem nr llum faregaotum essu svi var lagt og r teknar r umfer lengri tma. Alls voru um 300 ttakendur fr msum lndum rstefnunni, og ar meal yfirmenn helstu flugyfirvalda, fulltrar flugflaga, jarvsindamenn, veurfringar, og einnig fulltrar fyrirtkja sem sma otuhreyfla. g tk tt rstefnunni, flutti fyrirlestur um sprengigosi, og stri eim hluta fundarins sem fjallai um eldgos. a er n vel ljst a langmesta httan fyrir otur sambandi vi eldgos er aska sem sogast kann inn otuhreyfilinn, en hn brnar ar og myndar glerh sem stflar inntak fyrir eldsneyti og srefni. Af eim skum kann a drepast hreyflinum, eins og gerst hefur sambandi vi sprengigos Indnesu ri 1982 og Alaska ri 1989. Rolls-Royce hreyflar og aska

tmabilinu fr 15. til 21. aprl tku yfirvld sem ra flugstjrn Evrpu kvrun a loka og leggja niur nr allar flugsamgngur yfir Norur Atlantshaf og Evrpu. etta voru vibrg yfirvalda vi sprengigosinu Eyjafjallajkli sem hfst hinn 14. aprl. Yfir 104 sund flugum var aflst, um 10 miljn faregar voru strandaglpar vs vegar um Evrpu og Norur Amerku, flugflgin tpuu um $1.7 miljrum, 313 flugvellir voru lokair, aeins um 20% af flugsamgngum lfunni voru enn gangi, og tekjutap flugvalla var yfir $317 miljnir. etta er mesta fall sem flugsamgngur hafa ori fyrir heiminum san flugvlin var uppgtvu af Wright brrunum ri 1903. a er lklegt a hrifin af essarri truflun flugsamgngum efnahag heims su ekki innan vi $5 miljarar. Var etta nausynlegt ea voru etta rng vibrg? Eldgosi Eyjafjallajkli og askan loftinu var alvarlegur raunveruleiki, en voru vibrg yfirvalda rtt og rttmtanleg, ea voru ger strfeld og mjg drkeypt mistk? upphafi kom yfirlsing fr flugstrn Evrpu a ekkert mtti fljga innan svisins ef minnsti vottur um sku vri fyrir hendi: zero tolerance. Var a ef til vill allt of strng regla? Auvita er ryggi mikilvgasta atrii flugsins, en margir ttakendur rstefnunni litu svo a lokunin hefi veri langt t r hlutfalli vil hugsanlega httu. Ulrich Schulte-Strathaus, fulltri sambands flugflaga Evrpu, taldi til dmis a lokunin hefi alls ekki veri hlutfalli vi httuna ea closures were disproportionate to safety risk.

Lokun flugsvinu var ger samkvmt rgjf fr VAAC London, sem er eitt af nu stofnunum heiminum sem gefa t yfirlsingar og veita rgjf um dreifingu sku fr eldgosum. VAAC London bj til reiknilkn um dreifingu skunnar, sem voru bygg upplsingum fr veurstvum um loftstrauma yfir Atlantshafi. essi lkn voru ekki bygg neinum mlingum skumagni loftinu. a var ef til vill eitt mikilvgasta atrii rstefnunnar a menn byrjuu a tta sig v a lokunin var eingngu bygg lknum um hugsanlega dreifingu skunnar, en alls ekki mlingum. Einnig kom a fram, a reiknilkn fr VAAC London voru ekki sammla VAAC Tolouse um smu svi.

a er auvita ein spurning sem skiftir llu mli varandi flug gegnum skudreif eins og fr Eyjafjallajkli. HVA mikla sku ola otuhreyflarnir? Framleiendur hafa af elilegum stum ekki vilja til essa gefa svr vi essari spurningu. otuhreyflar fyrir flugvlar heims eru smair aallega af tveimur fyrirtkjum: General Electric Bandarkjunum og Rolls-Royce Bretlandi. a kom fram erindi Patrick Emmott fr Rolls-Royce a eir hafa kvara a magn af sku loftinu sem hreyflar eirra geta ola. Myndin til hliar er af lnuriti v sem Emmott sndi rstefnunni, og hefur a aldrei sst fyrr. a er vita a hreyflar Rolls-Royce fljga oft gegnum ryksk af finum sandi og ryki yfir flugvllum Kar Egyptalandi og Rydiah Arabu og var eyimerkursvum. ar er magni af ryki og sandi loftinu um 10 til 2000 mkrgrmm rmmeter af lofti (a er ein miljn mkrgrmm einu grammi). Rolls-Royce telur v htt a fljga me hreyfla eirra essu magni af sku lofti, a er a segja undir 2000 mkrgrmm. a ltur nrri lagi a a samsvarar tveimur kornum af matarsalti hvern rmmeter af lofti sem otan dregur inn hreyfilinn. Ekki getur a talist miki magn af sku. Efri mrkin, ar sem otuhreyflar drepa sr, setur Rolls-Royce vi um 0.1 gramm. a er tla skumagn lofti egar tvr risaotur lentu skskum me eim afleiingum a allir otuhreyflarnir stvuust. Fyrra tilfelli var flug BA-09 Indnesu ri 1982 og hi seinna var KLM-867 yfir Alaska ri 1989. Loks fengust mlingar skumagninu lofti yfir Evrpu og Atlantshafi, til dmis mlingar yfir Zurich hinn 17. aprl, en r sndu aeins um 50 til 80 mkrgrmm af sku hverjum rmmeter af lofti, ea um rj prsent af leyfilegu magni, samkvmt memlum Rolls-Royce. Varandi frekari umfjllun um mistk flugumferastjrna sambandi vi gosi Eyjafjallajkli bendi g hr forsugrein eftir David Learmount, ritstjra Flight International hinn 16. september, ar sem deilt er harlega mefer mlsins. Kapt Moody og lafur Forseti

g tk myndina sem er til hliar Bessastum lok rstefnunar. ar stendur flugstjrinn Eric Moody vi hli forseta slands. Moody er frgasti flugstjri heims, en hann flaug risaotu inn skusk Indnesu ri 1982, ar sem drapst llum fjrum hreyflum, en samt hfn sinni tkst honum a koma hreyflunum aftur gang eftir hrap vlarinnar 15 mntur og lenda otunni eynni Jvu. g hef ur bloga um etta frga flug hr. Moody flutti frbrt erindi rstefnunni.


siglingu me heimsskipinu The World

The Worldg hef ekki haft miki samband vi aumenn um vina, en en sumar var g sj grennd vi sland tveimur og mjg einstkum skipum aumanna. Hr ur fyrr, mnum rttku rum, hefi a ekki komi til mla a vera slkum flagsskap rgustu kaptalista, en ar er vst rtt sem sagt er, a maur mildast me runum. Fyrri ferin var tlf daga sigling glsisnekkjunni M/Y Octopus, fr 30. jl til 12. gst, en varandi fer er g bundinn agnarskyldu. Sari siglingin var M/V The World, og hr er stutt frsgn af eirri sjfer, sem var dagana 26. til 30. gst. Fyrir um einu ri var mr boi a halda fyrirlestra um sland og eldfjll The World. g tk essu flega, af v a g hef alltaf haft lti lit svoklluum skemmtiferaskipum, sem eru flest fljtandi spilavti ar sem allt er floti fengi um bor. g afakkai v boi. Eftir stugar hringingar og mikinn straum af upplsingum var g loks sannfrur um, a hr vri ekkert venjulegt skemmtiferaskip, j, reyndar ekki skemmtiferaskip, heldur eiginlega fljtandi orp ea samflag. The World er eigu um eitt hundra manna og kvenna, fr um 40 lndum. Eigendurnir ra rekstrinum, feratlun og llu skipulagi. Skipi siglir um ll heimsins hf, og hefur ru hvoru um 2 til 5 daga vidvl hfnum hr og ar. Feratlun 2010Landakorti til hliar snir feratlun eirra fyrir ri 2010. Um bor essu risastra skipi, sem er vel yfir 200 metrar lengd, eru 165 bir sem eru allar einkaeign. r drustu og strstu eru 300 fermetrar, og kostar ein slk b um $13.5 miljnir. Mnaargjld fyrir hverja b eru um $20 sund. a er v ekki fri hvers sem er a taka tt bskap, lfinu og siglingum me The World. Yfirleitt eru um 200 manns um bor, en nokkrir eigendur, einkum kamlir og einhleypir karlar nrisaldri, ba um bor allt ri, nema egar skipi fer urrkv einn mnu ri. Skipi var sma Noregi ri 2001 og v var hleypt af stokkunum ri sar. Skipstjrinn er norskur, en annars er meiri hluti af hfninni, um 200 manns, fr Filippseyjum og Bretlandi. Um bor er allt sem mann getur dreymt um til a gera lfi gilegt. a var gleilegt a sj hva bkasafni var strt og vel skipulagt og greinilega miki nota. Fimm veitingahs hafa upp a bja besta mat sem g hef komist . Flki var einstaklega vikunnanlegt og hafi mikinn huga a frast um sland, um eldfjll, jarfri og reyndar allt sem g hafi upp a bja, en um bor er auvita fyrsta flokks fyrirlestrasalur. a vakti srstaklega eftirtekt mna, a allir kynna sig einungis me fornafni, en eftirnfn eru ekki notu. g s mrg andlit sem g ttist kannast vi sem frgt flk r blum og fjlmilum, og fkk aeins a heyra fornafni, en ennan htt reyna aumennirnir a vernda sitt einkalf. Hr er ferinni flk sem lifir eingngu snum verndaa og vel vara heimi, lur fram um heimsins hf, situr ti svlum fyrir utan bina sna og sr rfajkul og Surtsey la framhj essa vikuna en sar grnu eyjarnar Karbahafi nstu viku, um lei og jnninn kemur me anna glas af kampavni. Um lei og g fer land vi Skarfaklett Reykjavk reyni g a telja mr tr um, a svona lf hljti n a vera skp leiinlegt til lengdar, en g er n bara ekkert svo viss


Haroun Tazieff og Stefnumt me Djflinum


Les Rendez-vous du Diable Eldfjallasafni Stykkishlmi er fallegt plakat ea auglsing fyrir heimildakvikmynd um eldgos. a er reyndar gert gmlu Sovetrkjunum, en auglsir myndina Les Rendez-vous du Diable ea Fundur me Djflinum, eftir Haroun Tazieff. Hann Haroun Tazieff var mjg srstakur maur. egar g var stdent kringum 1964, og starfandi me Siguri rarinssyni og rum slenskum eldfjallafringum, var stundum kvsla gngunum: Tazieff er a koma! birtist essi gosgn, og spai af honum. var hann fer til a kvikmynda Surtseyjargosi, og nnur merk eldfjll slandi. g tti eftir a hitta hann nokkrum sinnum msum fundum, og sast vestur Afrku, eins og g kem a sar. Ekki vorum vi alltaf sammla. Tazieff var sannur heimsborgari sem var fddur Varsj Plandi ri 1914 og lst Pars ri 1998. sku fluttist Tazieff til Belgu ar sem hann var vi nm landbnaarfrum og einnig jarfri, og sar settist hann a Frakklandi. ri 1984 var hann gerur a srstkum rherra til a fjalla um nttruv og umhverfisml. Hann var svo frgur Frakklandi a eir gfu t frmerki me honum vi andlt hans. Annars var hann frekar heppinn yfirlsingum snum. Eitt sinn spi hann v a str jarskjlfti myndi skella Frakkland, en ekki hefur s sp rst. Tazieff var ekki sannfrur um hlnun jarar, vert mti. Hann lsti v yfir a kenningin um hlnun jarar vri hreinn uppspuni, og vru tmar lygar. Einnig hlt hann v fram a gati zn laginu hefi ekkert me flrokarbon efni a gera, heldur hefi gati veri egar komi himinn ri 1926, laungu ur en flrkarbon efni voru fundin upp. etta var auvita vitleysa. En samt sem ur var Tazieff hrifamikill og vinsll meal almennings, skum ess a hann hlt fram a framleia mjg vinslar heimildamyndir af eldfjllum sem voru sndar um heim allan. a er ekki oft sem jarfringar ea eldfjallafringar n hylli lsins ea vera frgir, en a geri Tazieff. Sennilega hefur hann lrt af meistaranum sjlfum, Jacques Cousteau, en eir unnu sman sextugasta ratugnum. Einn af lrisveinum Tazieffs var Maurice Krafft, sem g mun fjalla um sar. Tazieff  frmerki

Sasta sinn sem g hitti Tazieff var lyftu hteli Yaounde, hfuborg Kameroon vestur Afrku. Vi vorum aljafundi jarfringa, ar sem fjalla var um dularfullar gas sprengingar sem gerust ggvtnum Kameroon rin 1984 og 1986. g var s fyrsti til a rannsaka essi fyrirbri og kom g fram me kenningu a sprengingarnar vru ekki af vldum eldgosa, heldur vegna koltvoxs sem safnaist fyrir botni ggvatnanna. Tazieff var algjrlega sammla, taldi a sprengingarnar vru venjuleg eldgos, og leit mig illum augum lyftunni. Hann sagi a g vri svikari eldfjallafringa, a lta mr detta hug a halda fram a etta vri ekki eiginlegt eldgos. San hafa arir jarfringar samhyllst mna skoun, og eru sprengingarnar fyrstu og einu tilfellin sem vi vitum um af essu tagi. Hva sem ru lur, var Tazieff gtur kvikmyndaframleiandi og geri miki til a vekja athygli almennings strbrotinni fegur og tign mikilla eldgosa -- en hann var ekki mikill vsindamaur.


Klofin menning – Vsindi og Listir

Menning er ll s skapandi starfsemi sem hefur hafi mannkyni ra plan. Menning nr v yfir mjg umfangsmiki svi, og ar meal auvita ritverk, listir, vsindi og tkni. San g fluttist aftur heim til slands hef g velt fyrir mr oftar hva vsindi og tkni virast reyndar lgt skrifu yfirborinu hinum slenska menningarheimi. Hva er a oft sem i heyri frttir ea umfjllun um vsindalegt efni fjlmilum hr landi? Rkistvarpi, oft nendur mesti menningarviti jarinnar, er svo uppteki af bkmenntum og listum a vsindin finna a nr ekkert plss. g tala n ekki um tkni! Minnist ess, gi lesandi, a nr ll jin situr fyrir framan tlvu einhvern hluta dagsins, en aldrei er fjalla um slk tknileg mlefni fjlmilum hr. Hin opinbera menning okkar hefur rast vissan htt, en ekki af tilviljun, og ar hafa reyndar fjlmilar eins og Rkistvarpi spila strt hlutverk. annig hefur Rkistvarpi lyft miklu Grettistaki a gera klassska tnlist agengilega og alaandi. Eldri kynslin man sennilega vel eftir v, fyrir um fimmtu ea sextu rum, egar klasssk tnlist ea jafnvel heilar symfnur voru fyrst leiknar tvarpinu. , n byrjar etta helvtis garg! Ga slkktu essu sagi bndinn stundum vi hsfreyjuna ar sem g var einu sinni sveit. En smtt og smtt saist klassska tnlistinn inn slensku slina, var kennd barnasklanum, og jin menntaist og lri a kunna a meta og njta tnlistarinnar. N er kool a fara til tlanda til a stunda nm klassskri list, en alls ekki kool a fara erlendis til nms svii vsinda og tkni. eir krakkar eru jafnvel kallair nrdar og ykja frekar pkalegir. annig heldur klofningurinn milli vsinda og listar fram og dpkvar. CP Snow

Klofningurinn menningu byrjai a koma ljs sextndu ldinni. Allt fram sextndu ld var liti allar rannsknir sem snerta nttru og eli heimsins sem einn part af hinni umfangsmiklu og alvitru heimsspeki. annig voru eir nefndir natural philosophers ea heimspekinagr nttrunnar sem sndu srstakan huga vandamlum og spurningum varandi umhverfi, efni jarar, eli hluta, lfki og nttruna heild. a var ri 1959 a breski vsindamaurinn og rithfundurinn C.P. Snow flutti strmerkilegt erindi Cambridge hskla undir titlinum The Two Cultures and the Scientific Revolution. Myndin til hliar er af Snow, sem sar var lvarur og barn af Leicester borg. Aal boskapur hans var s, a hinn vestrni heimur vri a klofna meir og meir tvo andsta menningarheima: raunvsindi annars vegar og listir og hugvsindi hins vegar. Snow benti a sambandi milli essara tveggja menningarheima fri stugt versnandi ntmajflagi. Heimar vsindanna og listanna skiftust ekki lengur skounum og skildu reyndar ekki hvorn annan og a gti stai run heimsmenningar fyrir rifum. a er algjr misskilningur lta hugmyndir C.P. Snow sem tilraun vsindanna ea hmanismans a n yfirhndinni. Heldur er etta vileitni til a bra hina miklu gj, vantraust, grunsemd og skilningsleysi, sem hefur mjg slm hrif vileitni okkar til a beita vsindum og tkni til betrunar mannkynsins.

Hver er orsk fyrir klofningnum, og hva er hgt a taka til brags til a sameina frekar hina tvo heima menningarinnar? Mr snist a a s ekki gott jafnvgi vihorfum til vsinda og lista. a virist vera bolegt fyrir rithfundinn ea listamanninn a vita ekkert um vsindi, og jafnvel stta sig af v, en hins vegar er bist vi a vsindamaurinn fylgist me v helsta sem er a gerast listum. menntaskla hjlpar a ekki til a nemendum hefur veri skift fremur andstar strfri- og mladeildir. En ef til vill er skin a nokkru leyti vsindunum a kenna. Vsindamenn eru yfirleitt ekki srlega lagnir vi a ra almenning um sn strf og gildi vsindanna, heldur lta a ngja a birta niurstur af snum rannsknum ensku erlendum aljaritum. En a arf strt tak til a flytja boska vsindanna til almennings, alveg eins og Rkistvarpi kenndi okkur a elska klassska tnlist. Til frekari umhugsunar, vsa g skemmtilega ritger eftir Richard King um vandann mikla a bra bili milli vsinda og listar: http://richardjking.blogspot.com/2010/07/flesh-and-stardust-meanjin-volume-69.html


Landeyjahfn – ar sem Jrin og Kjlurinn kyssast

Herjlfur siglir innStundum er styttsta leiin ekki besta leiin, og a kann a sannast n samgngumlum eirra Vestmannaeyinga. Allt fr fyrsta degi hefur hin nja Landeyjahfn Bakkafjru reynst Vestmannaeyjaferjunni Herjlfi erfi. Skipi tekur niri vi hafnarbakkann Landeyjahfn fjrunni og n er frekari ferum fresta en mean er hfnin a fyllast af sandi og sku. Sumir telja hafnarframkvmdirnar hina mestu vitleysu, og telja etta arfa framkvmdir sem hefur veri rst fram plitska sviinu en arir lta allt ruvsi mli: Hfnin er rekvirki sem var bygg sta ar sem ekki tti a vera hgt a byggja. Landeyjahfn er til marks um kjark okkar og snilli.

a hefur veri lengi vita a a er gfurlegur sandburur mefram suur strnd slands, og einnig er mikill framburur r Markarfljti. Orkustofnun tlar til dmis framburinn r Markarfljti vera um 150.000 m3 ri. Siglingastofnun telur a 300 til 400 sund m3 berist mefram strndinni essu svi r hvert, en sterkum suvestan ea suaustan ttum getur sandburur me strndu veri yfir 100 sund m3 mnui. Frambururinn og sandburur mefram strndinni orsaka a a hafsbotninn rtt undan strndinni er sfelldri hreyfingu. annig hefur til dmis myndast margra km langt sandrif um 1000 metra undan fjrunni fyrir framan Bakkafjru, og er dpi niur sandrifi um 2 til 4 metrar a jafnai. Vi slkar astur virkar ferjuhfnin eins og risastr trekt ar sem sandbururinn safnast fyrir. annig breyta bir hafnargararnir llu elilegu fli sandburinum ar sem gararnir skaga fram sjinn. Vi btist n a framburur Markarfljts jkulhlaupinu aprl 2010 var a minnsta kosti 200 sund m3 einum degi! a m reikna me eldgosum framtinni og aurbururinn heldur fram. Reksturinn essari hfn verur v a llum lkindum endalaus og mjg dr bartta vi nttruflin. Var einhver a tala um a berjast vi vindmyllur?

Hafi i teki eftir v, a Bakkafjara skagar dlti suur t Atlantshafi, og myndar annig systa tangann hr um slir. a er ekki tilviljun heldur eru tvr gar og gildar stur fyrir v a svo er: (a) framburur af aur r Markarfljti, og (b) var ea hl sem Vestmannaeyjar mynda fyrir sunnan ttunum og orsaka annig sfnun af aur og sandi vi Bakkafjru, eins og myndin til hliar snir. lduh i suvestan tt framtinni, jarsgulegum tma, mun Bakkafjara teygjast enn lengra suur og a lokum umlykja Vestmannaeyjar, sama htt og Mrdalssandur hefur umkringt Hjrleifshfa og frt hann upp urrt land. urfa Vestmannaeyingar ekki jargng til a aka til Reykjavkur.

Tkum Mrdalssand og Hjrleifshfa sem nrtkt dmi um strkostlegar landslagsbreytingar af vldum eldgos og rframburi. Vi landnm slands skagai Hjrleifshfi t Atlanshafi sem langur tangi. Inn af honum a vestan var Kerlingarfjrur, eins og fjalla er um Landnmabk. San hafa jkulhlaup fr Ktlu flutt fram grynni af viki, sku og sandi til sjvar og flutt fram strndina Mrdalssandi um 3 til 4 km. annig hefur veri tali a Ktlugosi 1918 hafi til dmis btt vi allt fr 1 til 8 km3, og vst er a strndin er um 2.5 km sunnar en hn var fyrir gosi 1660. A vsu er ekkert sem bendir til a Eyjafjallajkull veri jafn iinn og eldstin Katla, en samt sem ur verur a gera r fyrir slkum hamfrum framtinni. a hefur auvita veri ljst allt fr landnmsld a hafnarskilyri eru slm suurstrndinni vast hvar.


Er Alxar-Bjrn kominn dvalarheimili?


Graffti eftir Pbel  xlg hef tt lei um Breiuvk Snfellsnesi nokkrum sinnum sumar, og alltaf hugsa til Axlar-Bjarnar hvert sinn. Eins og vel er kunnugt, er Axlar-Bjrn mesti ramoringi slandssgunnar, og myrti hann a minnsta kosti 18 manns. A lokum var hann dmdur til daua Laugarbrekku undir Jkli, ri 1596, san voru bein tlimum hans brotin me sleggju mean hann var enn lfi, og hann v nst afhfaur og brytjaur niur. Askiljanlegir partar hans voru san dysjair undir remur dysjum, til a koma veg fyrir a hann gengi aftur. Dysjarnar voru lengi berandi Laugarholti, skammt fyrir sunnan Brarlaug, en n stendur ar aeins Dreplakolludys ein stk eftir. Dysjarnar rjr hans Axlar-Bjarnar munu hafa veri eyilagar vi vegager og grjtnm, samkvmt grein er Kristinn Kristjnsson kennari ritai Morgunblainu ri 1998. Sonur Alxar-Bjarnar var Sveinn skotti, einnig afbrotamaur sem hengdur var ri 1648.

egar keyrt er yfir holti hj xl, blasir vi skr sem er tengdur fjarskiftamastri. N er komi listaverk vestur vegg skrsins, eins og myndin snir. g s ekki betur, en hr s Axlar-Bjrn kominn hjlastlinn, og Sveinn skotti keyrir. Verki er eftir Pbel, sem mun vera norskur stensil-graffti listamaur. Skyldi Pbel nokku vita um Axlar-Bjrn?


Grmshellir

Suur op Grmshellisri 1928 voru fornleifar frilstar Grmshelli Snfellsnesi. Ekki virist hafa veri mikil htta a nokkur kmi nlgt essum fornleifum, v hellirinn hefur veri tndur og reyndar mjg erfitt a komast hann. Loks tkst mr a finna Grmshelli dag. Hann er ofarlega austanveru Kerlingarfjalli Snfellsnesi, en ekki Grmsfjalli, eins og tla mtti. a er alls ekki auvelt a finna og komast a Grmshelli, tt hann s str og myndarlegur. Hellismunninn sst aeins sunnan fr, egar suaustur hl Kerlingarfjalls er skou fr Grmsfjalli. a munu vera tvr leiir a hellinum. Uppdrtturnnur leiin er upp mjg bratta og erfia skriu austan fr, en hin leiin er fr Grmsskari. g valdi siari leiina, og fr til norurs egar skari er komi, rddi bratta hl Kerlingarfjalls, ar til komi er bratta mbergshamra. ar m skra syllu til norurs, fyrir ofan hengiflugi, og niur skriu a hellinum. Opi kemur ekki ljs fyrr en rtt er a kemur. Grmshellir er sannkallaur tilegumannshellir. Sagnir ganga um a Helgafellssveit a sakamaur nefndur Grmur hafi fyrrum haft dvalarsta hellinum. Sar sttu menn r sveitinni a honum ar og drpu hann. Mr hefur hvergi tekist a finna neitt rita um hellinn, en ef lesendur hafa s slkt, vru allar upplsingar krkomnar. Hlesla og bli

Lauslegur uppdrttur af Grmshelli fylgir hr me, en hann er mbergshmrum, og eru mbergsklur berandi. Til suausturs snr strt op, sem er um 8 metrar breidd og blasir Grmsfjall ar vi. noraustri er lgra og minna op, sem horfir niur Helgafellssveit og tt til Stykkishlms. Fyrir innan aal opi suri er strt bjarg. egar vel er a g kemur ljs 3 metra h hlesla af mbergssteinum, og er hleslunni annig fyrir komi a margir munu hverfa fr og lta a ekkert s frekar a sj hr. Sennilega hefur hleslan veri bi til varnar gegn vindum og regni, og einnig til a fela vistarveruna fyrir innan. En egar fari er bak vi stra bjargi, kemur ljs upphkkaur pallur ea byrgi, sem er eiginlega salur. ar vi einn vegginn er hlesla sem hefur sennilega veri bekkur ea svefnplss. Tveir mjg rngir og mjir skpar ea holur liggja t fr essum bekk, sem hafa veri gtis geymslur ea felustair. Hlesla er einnig noraustur munnanum, og hefur hn sjlfsagt veri til a draga r noranttinni og veita skjl. a m finna bein hr og ar hellinum, en ekki s g arar minjar. mbergi umhvefis suur munnann hafa msir feralangar rist fangamrk sn. Eitt a elsta sem g s er fr 1896 eftir OJJ fr Hrsum, sem er br Helgafellssveit austanverri. Fangamark 1896

Maur hefur a strax tilfinningunni a hr hafi einhver dvali um tma og lagt mikla vinnu a gera lfi gilegra me hleslu og annari vinnu hellinum. Einnig benda beinin til a hr hafi veri bi lengi. En a hefur veri erfitt lf, v ekki er llum frt a komast hellinn. Hann hefur v veri einstaklega gur felustaur fyrir sakamann rum ur. rbk Hins slenska Fornleifaflags (39. rg. 1925-26. Bls. 46 og 47) skrifar orleifur J. Jhannesson um Grmshelli ri 1924. Hann heimstti hellinn fylgd me Kristleifi Jnssyni bnda Kngsbakka. Hann lsir hellinum og telur a Grmsfjall og nnur rnefni su kennd vi mann sem veri hefur skgarmaur og haft fylgsni hellinum. Lklega var hann uppi sguldinni, telur orleifur, v ri 1250 eru rnefnin me Grmsnafninu orin alkunn.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband