Djpalnsperlur og Benmort

DjpalnEinn af vinslustu vikomustum feramanna undir Snfellsjkli er Djpaln. ar er nttrufegur, srstakt og strbroti landslag og einn af fum stum umhverfis Jkul ar sem feramenn komast klsett! Djpaln hefur myndast dalverpi, ar sem tv hraun fr Snfellsjkli hafa runni saman. Loftmyndin, sem er fr kortasj Landmlinga slands, snir Djpaln, og hraunin tv. a eldra er fyrir austan, vel gri, mjg ykkt og gamalt hraun. a yngra er fyrir vestan og noran, ynnra, og mun minna gri. etta basalthraun nefnist Beruvkurhraun, og er tali um 2000 ra, runni r toppgg Snfellsjkuls. Hrauni fyrir austan Djpaln er Einarslnshraun, og er tali vera um 7000 ra gamalt. Sennilega hefur a einnig runni r toppgg. a er etta hraun sem Atlantshafi brtur og molar niur vi strndina og slpar fagurgera ml, sem ber nafni Djpalnsperlur. Djpalnsperlar eru n ornar vinslt hrefni skartgripi, eins og myndin snir. a eru gar og gildar jarfrilegar stur fyrir v, a Djpalnsperlur myndast. Efri hluti hraunsins er kolsvartur, ar sem hann hefur klna hratt og ori glerkenndur. Hinsvegar er innri hluti hraunsins grleitur og fullkristallaur. etta srstaka hraun er mjg lkt Hellnahrauni, sem rann r gg Jkulhlsi fyrir um 3900 rum. essi hraun hafa srstaka efnasamsetningu sem bergfrinar nefna benmort. a er eitt af mrgum bergtegundum sem hafa runni sem hraun fr Snfellsjkli, en eru mjg sjaldgfar rum eldfjallalndum. Jarfringar flokka hrauntegundir eftir efnasamsetningu eirra, og hefur hver tegund vel afmrku einkenni. Flokkun bergtegundaLnuriti sem fylgir hr me snir innihald af alkal mlmum (natrum og kalum ox) og ksil (SiO2) hraunum fr Snfellsjkli. Hr eru hraunin flokku eftir v hvaa kassa‟ au falla myndinni samkvmt efnagreiningu. Hraunin mynda r af tegundum, sem byrjar me alkali basalti, hawait (trakbasalt), san mugearit og benmorit og a lokum trakt, me hst ksilmagn. Hahraun grennd vi Dagverar er dmi um trakt, og einnig Ljsuskriur. Eins og a ofan getur er Hellnahraun dmi um benmort, Klifhraun grennd vi Arnarstapa er mugeart, Hnausahraun er hawait, og Bahraun er alkal basalt. Sum essi venjulegu nfn tegundum hraunanna koma fr Skotlandi, sem var vagga bergfrinnar byrjun tuttugustu aldarinnar. Nafni mugeart var gefi bergtegundinni ri 1904 af Alfred Harker (1859-1939) eftir orpinu Mugeary skosku eynni Skye, ar sem bergtegundin er algeng. Nafni bergtegundinni benmort var hins vegar eftir forna eldfjallinu Ben More skosku eynni Mull. a er enn rgta hvernig hraunkvikan, sem storknar yfirbori Snfellsjkuls essar bergtegundir, myndast, en essar kvikur eru greinilega nskyldar. Jarefnafringurinn Thomas Kokfelt og flagar hans hafa snt fram ri 2009, a hraunkvikan sem hefur hst magn af ksil og alkal mlmum (trakt, benmort og mugeart kvika) gs fr toppgg ea ggum mjg ofarlega Snfellsjkli. Lkn af SnfellsjkliHins vegar gs alkal basalt kvikan lglendi umhverfis Jkulinn. eir hafa stungi upp tveimur lknum um innri ger Jkulsins til a skra etta merkilega fyrirbri, eins og snt er versniinu gegnum Snfellsjkul. ru lkaninu (til vinstri) er snd ein str og lagskift kvikur undir Jklinum. vru ksilrkari kvikan efst, og alkal basalt kvikan nest rnni. etta lkan verur a teljast sennilegra. hinu lkaninu, (til hgri myndinni) eru margar litlar kvikurr, me mismunandi kviku. N er svo komi, a vi vitum tluvert miki um jarefnafri kvikunnar undir Snfellsjkli, og uppruna hennar. Hins vegar er nr ekkert vita um jarelisfri essa mikla eldfjalls. a er mikil rf a bta r v og setja upp varanlegt kerfi af jarskjlftamlum og rum skynjurum til a fylgjast me innri ger eldfjallsins. a eru um 1750 r, og ef til vill aeins 1500 r, san sast gaus Jklinum, og verur a v a teljast virk eldst.

Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband