Frsluflokkur: Eyjafjallajkull

Vogunarsjurinn Elliott og Eyjafjallajkull

ElliottStrax og eldgosi Eyjafjallajkli hfst fkk g smtl fr fyrirtki New York sem heitir Elliott Management Corporation. eir vildu f reglulegar skrslur fr mr varandi hegun gossins og sp um lkur framvindu mla Eyjafjallajkli. g kom alveg af fjllum varandi etta fyrirtki og tti erfitt me a tta mig hva vri gangi. hugaml mn eru vsindin og frleikur en ekki viskiptaheimurinn og g hafi enga hugmynd um hvers vegna eir sttust eftir essum upplsingum. a er n loks fjrum rum sar a g tta mig hva var a gerast. Elliott er einn strsti vogunarsjurinn ea hedge fund jru (nmer 10, me $19 milljara). etta er einnig s vogunarsjur, sem hefur eignast flestar krfur fallna slenska banka. Kjarninn hefur nlega fjalla um Elliott og gefi honum nafni hrgammasjur. Kjarninn telur a Elliott s bakvi ea jafnvel eigandi af krfum stru rotab fllnu slensku bankanna Glitnis, Kaupings og Landsbankans. Auvita var a eirra hag a frast um framvindu mla varandi nttruhamfarir slandi mean gosinu st.


Skoi 60 Minutes CBS hinn 5. janar

Sunnudaginn 5. janar mun birtast 60 Minutes, frttatti CBS stvarinnar Bandarkjunum, sjnvarpsefni ar sem Haraldur Sigursson kannar Eyjafjallajkul samt frttamanninum Scott Palley.

Kolmnox eldgosum

EyjafjallajkullKolmnox gas er eitra. a berst sem tblstur r bifreium og rum vlum, sem brenna benzni ea olu og einnig vi bruna kolum. Kolmnox (CO) var komi httulega htt magn vi sumar aalumferaar Reykjavk lok tuttugustu aldar, en komu lg og reglugerir varandi lgleiingu hvarfakta bla eftir 1995, og san hefur dregi verulega r kolmnox mengun. Heilsuverndarmrk kolmnox eru n 10 mg/m3. Htt magn af kolmnxi brtur niur hemglbn blsins og veldur daua.

Kolmnox berst einnig upp yfirbor jarar eldgosum. a er tluvert magn af bi CO2 og CO eldfjallagasi og sennilega er miklu meira af CO en menn gerur sr grein fyrir. Httulegt CO breytist hratt tiltlulega meinlaust CO2 andrmsloftinu vi oxun.

N hefur CO eldgosum veri mlt fyrsta sinn r gervihnetti. a geru Martnez-Alonso og flagar sprengigosunum Eyjafjallajkli ri 2010 og Grmsvtnum ri 2011. eir beittu Terra gervihnettinum fr NASA vi essar mlingar. Kolmnox Eyjafjallaj.

Fyrsta myndin snir dreifina af sku og gasi sem barst suur fr slandi gosinu Eyjafjallajkli hinn 11. ma 2010. Gosmkkurinn er greinilegt brnt strik, sem stefnir til suurs. nnur myndin snir hins vegar mlingar kolmnoxi fr gervihnetti hinn 19. aprl 2010. Gulu og rauu svin eru hstu gildin af CO mekkinum. Enda tt kolmnox s sjanlegt og mlanlegt gosmekkinum, er a samt langt undir httumrkum. En niursturnar sna hvernig tknin er a valda strkostlegri byltingu eftirliti me eldgosum og hrifum eirra.


Haraldur CBS News

CBS News dag sndi CBS News sjnvarpsstin Bandarkjunum myndefni sem g vann a samt Scott Pelley. Hann fr me mr a Eyjafjallajkul mean gosinu st fyrra. Meiningin var a sna efni ttinum 60 Minutes, en n er Scott fluttur milli deilda og styrir kvldfrttum CBS. Hr m sj myndefni me okkur Scott: http://www.youtube.com/watch?v=xz99nuPURXA

Mlakvslarhlaupi – eldgos Ktlu ea jarhiti?

Gossaga tveggja eldstvaMiki var rtt um hugsanleg tengsl milli Eyjafjallajkuls og Ktlu fyrra, egar gosi Eyjafjallajkli hfst. g hef blogga um a ur hr: http://vulkan.blog.is/blog/vulkan/entry/1036190/ v hefur veri haldi fram a Ktlugos hafi komi strax kjlfar gosum Eyjafjallajkli, um ri 920, ri 1612, og sast gosinu sem var ri 1821 til 1823. a voru v allir nlum, tta um a n byrjai Katla me enn strra sprengigosi. Ggnin sem birt voru fjlmilum fyrra fylgja hr me fyrstu myndinni. Htt er vi a umran um jkulhlaupi sem var nlega Mlakvsl hinn 9. jl 2011 vekji upp ennan gamla draug: er fylgni ea tengsl milli gosa essum miklu eldstvum? jkulhlaupinu undan Ktlujkli brust fram um 18 milljn rmmetrar af vatni, og rr miklir sigkatlar mynduust. Hlaupi reif burt br og vatnsharmli vi Mlakvsl og orsakai ra skjlftamlum umhverfis Mrdalsjkul. En a virast skiftar skoanir um orsk jkulhlaupsins Mlakvsl. Sigketill  Ktlu - Landhelgisgzlan Morgunblainu inn 12. jl telur Helgi Bjrnsson jklafringur a fli Mlakvsl hafi orsakast af kvikuinnskoti ea jafnvel litlu eldgosi undir Mrdalsjkli. ,,etta snist mr af v a arna eru lrttir hringlaga strompar sem segja mr a arna hafi brna mjg miki stabundi og skyndilega," segir Helgi. Daginn eftir kom nokku nnur skoun ljs Morgunblainu: Ekkert bendir til ess a eldgos hafi ori undir Mrdalsjkli og valdi hlaupinu sem reif me sr brna yfir Mlakvsl afarantt laugardags, a sgn Magnsar Tuma Gumundssonar, jarelisfrings. Bar essar skoanir eru sennilega jafngildar, ljsi eirra upplsinga sem liggja fyrir. Myndir af sigktlunum eru strfenglegar, en g lt hr me fylgja eina mynd fr Landhelgisgzlunni, sem snir skemmtilegan htt skulgi fr gosinu Eyjafjallajkli fyrra (n um 10 metra dpi jklinum) og einnig skudreifina fr gosinu Grmsvtnum sasta mnui. a er algengt a jkulhlaup veri af vldum langvarandi jarhita undir jklum. ar er stug brnun jkulsins og miki vatnsmagn safnast fyrir. egar krtisku marki er n, lyftir vatni upp jkulsporinum, hleypur fram, og jkullinn lokast aftur eftir hlaupinu. San byrjar sama hringrsin aftur, brnun, vatnssafn undir jklinum, og svo anna hlaup einhverjum ratugum sar. Mlingar nja hlaupvatninu sndu meal annars a kolmnox (CO) er fyrir hendi og vakti a grun hj sumum a hr vri vitneskja um gos, en rtt er a benda , a mlingar essu gasi hafa ekki beri framkvmdar ur hr, og v ekki tmabrt a draga mikla lyktun t fr v. vissa rkir einnig um fyrri hlaup r Mlakvsl: voru au tengd gosum ea voru au afleiing langvarnadi jarhita undir jklinum? Sumir telja til dmis a hlaupin rin 1955 og 1999 hafi einnig veri af vldum smgosa undir jklinum (sj grein eftir Erik Sturkell og flaga 2009, og vefsu hins Norrna Eldfjallaseturs). Hfu stan a g ri essa vissu um tlkun hlaupsins Mlakvsl er s, a ef um gos er a ra, eru hgusanlega komin fram fjgur tilfelli, ar sem Ktlugos fylgir fast eftir gosi Eyjafjallajkli (ca. 920, 1612, 1821-23 og 2010-2011?). Er a tilviljun, ea er eitthva samband milli eldstvanna? g hallast a v a hr s um hreina tilviljun a ra, ar sem vi hfum enga frilega kenningu um hugsanlegt samband. En hver veit: vi erum alltaf a lra eitthva ntt! A lokum: n var rtt essu a koma fram mlum jarskjlfti af strinni 3,1 Ktluskjunni, sem btir enn taugaspennuna varandi Ktlu.

Seigja kviku

Tilraunin

Seigja (viskositet) er eiginleiki efnis sem vi hugsum oftast ekkert um, en hn er mjg mikilvg varandi hegun allra vkva, eins og til dmis hraunkviku. Berum til dmis saman tv vkva sem i ekki vel: vatn og tmatsssu. Seigja tmatsssunnar er einmitt eitt hundra sinnum hrri en vatnsins, egar vi berum essa vkva saman me seigjumlingu og notum seigjugildi vsindanna, en a nefnist Pa s ea paskal-sekndur. Tjara er trlega seigur vkvi, og lengsta tilraun vsindanna er tilraun me seigju tjru. essi tilraun er enn gangi Queensland hsklanum Brisbane stralu, eftir 84 r, enda tilraunin meti Guinness Book of Records. Prfessor Thomas Parnell setti tjru trekt ri 1927 og bei san eftir v a dropar af tjru lku niur r trektinni. Hann s fyrsta dropann falla ri 1938, og annan dropann ri 1947, rtt ur en hann d. Tilraunin er enn gangi Brisbane (vonandi hafa flin ar nlega ekki haft nein slm hrif) en n hafa alls tta dropar falli, s sasti nvember ri 2000. Seigja tjru hefur veri reiknu t grundvelli essar tilraunar, og reyndist hn 230 milljrum hrri en seigja vatns, ea 2,3x108 Pa s. Elisfrideild Queensland Hskla Brisbane hefur vefmyndavl tjrutilrauninni, svo i geti, kru lesendur, fylgst me v egar nsti dropi fellur, ef i afi mikla olinmi og gan tma og yfirleitt nenni a ba eftir eim merka atburi. Vefmyndavlin er hr http://www.smp.uq.edu.au/pitch/

a er annars upplagt a rannsaka seigju einmitt heima eldhsinu, og gera sjlfur tilraunir varandi hrif hita seigjuna. Eftirfarnadi gildi eru fyrir seigju missa efna vi 20 stiga hita, gefin pascal-sekndum ea Pa s: vatn 0,001, hunang 10, tmatssa 100, bri skkulai 130, hnetusmjr 250. Myndin til hliar snir seigju nokkrum tegundum ruglers, ea rttara sagt heita vkvans ea kvikunnar sem myndar rugler. Svarta krvan snir hrif hita seigju fyrir venjulegt rugler, en einingarnar eru log Pa s. Seigja glerkvikunnar vi um 700 stiga hita er sem sagt mrgum milljrum sinnum hrri en vi 1100 stiga hita, samkvmt lnuritinu. Seigja glerkviku

a sem vi kllum fst efni, eins og s, hafa lka seigjueiginleika, egar liti er efni ngu miklu magni. Heill skrijkull af s rennur, og er seigja jkuls um 1013 Pa s. Mttlull, jarar, lagi undir jarskorpunni, er enn seigari. Venjulegur mttull, eins og undir meginlndunum, er um 1021 Pa s. Mttullinn undir slandi er alls ekki venjulegur, ar sem hann er venju heitur. Seigja okkar mttuls er um a bil 1018 Pa s og essi lga seigja hefur au hrif a lrttar jarskorpuhreyfingar eru mun hraari slandi en vast hvar jru.

En snm okkur n a aalefninu: seigju hraunkviku. a er gfurlegur munur seigju msum tegundum af kviku, en seigjan er h bi hita og efnasamsetningu og einnig innihaldi vatns og annara reikulla efna kvikunni. Seigja kviku getur veri allt fr 100 Pa s fyrir mjg heita basalt kviku, og allt til 1011 Pa s fyrir mjg ksilrka lpart kviku, og nr svii seigju kviku v yfir um ellefu strargrur! Auk ess er seigjan h rstingi, og er seigja kviku djpt jru, undir hum rstingi, v enn lgri en yfirbori. Heitasta og ynnsta kvikan sem vi ekkjum er kllu komatit, og hefur hn seigjugildi um 0,1 til 10 Pa s, ea lka og hunang. Komatit hraun runnu frumld jarar, fyrir meir en 2,5 milljrum ra. San hefur essi kvika ekki komi upp yfirbor hr okkar plnetu. En hins vegar gs kmatit hraunum plnetunni Io, eins og g hef blogga um hr: http://vulkan.blog.is/admin/blog/?entry_id=997761

g hef mlt seigju kvikunnar sem kom upp gosinu Fimmvruhlsi fyrra, og einnig kvikunnar sem gaus toppgg Eyjafjallajkuls. Agerin byggist efnagreiningu glerdropa, sem finnast inni kristllum. essir kristallar ea steindir hafa myndast kvikunni miklu dpi, og berast upp yfirbori me kvikunni. essar mlingar efnasamsetningu veita upplsingar um hita, sem g hef einnig blogga um hr http://vulkan.blog.is/blog/vulkan/entry/1141566/Seigja Eyjafjallajkuls

og er hgt a reikna t seigjuna. Niursturnar eru sndar myndinni til hliar. Alkal basalt kvika fr Fimmvruhlsi hefur seigju fr 5 til 50 Pa s, og hn er sem sagt lapunn. Hins vegar er trakandest kvikan sem kom upp r toppgg me seigju bilinu 1000 til 4000 Pa s, ea um eitt hundra sinnum seigari! essi mikli munur seigju er a nokkru leyti skringin v, hvers vegna essi tv eldgos voru svo gjrlk hegun. Alkal basalt kvikan var heitari, mjg unnfljtandi og myndai hraun. Hins vegar var trakandest kvikan svo seig, a gasblur sem mynduust kvikunni gatu ekki risi og sloppi t, heldur brust upp me kvikunni og sprungu yfirbori. A sjlfsgu tti samspil kviku og brnandi jkuls og gufusprengingar einnig mikinn tt sprengivirkninni Eyjafjallajkli, en seigja kvikunnar er mikilvgt atrii, sem taka verur inn reikninginn.


Eyjafjallajkull og flugi: Var Lokun Norur Atlanshafsins ekki rttmt?

Dagana 15. og 16. september 2010 var haldin aljarsefna Keili Keflavkurflugvelli um hrif eldgossins Eyjafjallajkli flugsamgngur. a er best a byrja v a taka strax fram, a ekkert slys var lofti af vldum gossins, og einnig er a mikilvg stareynd a ENGIN faregaota var fyrir neinum hrifum skum eldfjallasku fr gosinu. Mr tti etta merkar upplsingar, en auvita auskildar, ar sem nr llum faregaotum essu svi var lagt og r teknar r umfer lengri tma. Alls voru um 300 ttakendur fr msum lndum rstefnunni, og ar meal yfirmenn helstu flugyfirvalda, fulltrar flugflaga, jarvsindamenn, veurfringar, og einnig fulltrar fyrirtkja sem sma otuhreyfla. g tk tt rstefnunni, flutti fyrirlestur um sprengigosi, og stri eim hluta fundarins sem fjallai um eldgos. a er n vel ljst a langmesta httan fyrir otur sambandi vi eldgos er aska sem sogast kann inn otuhreyfilinn, en hn brnar ar og myndar glerh sem stflar inntak fyrir eldsneyti og srefni. Af eim skum kann a drepast hreyflinum, eins og gerst hefur sambandi vi sprengigos Indnesu ri 1982 og Alaska ri 1989. Rolls-Royce hreyflar og aska

tmabilinu fr 15. til 21. aprl tku yfirvld sem ra flugstjrn Evrpu kvrun a loka og leggja niur nr allar flugsamgngur yfir Norur Atlantshaf og Evrpu. etta voru vibrg yfirvalda vi sprengigosinu Eyjafjallajkli sem hfst hinn 14. aprl. Yfir 104 sund flugum var aflst, um 10 miljn faregar voru strandaglpar vs vegar um Evrpu og Norur Amerku, flugflgin tpuu um $1.7 miljrum, 313 flugvellir voru lokair, aeins um 20% af flugsamgngum lfunni voru enn gangi, og tekjutap flugvalla var yfir $317 miljnir. etta er mesta fall sem flugsamgngur hafa ori fyrir heiminum san flugvlin var uppgtvu af Wright brrunum ri 1903. a er lklegt a hrifin af essarri truflun flugsamgngum efnahag heims su ekki innan vi $5 miljarar. Var etta nausynlegt ea voru etta rng vibrg? Eldgosi Eyjafjallajkli og askan loftinu var alvarlegur raunveruleiki, en voru vibrg yfirvalda rtt og rttmtanleg, ea voru ger strfeld og mjg drkeypt mistk? upphafi kom yfirlsing fr flugstrn Evrpu a ekkert mtti fljga innan svisins ef minnsti vottur um sku vri fyrir hendi: zero tolerance. Var a ef til vill allt of strng regla? Auvita er ryggi mikilvgasta atrii flugsins, en margir ttakendur rstefnunni litu svo a lokunin hefi veri langt t r hlutfalli vil hugsanlega httu. Ulrich Schulte-Strathaus, fulltri sambands flugflaga Evrpu, taldi til dmis a lokunin hefi alls ekki veri hlutfalli vi httuna ea closures were disproportionate to safety risk.

Lokun flugsvinu var ger samkvmt rgjf fr VAAC London, sem er eitt af nu stofnunum heiminum sem gefa t yfirlsingar og veita rgjf um dreifingu sku fr eldgosum. VAAC London bj til reiknilkn um dreifingu skunnar, sem voru bygg upplsingum fr veurstvum um loftstrauma yfir Atlantshafi. essi lkn voru ekki bygg neinum mlingum skumagni loftinu. a var ef til vill eitt mikilvgasta atrii rstefnunnar a menn byrjuu a tta sig v a lokunin var eingngu bygg lknum um hugsanlega dreifingu skunnar, en alls ekki mlingum. Einnig kom a fram, a reiknilkn fr VAAC London voru ekki sammla VAAC Tolouse um smu svi.

a er auvita ein spurning sem skiftir llu mli varandi flug gegnum skudreif eins og fr Eyjafjallajkli. HVA mikla sku ola otuhreyflarnir? Framleiendur hafa af elilegum stum ekki vilja til essa gefa svr vi essari spurningu. otuhreyflar fyrir flugvlar heims eru smair aallega af tveimur fyrirtkjum: General Electric Bandarkjunum og Rolls-Royce Bretlandi. a kom fram erindi Patrick Emmott fr Rolls-Royce a eir hafa kvara a magn af sku loftinu sem hreyflar eirra geta ola. Myndin til hliar er af lnuriti v sem Emmott sndi rstefnunni, og hefur a aldrei sst fyrr. a er vita a hreyflar Rolls-Royce fljga oft gegnum ryksk af finum sandi og ryki yfir flugvllum Kar Egyptalandi og Rydiah Arabu og var eyimerkursvum. ar er magni af ryki og sandi loftinu um 10 til 2000 mkrgrmm rmmeter af lofti (a er ein miljn mkrgrmm einu grammi). Rolls-Royce telur v htt a fljga me hreyfla eirra essu magni af sku lofti, a er a segja undir 2000 mkrgrmm. a ltur nrri lagi a a samsvarar tveimur kornum af matarsalti hvern rmmeter af lofti sem otan dregur inn hreyfilinn. Ekki getur a talist miki magn af sku. Efri mrkin, ar sem otuhreyflar drepa sr, setur Rolls-Royce vi um 0.1 gramm. a er tla skumagn lofti egar tvr risaotur lentu skskum me eim afleiingum a allir otuhreyflarnir stvuust. Fyrra tilfelli var flug BA-09 Indnesu ri 1982 og hi seinna var KLM-867 yfir Alaska ri 1989. Loks fengust mlingar skumagninu lofti yfir Evrpu og Atlantshafi, til dmis mlingar yfir Zurich hinn 17. aprl, en r sndu aeins um 50 til 80 mkrgrmm af sku hverjum rmmeter af lofti, ea um rj prsent af leyfilegu magni, samkvmt memlum Rolls-Royce. Varandi frekari umfjllun um mistk flugumferastjrna sambandi vi gosi Eyjafjallajkli bendi g hr forsugrein eftir David Learmount, ritstjra Flight International hinn 16. september, ar sem deilt er harlega mefer mlsins. Kapt Moody og lafur Forseti

g tk myndina sem er til hliar Bessastum lok rstefnunar. ar stendur flugstjrinn Eric Moody vi hli forseta slands. Moody er frgasti flugstjri heims, en hann flaug risaotu inn skusk Indnesu ri 1982, ar sem drapst llum fjrum hreyflum, en samt hfn sinni tkst honum a koma hreyflunum aftur gang eftir hrap vlarinnar 15 mntur og lenda otunni eynni Jvu. g hef ur bloga um etta frga flug hr. Moody flutti frbrt erindi rstefnunni.


Landeyjahfn – ar sem Jrin og Kjlurinn kyssast

Herjlfur siglir innStundum er styttsta leiin ekki besta leiin, og a kann a sannast n samgngumlum eirra Vestmannaeyinga. Allt fr fyrsta degi hefur hin nja Landeyjahfn Bakkafjru reynst Vestmannaeyjaferjunni Herjlfi erfi. Skipi tekur niri vi hafnarbakkann Landeyjahfn fjrunni og n er frekari ferum fresta en mean er hfnin a fyllast af sandi og sku. Sumir telja hafnarframkvmdirnar hina mestu vitleysu, og telja etta arfa framkvmdir sem hefur veri rst fram plitska sviinu en arir lta allt ruvsi mli: Hfnin er rekvirki sem var bygg sta ar sem ekki tti a vera hgt a byggja. Landeyjahfn er til marks um kjark okkar og snilli.

a hefur veri lengi vita a a er gfurlegur sandburur mefram suur strnd slands, og einnig er mikill framburur r Markarfljti. Orkustofnun tlar til dmis framburinn r Markarfljti vera um 150.000 m3 ri. Siglingastofnun telur a 300 til 400 sund m3 berist mefram strndinni essu svi r hvert, en sterkum suvestan ea suaustan ttum getur sandburur me strndu veri yfir 100 sund m3 mnui. Frambururinn og sandburur mefram strndinni orsaka a a hafsbotninn rtt undan strndinni er sfelldri hreyfingu. annig hefur til dmis myndast margra km langt sandrif um 1000 metra undan fjrunni fyrir framan Bakkafjru, og er dpi niur sandrifi um 2 til 4 metrar a jafnai. Vi slkar astur virkar ferjuhfnin eins og risastr trekt ar sem sandbururinn safnast fyrir. annig breyta bir hafnargararnir llu elilegu fli sandburinum ar sem gararnir skaga fram sjinn. Vi btist n a framburur Markarfljts jkulhlaupinu aprl 2010 var a minnsta kosti 200 sund m3 einum degi! a m reikna me eldgosum framtinni og aurbururinn heldur fram. Reksturinn essari hfn verur v a llum lkindum endalaus og mjg dr bartta vi nttruflin. Var einhver a tala um a berjast vi vindmyllur?

Hafi i teki eftir v, a Bakkafjara skagar dlti suur t Atlantshafi, og myndar annig systa tangann hr um slir. a er ekki tilviljun heldur eru tvr gar og gildar stur fyrir v a svo er: (a) framburur af aur r Markarfljti, og (b) var ea hl sem Vestmannaeyjar mynda fyrir sunnan ttunum og orsaka annig sfnun af aur og sandi vi Bakkafjru, eins og myndin til hliar snir. lduh i suvestan tt framtinni, jarsgulegum tma, mun Bakkafjara teygjast enn lengra suur og a lokum umlykja Vestmannaeyjar, sama htt og Mrdalssandur hefur umkringt Hjrleifshfa og frt hann upp urrt land. urfa Vestmannaeyingar ekki jargng til a aka til Reykjavkur.

Tkum Mrdalssand og Hjrleifshfa sem nrtkt dmi um strkostlegar landslagsbreytingar af vldum eldgos og rframburi. Vi landnm slands skagai Hjrleifshfi t Atlanshafi sem langur tangi. Inn af honum a vestan var Kerlingarfjrur, eins og fjalla er um Landnmabk. San hafa jkulhlaup fr Ktlu flutt fram grynni af viki, sku og sandi til sjvar og flutt fram strndina Mrdalssandi um 3 til 4 km. annig hefur veri tali a Ktlugosi 1918 hafi til dmis btt vi allt fr 1 til 8 km3, og vst er a strndin er um 2.5 km sunnar en hn var fyrir gosi 1660. A vsu er ekkert sem bendir til a Eyjafjallajkull veri jafn iinn og eldstin Katla, en samt sem ur verur a gera r fyrir slkum hamfrum framtinni. a hefur auvita veri ljst allt fr landnmsld a hafnarskilyri eru slm suurstrndinni vast hvar.


Merkir molar

bombubrotHr eru myndir af steinbrotum r einni hraunbombunni sem g safnai ggbrninni Eyjafjallajkli hinn 26. ma. Svarta efni er glerkennt andest r bombunni. Gra efni er gabbr ea kristalrkt berg. a eru brot af djpbergi sem kvikan ber upp. stan fyrir v a g hef mikinn huga essum steinum er s, a eir geta varpa ljsi eitt miki vandaml: kvikan sem kemur upp r ggnum Eyjafjallajkli toppgg er ekki s sama og kvikan sem kemur upp fjalli r mttlinum. a er eitthva sem gerist ar milli. Kvikan sem kemur upp r mttlinum heitir alkal basalt. Hn gaus Fimmvruhlsi. Kvikan sem gs toppgg Eyjafjallajkuls heitir andest. GabbrEin hugmynd er s, a alkal basalt kvikan veri fyrir breytingum jarskorpunni og afleiingin s andest. a getur gerst margan htt, til dmis me v a miki magn af kristllum vex alkal basalt kvikunni, og a hn breyti um efnasamsetningu af eim skum. En a eru margar arar kenningar sem gtu skrt mli. Vi erum a kanna etta atrii me msum efnagreiningum essum steinum. Meira um a sar....

Aftur Jkulinn

Ggurinn 26. maa var blskaparveur gr egar vi flugum austur, en Reynir Ptursson yrluflugmaur var ekkert srlega hrifinn af skufokinu sem l eins og brnt teppi yfir Markarfljtsaurum og llu svinu umhverfis Eyjafjallajkul. Eftir a vi tkum eldsneyti Hvolsvelli var fari beint upp til a sj hva teppi vri ykkt og hvort nokkur von vri a komast yfir a og a eldstvunum. a var tiloka a fljga gegnum a vegna hrifa sku otuhreyfil Bell yrlunnar. g var fer me kvikmyndalii Profilm, sem n vinnur a annari heimildamynd um gosi fyrir National Geographic TV. egar vi vorum kominir 7000 fet sst loksins Hekla, dkkgr af skufalli, og einnig kolsvartir topparnir Tindfjallajkli. Allstaar virtist yrlast upp af jru mjg fn aska sem hlt fram a bta vi rykteppi. Vi frum aeins hrra og n sst hvtan gufumkkinn r Eyjafjallajkli og umhverfi toppggsins var klrt. Reynir valdi lei fyrir ofan skuteppi, beint a ggnum. a var strkostlegt a komast loks alveg a nja ggnum og geta horft niur hvtan gufumkkinn sem liaist uppr honum, eins og risastrum sjandi potti. En satt a segja var g meira heillaur af v a f loks a sj nja hrauni sem ekur n dalinn ar sem ur var efri hluti Ggjkuls. Hrauni Hr er komi alveg ntt og strfenglegt landslag. g var loksins kominn upp aftur a eldstvunum, eftir tu daga fjarveru. Ggurinn er hlainn upp af gjalli og hraunbombum, en norur brn ggsins er n orin gulgrn af brennisteinstfellingum. ru hvoru glitti klna hraun inni ggnum, ar sem gufan rauk stugt t. Hrauni sem fer norur, niur farveg Ggjkuls, er brnleitt og virist vera apalhraun. Mr datt hug a lenda hrauninu me yrluna til a taka sni, en a var ekki efst lista okkar og verur v a ba. Eftir a hringsla um gginn lentum vi vestur barmi skjunnar ea stra ggsins, rtt fyrir sunnan Goastein. Yfirbori er sltt og fremur harur dkkbrnn vikur. Vi vorum um 100 metra fr stra bombuggnum sem g kannai ferinni 16. ma, eins og g hef blogga um hr. Arir bombuggar voru v og dreif, og yfirbor vikursins minnir jarsprengjusvi. etta eru ggar eftir hraunslettur af msum strum, sem sprengingarnar hafa varpa upp, og egar r lenda grafast r djpt niur vikur og s. Bombuggur g grf upp nokkrar bombur, sem eru fremur glerkenndar. Mr til mikillar glei innihalda sumar eirra gabbr mola ea strar yrpingar af steindum ea mnerlum af tegundunum olvn, plagklas og proxen. Glerkennd fer eirra er strfalleg. Vi flttum okkur eftir megni vi a taka upp myndefni, en skuteppi var stugt a hkka og Reynir var greinilega orinn hyggjufullur og rlegur. A lokum tk hann af skari og skipai okkur um bor yrluna. Vi frum aftur beint upp, og loks 8500 feta h vorum vi komnir upp fyrir skuteppi og hfum aftur sjn af Heklu og Tindafjallajkli og ttum rugga lei til baka bygg. Lii


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband