Hva­ gerist milli gosa?

TkacicŮrßtt fyrir alla spennuna Ý sambandi vi­ gosi­ Ý Holuhrauni, ■ß er reyndar mikilvŠgast a­ reyna a­ skilja hva­ gerist undir Bßr­arbungu.áá Einkum er mikilvŠgt a­ skilja ■rˇun mßla undir eldst÷­inni milli gosa, sem er forvari ■ess sem koma skal. Strax Ý upphafi umbrotanna Ý Bßr­arbungu benti Úg a­ grein, sem ■au Meredith Nettles og G÷ran Ekstr÷m skrifu­u ßri­ 1998. Ůar fj÷llu­u ■au um mj÷g ˇvenjulega en stˇra jar­skjßlfta, sem or­i­ hafa undir Bßr­arbungu frß 1976 til 1996. Skjßlftarnir voru af stŠr­argrß­unni 5 eins og skjßlftarnir, sem ■ar ver­a n˙, en ■a­ er samt grundavallar munur ß ■essum skjßlftum. N˙ eru skjßlftarnir skřr­ir sem hreyfing ß lˇ­rÚttu misgengi ■egar ÷skjubotninn sÝgur ni­ur (ôdouble-coupleö e­a sni­gengi). Skjßlftarnir frß 1976 til 1996 voru hins vegar af allt annari ger­. Ůeir eru ■a­ sem skjßlftafrŠ­ingar kalla ôhighly non-double-coupleö skjßlftar, me­ sterkan lˇ­rÚttan ßs.

Ůa­ er n˙ ekki ß fŠri venjulegs jar­frŠ­ings a­ skilja allt Ý sambandi vi­ ■essa flˇknu skjßlfta, en samt sem ß­ur hef Úg reynt a­ rřna Ý g÷gnin, ■vÝ Úg held a­ ef til vill geti fundist hÚr mikilvŠgar upplřsingar um, hva­ gerist undir Bßr­arbungu fyrir gos og milli gosa og ■ar me­ hva­ mun gerast undir eldst÷­inni ■egar ■essu gosi lřkur. Nettles og Ekstr÷m leggja til a­ skjßlftarnir frß 1976 til 1996 hafi orsakast vegna ■rřstings uppß vi­, anna­ hvort vegna vaxandi kviku■rřstings e­a lˇ­rÚttra skorpuhreyfinga ß tappa undir kviku■rˇ.

═ annari grein ßri­ 2009 fj÷llu­u ■au Hrvoje Tkal─i─‡, ═slandsvinurinn Gillian R. Foulger og fÚlagar aftur um ■essa sÚrst÷ku skjßlfta. Ůau skřra skjßlftana sem aflei­ingu ß streymi af kviku milli tveggja kvikuhˇlfa ß um 3,5 km dřpi, e­a streymi ß kviku ˙r hˇlfi og inn Ý sprungu. Hugmynd ■eirra af ■versni­i jar­skorpunnar undir Bßr­arbungu fylgir hÚr me­.áá Ůa­ er ljˇst af rannsˇknum ß ■essum stˇru skjßlftum, a­ eitthva­ verulega ˇvenjulegt gerist undir Bßr­arbungu milli gosa, e­a ß ßratugunum fyrir gos. Eru slÝkar kvokuhreyfingar tengdar flŠ­i kviku upp ˙r m÷ttli og Ý kvÝku■rˇ undir bungunni? Eru slÝkir skjßlftar ef til vill tengdir vaxandi ■rřstingi Ý kviku■rˇnni og ■ß einnig ef til vill risi ÷skjubotnsins? Ef ÷skjubotninn sÝgur vi­ minnkandi kviku■rřsting Ý eldgosi (eins og n˙ gerist), ■ß er lÝklegt a­ hann rÝsi milli gosa vegna vaxandi kviku■rřstings.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 identicon

Skjßlftar mill i 2 og 3 eru mj÷g fßir mi­a­ vi­ heildina, hver getur veri­ ßstŠ­an fyrir ■vÝ?

Au­unn Ůorsteinsson (IP-tala skrß­) 19.11.2014 kl. 19:25

2 identicon

Ůetta finnast mÚr spennandi pŠlingar, ■eas hvernig skjßlftavirknin breg­ur birtu ß innri ger­ Bßr­arbungu.á Reyndar benda n˙ nřjustu frÚttir (sbr. http://www.ruv.is/frett/kvika-naer-yfirbordi-bungunnar-en-talid-var) til ■ess a­ lÝkan ■eirra Nettles og Ekstr÷ms geti enn vel ßtt vi­. E­a hva­? Vel ß minnst: hvar er hŠgt a­ nßlgast frekari greiningar ß ■essum skjßlftum, ■eas focal analřsur? Ekki ■a­ a­ Úg sÚ einhver skjalftafrŠ­ingur, en ■a­ er gaman a­ gr˙ska Ý ■essu.

Ëskar (IP-tala skrß­) 23.11.2014 kl. 21:19

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband