Eldgosi Mont Pele ri 1902

Hraungll og myndun gjskuflsri 1902 var eitt frgasta eldgos sgunnar, egar eldfjalli Mont Pele gaus eynni Martinique Karbahafi. a gos er frgt af endemum, ekki vegna ess a gosi hefi veri srlega strt, heldur vegna hins mikla mannfalls, en um 28 sund manns frust. Eldfjalli Pele hafi gosi ur rin 1792 og 1851. Pele ir s sklltti, sem vsar til ess, a sgunni hefur efri hluti eldfjallsins jafnan veri grurlaus, vegna tra eldgosa.Samt sem ur hafi blmgast allstr borg vi rtur ess. a var borgin Saint Pierre, sem var oft nefnd Pars Karbahafsins. ar var mikil nttrufegur, glei, fjr og blmleg verzlun. Enda var Saint Pierre hfuborg eyjarinnar Martinique, sem enn er ein af nlendum Frakka Karbahafi. g kynntist Mont Pele ni rin 1970 til 1974, egar g starfai vi rannsknir eldfjllum Karbahafi. a var febrar ri 1902 a teki var eftir v a gas streymdi vaxandi mli fr eldfjallinu og vart var vi jarskjlfta. lok aprl hfu smsprengingar hafist, og er sennilegt a hafi hraungll veri a myndast fjallstoppnum. Slkir hraunglar vera til egar mjg seig kvika hlest upp yfir ggnum, og skriur af mjg heitu bergi og sku kunna a falla r hlum hraunglsins. Rstir Saint PierreJarhrringarnar orskuu ra meal borgarba, en yfirvld geru lti r essu og vildu fyrir alla muni halda borgurum Saint Pierre ar til almennum kosningum ar hinn 11. ma vri loki. Svo virist sem a yfirvld hafi komi veg fyrir fltta fr borginni til a hafa ga ttku kosningunum, en ggurinn er aeins um 8 km fyrir noran Saint Pierre. En hrif eldgoss sveitir umhverfis borgina orskuu a, a fjldi flks streymdi inn Saint Pierre. Fyrstu frnarlmb gosinu frust hinn 5. ma, egar gjskufl ni niur sveitir fyrir noran borgina. Samt voru vibrg hins opinbera ltil ea engin, og landstjrinn yfir Martinique flutti til borgarinnar til a ra almenning. Frnarlmb  gjskunnia var skmmu eftir kl. 8 a morgni hinn 8. ma, a hrmungarnar skullu yfir. Gjskufl r hlum fjallsins streymdi miklum hraa til suurs og skall yfir borgina. Sennilega var gjskufli mynda egar str hluti af hraunglnum hrundi fram, heit kvikan myndai mikla skriu af glandi heitum bergbrotum, vikri, sku og gasi. Gjskufli ni til Saint Pierre nokkrum mntum ennan Uppstigningardagsmorgun. Fanginn Ciparis komst afA minnsta kosti 28 sund mans frust Saint Pierre af vldum gjskuflsins. au frust fyrsta lagi vegna hitans, sem var gfurlegur, og einnig vegna ess a anda a sr mjg heitri sku sem brenndi slmh og leiddi strax til daua. Aeins tveir komust af borginni. Annar var sksmiurinn Leon Compere, en honum tkst a komast t r borginni, miki brenndur. Hinn var fanginn Louis Cyparis (1875-1929), sem var dflisunni undir fangelsi borgarinnar egar gjskufli gekk yfir. Hann fanst lfi rstunum, og var san frgur um heim allan, en hann var sndur hinum vinsla sirkusi Barnum & Bailey sem fanginn fr Saint Pierre. Vi gosi Mont Pele ri 1902 var mesta mannfall sem ori hefur eldgosi san gosin miklu Krakat ri 1883 (um 35 sund frust) og Tambra Indnesu ri 1815 (um 117 sund frust). Frakkar hfu strax rannsknir eldgosinu og orskum ess og sendu jarfringinn Alfred Lacroix (1863-1948) til Martinique. Nlin  Mont PeleRit hans, sem kom t ri 1904, markar a nokkru leyti upphaf eldfjallarannskna, en hann er s fyrsti sem skilur mikilvgi gjskufla. Mont Pele gs 1929Hann gaf eim nafni nues ardentes, ea glandi fl. En Mont Pele var ekki binn a ljka sr af, heldur hlt fram a gjsa. Fljtlega eftir gjskufli tk a rsa risavaxin sla af bergi ea kviku upp af ggnum. essi mikla nl af bergi reis um 15 metra dag, og ni alls 350 metra h yfir umhverfi. Slan myndaist vegna ess a kvikan var mjg seig og rann ekki, heldur ttist beint upp og storknai til a mynda nlina. a minnir v helst tannkrem sem er kreist upp r tbunni. egar slaklnai brotnai hn og sprakk mola og lkkai smm saman. Gos hfst aftur Mont Pele ri 1929 og vari ar til 1932. Hr me fylgja tv listaverk r Eldfjallasafni Stykkishlmi, sem sna eldfjalli essu gosi. a fyrra er olumlverk eftir Edward Kingsbury, sem snir allt fjalli snjkvtt af ljsri sku. Woodbury gos 1929Hin myndin er eirstunga eftir Charles H. Woodbury, sem snir rjkandi hraunglinn toppi eldfjallsins. San hefur Mont Pele ekki gosi, en borgin Saint Pierre hefur aldrei n sinni fornu frg.

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Rafn Haraldur  Sigursson

essi sla er ekkert svipu Devils Tower noraustur Wyoming ekki langt fr

Black Hills South Dakota

Rafn Haraldur Sigursson, 28.7.2011 kl. 17:20

2 identicon

Takk fyrir a svara beini minni um etta gos

a er trlegt hva stjrnvld geta/gtu haft mikil vld yfir bum!

En essi bergsla, hn eitthva skilt vi umal Skaftrfellsfjllum? (sem kallast ggtappi er a ekki?) Ea getur svona sla yfirhfu myndast slandi?

Hrafnhildur (IP-tala skr) 28.7.2011 kl. 18:47

3 Smmynd: Haraldur Sigursson

Devils Tower Wyoming er reyndar ggtappi og eldfjalli hefur veri rofi utan af honum. g veit ekki um nein dmi ess a slkt fyrirbri hafi gerst slandi, ea reyndar neins staar jru. Nlin Mont Pele er alveg einst jarsgunni til essa. Hr arf mjg seiga kviku til, sem inniheldur lti ea ekkert gas.

Haraldur Sigursson, 28.7.2011 kl. 20:49

4 Smmynd: Rafn Haraldur  Sigursson

Takk fyrir etta,

Rafn Haraldur Sigursson, 28.7.2011 kl. 20:55

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband